Nước chanh có tác dụng gì?

Chanh là loại trái cây họ cam quýt quen thuộc, có vị chua và thường được dùng để vắt lấy nước hoặc lấy vỏ làm gia vị. Ít ai biết rằng loại quả nhỏ này lại chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa, có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ miễn dịch, bảo vệ tim mạch và giảm nguy cơ sỏi thận.

Theo chuyên gia dinh dưỡng Lauren O'Connor (Mỹ), nếu bạn uống nước chanh thường xuyên hơn, cơ thể sẽ có những thay đổi rõ rệt này.

1. Có thể giúp giảm nguy cơ sỏi thận

Sỏi thận là những khối cứng nhỏ hình thành trong thận khi nước tiểu chứa quá nhiều khoáng chất như canxi hoặc oxalat. Các chất này kết tinh và dần tạo thành sỏi.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ sỏi thận gồm uống ít nước, chế độ ăn nhiều muối hoặc đường, ít vận động hoặc vận động quá mức. Khi sỏi lớn di chuyển trong đường tiết niệu, người bệnh có thể bị đau dữ dội, áp lực và khó chịu.

Các loại trái cây họ cam quýt như chanh chứa citrate, một hợp chất có khả năng ngăn cản sự hình thành sỏi thận. Nước chanh tươi kết hợp với thuốc hoặc khoáng chất potassium citrate (kali citrate) trong điều trị sỏi thận có thể giúp tăng lượng canxi đào thải qua nước tiểu, từ đó giảm khả năng hình thành sỏi.

2. Có thể giúp bảo vệ dạ dày

Vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) là một loại vi khuẩn có thể sống trong môi trường axit của dạ dày. Nhiễm khuẩn này liên quan đến nhiều bệnh như loét dạ dày, viêm dạ dày, ung thư dạ dày.

Trái cây họ cam quýt chứa nhiều hợp chất sinh học hoạt tính có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa và chống ung thư. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất từ chanh và các loại citrus khác có thể làm giảm khả năng sống sót của vi khuẩn HP. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu trên người để khẳng định kết quả này.

3. Tăng cường hệ miễn dịch

Giống các loại trái cây họ cam quýt khác, chanh xanh chứa nhiều dưỡng chất hỗ trợ miễn dịch như vitamin C và folate (vitamin B9). Vitamin C hoạt động như chất chống oxy hóa, giúp trung hòa các gốc tự do - những phân tử không ổn định có thể gây tổn thương tế bào và làm tăng nguy cơ bệnh tật.

Ngoài ra, vitamin C còn góp phần ổn định collagen, thành phần quan trọng của lớp niêm mạc ruột - hàng rào bảo vệ đầu tiên của hệ miễn dịch.

Folate cũng đóng vai trò quan trọng đối với tế bào T điều hòa (regulatory T cells) trong ruột. Những tế bào này giúp kiểm soát phản ứng miễn dịch, ngăn tình trạng viêm quá mức hoặc phản ứng dị ứng.

4. Hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Chanh xanh là nguồn cung cấp vitamin C tốt, có thể giúp tăng sản xuất nitric oxide - một chất giúp giãn mạch máu và điều hòa huyết áp. Ngoài ra, nước chanh và các loại trái cây họ cam quýt còn chứa flavonoid, nhóm hợp chất thực vật có lợi cho tim mạch.

Một flavonoid nổi bật là hesperidin, có tác dụng giảm huyết áp, cải thiện đường huyết, cải thiện mỡ máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.

5. Giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn

Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc tăng hấp thu sắt từ thực phẩm.

Sắt là khoáng chất cần thiết để vận chuyển oxy trong máu, từ đó duy trì năng lượng, miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Nhờ hàm lượng vitamin C cao, chanh xanh có thể giúp cơ thể hấp thu sắt hiệu quả hơn, đặc biệt khi ăn cùng các thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, rau xanh hoặc các loại đậu.

Lưu ý khi dùng chanh

Mặc dù chanh khá an toàn, một số người có thể gặp phản ứng không mong muốn.

- Viêm da do ánh sáng (phytodermatitis): Các hợp chất như coumarin và furocoumarin trong chanh có thể phản ứng với tia cực tím, gây đỏ da, phồng rộp hoặc kích ứng khi tiếp xúc với ánh nắng. Tình trạng này có thể nặng hơn nếu tiếp xúc với chanh khi trời nóng.

- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Độ axit cao của trái cây họ cam quýt đôi khi có thể làm nặng thêm triệu chứng trào ngược, vì chúng có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dạ dày dễ trào lên thực quản.

- Mòn men răng: Các loại nước trái cây có tính axit như nước chanh có thể làm mòn men răng nếu uống thường xuyên với lượng lớn.

Cách thêm chanh vào chế độ ăn

Chanh có thể giúp món ăn và đồ uống trở nên tươi mát hơn. Một số cách đơn giản để sử dụng gồm:

- Vắt chanh vào nước lọc hoặc trà.

- Dùng nước chanh hoặc vỏ chanh trong nước sốt và nước ướp.

- Vắt chanh lên cá nướng như cá hồi hoặc cá rô phi.

- Thêm nước chanh vào cơm, quinoa hoặc couscous để tăng hương vị.

Khi sử dụng, nên rửa sạch chanh trước khi cắt để tránh vi khuẩn từ vỏ lây sang tay hoặc bề mặt bếp. Chanh đã cắt có thể bảo quản trong hộp kín trong tủ lạnh và dùng trong khoảng 5 ngày .

Nguồn và ảnh: Health