Những người dễ mắc ung thư đại trực tràng thường có 3 thói quen này trước khi ngủ: Bạn có mắc không?

Ung thư đại trực tràng không hình thành chỉ trong ngày một ngày hai mà thường liên quan đến chế độ ăn uống, lối sống kéo dài, yếu tố di truyền và tình trạng sức khỏe đường ruột. Đặc biệt, khi bước vào tuổi trung niên, nhiều người ít vận động hơn, bữa tối ngày càng thịnh soạn, sau đó lại có thói quen ngồi trên sofa lướt điện thoại hàng giờ. Những thói quen sinh hoạt này thực sự đáng được quan tâm.

Tuy nhiên, cần làm rõ một vấn đề: Không phải cứ thực hiện một hành động nào đó trước khi đi ngủ thì chắc chắn sẽ mắc ung thư đại trực tràng. Cũng không thể chỉ dựa vào một vài thói quen sinh hoạt để xác định một người có thuộc nhóm nguy cơ cao mắc ung thư hay không. Điều thực sự cần cảnh giác là một số thói quen không lành mạnh nếu kéo dài và kết hợp với nhau có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.

Đặc biệt, những trường hợp ăn quá nhiều thịt chế biến sẵn, ít vận động trong thời gian dài và thường xuyên uống rượu bia không nên tiếp tục xem nhẹ vấn đề này.

Thứ nhất, những người đặc biệt thích ăn thịt vào buổi tối, nhất là bữa nào cũng có thịt mỡ, thịt muối, xúc xích và đồ nướng, cần chú ý xem chế độ ăn uống của mình đã hợp lý hay chưa.

Bản thân thịt không phải là thực phẩm xấu. Cơ thể con người cần protein, sắt, kẽm và vitamin B12, những dưỡng chất có thể được cung cấp từ thịt. Điều thực sự đáng cảnh giác là việc tiêu thụ một lượng lớn thịt đỏ và các sản phẩm thịt chế biến sẵn trong thời gian dài.

Thịt đỏ chủ yếu bao gồm thịt lợn, thịt bò, thịt cừu..., trong khi xúc xích, giăm bông, thịt xông khói và thịt muối là những sản phẩm thịt chế biến sẵn phổ biến.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thuộc Tổ chức Y tế Thế giới xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm tác nhân gây ung thư loại 1. Các nghiên cứu cho thấy, cứ tiêu thụ 50g thịt chế biến sẵn mỗi ngày, nguy cơ tương đối mắc ung thư đại trực tràng có thể tăng khoảng 18%.

Quá trình ướp muối, hun khói, chế biến và nấu thịt ở nhiệt độ cao có thể tạo ra một số chất không có lợi cho sức khỏe. Đặc biệt, việc thường xuyên ăn thịt bị cháy xém, thịt chiên rán và thịt muối càng không có lợi cho việc duy trì sức khỏe lâu dài.

Vì vậy, không phải bữa tối không được ăn thịt, mà cần kiểm soát khẩu phần, đồng thời tăng cường bổ sung cá, thịt gà, các sản phẩm từ đậu và rau tươi.

Thứ hai, thói quen nhịn đại tiện cũng cần được điều chỉnh kịp thời.

Trong cuộc sống, có những người dù đã có cảm giác buồn đi ngoài nhưng vì đang lướt điện thoại, xem tivi hoặc cảm thấy việc đi vệ sinh vào buổi tối phiền phức nên cố nhịn. Thỉnh thoảng nhịn đại tiện một lần thường không gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng nếu tình trạng này kéo dài, thói quen đi ngoài có thể dần bị ảnh hưởng. Phân lưu lại trong đường ruột quá lâu sẽ liên tục bị hấp thụ nước, khiến phân trở nên khô và cứng, từ đó gây khó khăn hơn khi đại tiện.

Theo thời gian, một số người có thể gặp tình trạng táo bón, chướng bụng hoặc cảm giác đi ngoài không hết phân. Đặc biệt, những người vốn đã có nhu động ruột chậm, uống không đủ nước hoặc ăn không đủ chất xơ có thể bị khó đại tiện rõ rệt hơn nếu thường xuyên nhịn đi ngoài.

Tuy nhiên, không thể đánh đồng táo bón với ung thư trực tràng, cũng không thể cho rằng cứ đại tiện mỗi ngày một lần thì chắc chắn đường ruột không có vấn đề. Điều thực sự cần quan tâm là thói quen đại tiện có thay đổi kéo dài hay không. Chẳng hạn, trước đây vốn đi ngoài đều đặn nhưng sau đó đột nhiên bị táo bón kéo dài, tiêu chảy xen kẽ hoặc luôn có cảm giác đại tiện không hết, người bệnh nên tìm hiểu nguyên nhân.

Ngoài ra, nếu phân liên tục xuất hiện máu đỏ tươi hoặc đi kèm chất nhầy, thay đổi số lần đại tiện, sụt cân không rõ nguyên nhân thì không nên đơn giản quy kết đó là bệnh trĩ hay tình trạng nóng trong người.

Đặc biệt, người trung niên và cao tuổi khi xuất hiện những thay đổi này cần sớm đi khám chuyên khoa tiêu hóa hoặc hậu môn - trực tràng; nếu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định nội soi đại tràng.

Thứ ba, những thói quen như uống rượu bia vào buổi tối, ngồi bất động và liên tục lướt điện thoại đến tận khuya nếu cùng tồn tại trong thời gian dài cũng có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến cơ thể.

Có mối liên hệ rõ ràng giữa rượu bia và nguy cơ gia tăng ung thư đại trực tràng. Sau khi đi vào cơ thể, rượu cần trải qua quá trình chuyển hóa. Các sản phẩm chuyển hóa như acetaldehyde có thể gây tổn thương tế bào và tham gia vào quá trình hình thành, phát triển ung thư.

Những người uống rượu trong thời gian dài hoặc uống với lượng lớn có thể đối mặt với nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn. Vì vậy, giảm uống rượu, thậm chí không uống rượu, là lựa chọn thận trọng hơn.

Bên cạnh đó, việc ngồi bất động trong thời gian dài sau bữa tối cũng không có lợi cho sức khỏe đường ruột và quá trình chuyển hóa nói chung.

Thiếu hoạt động thể chất khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn hơn, đồng thời có thể liên quan đến các vấn đề chuyển hóa như kháng insulin và viêm mạn tính. Đặc biệt, những người có nhiều mỡ bụng càng cần chú ý đến vòng eo, cân nặng và mức độ vận động hằng ngày.

Một số người ăn tối xong liền ngồi trên sofa, lướt điện thoại liên tục hai, ba tiếng rồi mới đi ngủ khi cảm thấy buồn ngủ. Lối sống này không chỉ làm giảm thời gian vận động mà còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Vì vậy, sau bữa tối, nếu tình trạng sức khỏe cho phép, mỗi người có thể tăng dần các hoạt động như đi bộ nhanh, đạp xe ... Người trưởng thành thường được khuyến nghị thực hiện 150-300 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, đồng thời kết hợp tập luyện sức mạnh phù hợp với tình trạng của bản thân.

Nhìn chung, việc phòng ngừa ung thư trực tràng không thể chỉ tập trung vào một vài giờ trước khi đi ngủ. Các yếu tố như tuổi tác, tiền sử gia đình, polyp tuyến ở đường ruột, bệnh viêm ruột kéo dài, béo phì, hút thuốc và uống rượu bia cũng cần được quan tâm. Đặc biệt, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng càng nên chủ động đánh giá nguy cơ sớm theo hướng dẫn của bác sĩ.