Việt Nam có một đặc sản chỉ mùa này mới xuất hiện, giá từ nửa triệu đồng/kg vẫn hút khách: Vừa ngon vừa giàu dinh dưỡng

Thời điểm tháng 11, khi tiết trời chuyển lạnh cũng là lúc rươi bước vào mùa chính vụ. Loài đặc sản được ví như “lộc trời” của vùng đồng bằng Bắc Bộ xuất hiện nhiều tại các khu vực Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình... Rươi thường được chế biến thành chả, nem, kho, nấu canh hay làm mắm, vừa thơm ngon vừa có giá trị dinh dưỡng. Mặc dù có giá từ nửa triệu/kg, mặt hàng này vẫn thu hút thực khách quan tâm.

Ít người biết rằng, ngoài vai trò là một loại thực phẩm, rươi còn được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian và y học cổ truyền. Từ xa xưa, loài vật này đã được tận dụng để bồi bổ cơ thể, hỗ trợ một số vấn đề tiêu hóa, đau nhức xương khớp...

Rươi chứa nhiều chất dinh dưỡng, được sử dụng trong y học cổ truyền

Rươi, còn được gọi là rồng đất, là loài động vật không xương sống, thường sinh sống ở vùng nước lợ, ven sông hoặc những cánh đồng ngập nước. Mùa rươi thường rơi vào khoảng tháng 9, tháng 10 âm lịch, trong đó có những đợt rộ khiến người dân phải tranh thủ thu hoạch.

Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị đặc trưng, rươi còn chứa nhiều chất dinh dưỡng. Theo Đông y, trong 100g rươi có khoảng 81,9g nước, 12,4g protit (protein), 4,4g lipit, 1,3g tro và cung cấp khoảng 92 calo. Ngoài ra, thực phẩm này còn chứa một số khoáng chất như canxi, phốt pho và sắt.

Với thành phần trên, rươi có thể góp phần bổ sung protein và khoáng chất cho cơ thể. Đây cũng là lý do loài đặc sản này được nhiều gia đình tranh thủ thưởng thức mỗi khi đến mùa.

Đáng chú ý, trong y học cổ truyền, rươi còn được nhắc đến như một nguyên liệu có thể sử dụng trong các món ăn bài thuốc. Rươi được sử dụng theo kinh nghiệm Đông y để hỗ trợ một số vấn đề như kém ăn, khó tiêu và tiêu chảy.

Theo quan niệm Đông y được đề cập trong tài liệu này, rươi có vị cay, đắng, the, mùi thơm, tính ấm, được cho là có tác dụng điều khí, hóa đờm và hỗ trợ tiêu hóa.

Những bài thuốc dân gian có sử dụng con rươi

1. Rươi hầm đại táo, xương lợn

Theo kinh nghiệm dân gian, món ăn này được sử dụng với mục đích bồi bổ, hỗ trợ người có thể trạng suy nhược, huyết hư.

Nguyên liệu gồm 50g rươi, 10 quả đại táo và 200g xương lợn. Các nguyên liệu được sơ chế sạch, cho vào nồi cùng lượng nước vừa đủ, hầm cho đến khi chín mềm rồi dùng.

2. Rươi sấy khô

Một cách sử dụng rươi khác được ghi nhận trong tài liệu là đem rươi sấy khô, tán thành bột mịn rồi trộn với nước tạo thành dạng hỗn hợp sệt để đắp ngoài da tại vùng mụn nhọt.

Theo quan niệm dân gian, cách làm này được cho là giúp giảm sưng đau và hỗ trợ quá trình lành da.

Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy xác nhận hiệu quả của phương pháp này. Việc tự ý đắp chế phẩm từ động vật lên vùng da tổn thương, đặc biệt là mụn nhọt đã vỡ hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, có thể làm tăng nguy cơ kích ứng và nhiễm khuẩn. Do đó, không nên tự áp dụng thay cho việc thăm khám, điều trị.

3. Chả rươi, nem rươi

Đây là những cách chế biến phổ biến nhất khi rươi vào mùa. Rươi có thể được kết hợp với thịt băm, trứng, vỏ quýt, hành lá, thì là và các loại gia vị để làm chả hoặc nem.

Theo kinh nghiệm ẩm thực kết hợp dưỡng sinh trong dân gian, những món ăn này được dùng để bổ sung dinh dưỡng, bồi bổ cơ thể. Tuy nhiên, không nên xem đây là bài thuốc có khả năng điều trị bệnh hoặc tăng cường miễn dịch theo nghĩa điều trị y khoa.

4. Lá lốt cuốn rươi

Một món ăn khác được nhắc đến trong tài liệu là rươi cuốn lá lốt, kết hợp với vỏ quýt, giò sống và thịt nạc băm.

Cách chế biến khá đơn giản: Rươi sau khi sơ chế sạch được trộn cùng các nguyên liệu đã chuẩn bị, thêm gia vị vừa ăn, sau đó dùng lá lốt cuốn lại và chiên chín.

Trong dân gian, món ăn này được giới thiệu với mục đích hỗ trợ người bị đau nhức xương khớp. Dù vậy, chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh cho thấy ăn rươi cuốn lá lốt có thể điều trị các bệnh lý xương khớp.

Những lưu ý quan trọng khi ăn rươi

Dù là đặc sản giàu dinh dưỡng, rươi cũng là thực phẩm cần được lựa chọn và chế biến cẩn thận. Đặc biệt, không nên vì rươi đang vào mùa mà ăn quá nhiều hoặc sử dụng tùy tiện với mục đích chữa bệnh.

Trước hết, cần tuyệt đối tránh ăn rươi đã chết, có dấu hiệu ôi hỏng hoặc không được bảo quản đúng cách. Rươi là thực phẩm giàu đạm, dễ hư hỏng nếu để ở nhiệt độ không phù hợp. Việc sử dụng thực phẩm không đảm bảo an toàn có thể dẫn đến rối loạn tiêu hóa, ngộ độc.

Khi chế biến, cần sơ chế kỹ, loại bỏ tạp chất và nấu chín hoàn toàn. Không nên ăn rươi sống hoặc chế biến chưa chín kỹ.

Những người có tiền sử dị ứng với rươi, hải sản hoặc các loại thực phẩm giàu đạm cần đặc biệt thận trọng. Nếu từng có phản ứng dị ứng sau khi ăn rươi, nên tránh sử dụng và trao đổi với bác sĩ để được tư vấn.

Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người có hệ tiêu hóa nhạy cảm cũng nên cân nhắc khi ăn loại thực phẩm này, chú ý nguồn gốc, độ tươi và cách chế biến.

(Ảnh: Internet)