Xu hướng “Chúc mừng chính tôi”

Các xu hướng trực tuyến tôn vinh sự nỗ lực, nghỉ ngơi và lòng trắc ẩn với chính mình đang tái định hình cách giới trẻ Trung Quốc đối mặt với tình trạng kiệt sức và giá trị bản thân.

Từ “yêu bản thân mình quá đi” đến “ly rượu đầu tiên dành cho chính mình”, một số từ khóa phổ biến nhất tại Trung Quốc từ năm 2025 đang hướng vào bên trong - tập trung vào việc tự chăm sóc, giảm bớt kỳ vọng và quan tâm đến sức khỏe tinh thần.

Trong những năm gần đây, giới trẻ Trung Quốc đã đón nhận các khái niệm như “nằm phẳng” và “FIRE” để bày tỏ sự mệt mỏi cũng như vỡ mộng với giờ làm việc kéo dài, sự cạnh tranh khốc liệt và những thước đo thành công truyền thống. Hiện nay, một xu hướng thoải mái và vui vẻ hơn đã xuất hiện để giải tỏa áp lực, được tờ Nhân dân Nhật báo gọi là các “meme yêu bản thân”.

Xu hướng này bắt đầu thu hút sự chú ý vào tháng 3 khi một chủ đề về việc giới trẻ Trung Quốc “tự nuôi nấng bản thân một lần nữa” trở nên thịnh hành trên nền tảng vi blog Weibo. Trên mạng xã hội Douban, một nhóm có tên “Tự làm cha mẹ cho chính mình từ hôm nay” đã thu hút khoảng 46.000 thành viên.

Dưới các chủ đề này, người dùng chia sẻ những hành động nhỏ về lòng trắc ẩn với bản thân, dành cho chính mình sự quan tâm mà họ cảm thấy thiếu thốn khi lớn lên, đưa ra những lời khích lệ hoặc “sự cho phép” để nghỉ ngơi hoặc tận hưởng cuộc sống. Một số người viết về việc mua những món đồ chơi mà cha mẹ từng từ chối mua, trong khi những người khác mô tả việc quay lại với các sở thích đã bị bỏ rơi do áp lực học hành.

Đến tháng 8, các video ngắn mang chủ đề “ly rượu đầu tiên dành cho chính mình” bắt đầu lan truyền trên Douyin, phiên bản TikTok của Trung Quốc, thu hút hơn 1 tỷ lượt xem. Trong nghi thức ăn uống truyền thống của Trung Quốc, các lần nâng ly thường được dành cho người lớn tuổi trước tiên như một dấu hiệu của sự tôn kính. Tuy nhiên, trong những video này, những người sáng tạo nội dung nâng ly chúc mừng chính mình vì sự nỗ lực, kiên trì và thậm chí là cả thất bại. Một số người tự chúc mừng bản thân vì đã “vượt qua” những thử thách nhỏ trong ngày như ăn uống đúng bữa hoặc nhớ tưới cây trong nhà.

Gần đây hơn, cụm từ “yêu bản thân mình quá đi” (“love you, my dear self”) đã lan rộng mạnh mẽ từ tháng 12. Được chuyển thể từ một câu thoại trong trò chơi điện tử - “yêu mẹ, hẹn gặp mẹ ngày mai”. Nó đã trở thành cách nói ngắn gọn để tự công nhận bản thân. Một người dùng Weibo đã viết trong một bài đăng nhận được hơn 27.000 lượt thích rằng đây thành thật là meme chuẩn xác nhất mà họ từng thấy trong cả năm. Người này chia sẻ rằng bản thân luôn phớt lờ cảm xúc cá nhân và tự trách mình chưa đủ cố gắng, nhưng thực tế họ đã nỗ lực rất nhiều, chỉ là chưa đủ yêu thương chính mình và vô tình xóa bỏ nỗi đau của bản thân.

Trong một bài bình luận, tờ Nhân dân Nhật báo mô tả các meme này là một hình thức “tự chữa lành chi phí thấp”, báo hiệu một “sự chuyển dịch nhẹ nhàng trong các giá trị xã hội” hướng tới việc chú ý đến cảm xúc cá nhân trong một kỷ nguyên vốn bị chi phối bởi “việc theo đuổi hiệu quả và thành công”.

Tuy nhiên, những người chỉ trích lập luận rằng một số meme yêu bản thân khuyến khích sự nuông chiều quá mức hoặc thể hiện sự yếu đuối một cách hình thức. Trong số đó có khái niệm “tự làm nũng”, hay “zi mo” trong tiếng Trung, một thuật ngữ mượn từ văn hóa truyện hâm mộ nhấn mạnh vào sự tổn thương và đau đớn của một người để tìm kiếm sự an ủi, và việc tự ví mình như một “chú cừu nhỏ dũng cảm”.

Các chuyên gia tư vấn khi trả lời phỏng vấn truyền thông đã kêu gọi sự chừng mực. Dù thừa nhận sức hấp dẫn của các câu chuyện tự chăm sóc bản thân trên mạng, họ cảnh báo rằng phần lớn các luận điểm “tự trưởng thành” trên internet không phải lúc nào cũng phù hợp với các khung tâm lý học chuyên nghiệp. Họ nhấn mạnh rằng việc phát triển một ý thức ổn định về bản thân là một quá trình dần dần và không thể chỉ gói gọn trong một câu khẩu hiệu đơn thuần.

Nguồn: Sixth Tone