Một buổi sáng tại phòng khám của Bác sĩ Sun Xianfu, Trưởng khoa vú tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), bầu không khí bỗng chốc lặng đi khi bệnh nhân bước vào là một cô bé mới 9 tuổi. Gương mặt em toàn là nét ngây thơ, nhưng kết quả chẩn đoán lại là một cú sốc nghiệt ngã. Đó là ung thư vú, căn bệnh mà em luôn nghĩ chỉ người lớn, người già mới mắc.
Bác sĩ Sun bàng hoàng chia sẻ: "Suốt 20 năm hành nghề y, đây là bệnh nhân nhỏ tuổi nhất tôi từng gặp". Đáng nói hơn, khối u ác tính xuất hiện và phát triển ngay khi mô ngực của em còn chưa hoàn thiện.
Ảnh minh hoạ
Giống như cô bé này, bác sĩ Sun Xianfu nhấn mạnh rằng ở những bệnh nhân nhỏ tuổi, yếu tố di truyền đóng vai trò then chốt. Nếu trong gia đình có tiền sử người thân ruột thịt mắc bệnh, nguy cơ đối với trẻ sẽ tăng lên gấp nhiều lần. Bên cạnh đó, sự tác động tiêu cực từ môi trường sống cũng là tác nhân cộng hưởng khiến các đột biến gen xảy ra sớm hơn bình thường. Ông nhắc nhở các bậc phụ huynh cần đặc biệt chú ý nếu phát hiện bất kỳ khối u hay sự thay đổi bất thường nào ở ngực của con mình.
Khi bình luận về ca bệnh này trên một chương trình y tế trực tuyến , Giáo sư Meng Xuli từ Bệnh viện Nhân dân tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc) cũng lưu ý rằng, dù yếu tố di truyền đáng sợ, nhưng chính lối sống hiện đại đang là "đồng phạm" khiến độ tuổi mắc bệnh trung bình ngày càng trẻ hóa. Cả bác sĩ Sun và bác sĩ Meng đều từng điều trị cho rất nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 20 - 30, dưới 20 cũng không phải hiếm nữa. Càng trẻ thì bệnh nhân càng dễ chủ quan, bỏ qua các triệu chứng.
Câu chuyện của cô bé 9 tuổi kể trên không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn là lời cảnh báo đanh thép: Ung thư vú đang trẻ hóa ở mức độ không thể chủ quan. Nguyên nhân không chỉ nằm ở gen di truyền mà còn ẩn nấp trong chính lối sống hiện đại.
Vì vậy, các bác sĩ chỉ ra 5 thói quen "độc hại" đang âm thầm nuôi lớn tế bào ung thư mà nhiều mà chị em đang dung túng mỗi ngày, cần bỏ ngay:
1. Thức khuya thường xuyên
Thức khuya là kẻ thù số một phá hủy melatonin, chất chống oxy hóa tự nhiên giúp ức chế tế bào ung thư. Khi bạn không ngủ đủ và đúng giờ, trục nội tiết bị rối loạn khiến nồng độ estrogen tăng vọt mất kiểm soát. Lượng estrogen dư thừa này liên tục kích thích biểu mô tuyến vú phân chia quá mức, tạo điều kiện cho các đột biến gen ác tính hình thành.
Ảnh minh hoạ
2. Suy nghĩ quá mức và căng thẳng kéo dài
Trạng thái lo âu mãn tính khiến cơ thể tiết ra cortisol liên tục, làm tê liệt hệ miễn dịch và các tế bào chuyên tìm diệt tế bào lạ. Khi hàng rào phòng thủ bị vắt kiệt vì stress, các tế bào đột biến ở mô vú không bị tiêu diệt kịp thời, dễ dàng nảy mầm thành khối u. Sự bất ổn tâm lý chính là môi trường lý tưởng để căn bệnh này tấn công mạnh mẽ.
3. Chế độ ăn uống không lành mạnh gây béo phì
Thói quen tiêu thụ quá nhiều đường và chất béo dẫn đến tích tụ mỡ thừa, nơi hoạt động như một "nhà máy" sản xuất estrogen ngoài ý muốn. Lượng estrogen ngoại biên này liên tục kích thích các mô tuyến vú, làm tăng nguy cơ ung thư vú thể thụ thể nội tiết dương tính. Một cơ thể thừa cân sẽ tạo ra áp lực rất lớn lên hệ thống nội tiết của phái đẹp.
4. Lối sống ít vận động, ngồi lâu một chỗ
Việc lười vận động khiến hệ bạch huyết hoạt động kém hiệu quả, làm các độc tố không được đào thải mà tích tụ tấn công trực tiếp vào mô vú. Ngược lại, tập thể dục giúp cơ thể chuyển hóa estrogen sang các dạng lành tính. Thói quen lười vận động không chỉ làm cơ thể yếu đi mà còn tước đi khả năng tự ngăn chặn mầm bệnh của hệ thống nội tiết từ bên trong.
5. Lạm dụng thực phẩm, thực phẩm chức năng chứa estrogen
Việc tự ý sử dụng các loại thuốc bổ, thực phẩm chức năng hỗ trợ nội tiết hoặc mỹ phẩm chứa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs) là sai lầm phổ biến. Việc nạp thêm estrogen từ bên ngoài làm phá vỡ sự cân bằng nội sinh, trực tiếp kích thích sự tăng sinh bất thường của các tế bào tuyến vú và đẩy nguy cơ ung thư lên cao gấp nhiều lần.
Ảnh minh hoạ
- Khối u có đặc tính dai hoặc cứng, ranh giới không rõ ràng, dính chặt vào mô nên rất khó di động và thường không gây cảm giác đau đớn.
- Xuất hiện hạch bạch huyết sưng bất thường ở vùng nách, đôi khi dấu hiệu này lộ diện trước cả khi bầu ngực có sự thay đổi rõ rệt.
- Núm vú có biểu hiện lạ như bị tụt sâu vào trong, tiết dịch bất thường hoặc chảy máu dù không có tác động hay va chạm mạnh.
- Làn da vùng ngực biến đổi bất thường, có dấu hiệu co kéo, nhăn nheo hoặc xuất hiện các vết lõm như vỏ quả cam.
- Hình dạng và kích thước của hai bên ngực thay đổi đột ngột, trở nên bất đối xứng rõ rệt mà không rõ nguyên nhân.
Nguồn và ảnh: Sohu, Healthy D, EBC