Người phụ nữ 59 tuổi đột ngột qua đời vì đột quỵ, bác sĩ cảnh báo: Trời lạnh đến mấy cũng đừng làm 5 việc này

Mùa lạnh vốn đã là một phép thử đối với hệ mạch máu. Khi nhiệt độ giảm, mạch máu co lại, huyết áp dễ dao động hơn, độ nhớt của máu cũng tăng lên. Với những người có sẵn tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc lối sống chưa lành mạnh, mùa lạnh giống như “tăng độ khó” cho cơ thể. Nhiều bi kịch không đến đột ngột, mà là kết quả của những thói quen tưởng chừng vô hại chồng lên nhau trong cái lạnh.

Việc đầu tiên cần đặc biệt tránh là bật dậy quá nhanh ngay khi vừa thức giấc. Nhiều người mở mắt là ngồi bật dậy, thậm chí xuống giường ngay, cho rằng như vậy mới “không chậm giờ”. Nhưng thực tế, buổi sáng sớm là thời điểm huyết áp biến động mạnh nhất trong ngày.

Sau một đêm dài, sự điều hòa của thần kinh và tuần hoàn chưa kịp thích nghi, việc thay đổi tư thế đột ngột có thể khiến huyết áp tăng hoặc tụt nhanh. Với những người mạch máu đã kém đàn hồi, đây là một cú sốc không nhỏ đối với lưu lượng máu lên não. Trên lâm sàng, không ít ca đột quỵ xảy ra chỉ ít phút sau khi thức dậy.

Thói quen thứ hai là tắm hoặc ngâm nước quá nóng, quá lâu. Tắm nước nóng mùa lạnh mang lại cảm giác dễ chịu, nhưng nhiệt độ cao khiến mạch máu dưới da giãn nhanh, máu dồn ra ngoại vi, lượng máu trở về tim và não giảm.

Trong không gian phòng tắm kín, thông khí kém, nguy cơ chóng mặt, hồi hộp càng tăng. Các nghiên cứu ghi nhận, tỷ lệ biến cố tim mạch và não liên quan đến tắm nước nóng trong mùa lạnh cao hơn rõ rệt so với các mùa khác. Không phải không được tắm nước nóng, mà vấn đề nằm ở “quá nóng” và “quá lâu”.

Thứ ba là tập thể dục cường độ mạnh vào sáng sớm trong giá lạnh. Vận động vốn tốt cho sức khỏe, nhưng thời điểm và cách tập không phù hợp có thể phản tác dụng. Buổi sáng mùa lạnh, mạch máu đang co, không khí lạnh, nếu ra ngoài chạy bộ hay tập nặng ngay lập tức, nhịp tim và huyết áp sẽ tăng vọt trong thời gian ngắn. Sự kết hợp giữa kích thích lạnh và vận động mạnh là gánh nặng lớn cho tim mạch và não. Nhiều trường hợp gặp biến cố không phải vì tập luyện, mà vì tập không đúng lúc.

Thói quen thứ tư là ăn uống “bồi bổ” quá mức. Khi trời lạnh, bữa ăn của nhiều gia đình trở nên nhiều thịt, nhiều mỡ, lẩu, đồ hầm, canh bổ xuất hiện dày đặc với suy nghĩ “giữ ấm cơ thể”.

Tuy nhiên, thực phẩm giàu chất béo và năng lượng cao có thể làm mỡ máu, đường huyết dao động mạnh, khiến máu đặc hơn, tăng áp lực lên thành mạch. Thống kê cho thấy, mùa lạnh là thời điểm rối loạn mỡ máu và kiểm soát huyết áp kém gia tăng, trong đó thay đổi chế độ ăn là yếu tố quan trọng.

Cuối cùng là đóng kín cửa cả ngày và nhịn tiểu vì sợ lạnh. Không khí trong phòng không được lưu thông làm tăng nồng độ CO2, dễ gây mệt mỏi, ảnh hưởng điều hòa mạch máu. Việc nhịn tiểu kéo dài lại kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến huyết áp tăng lên.

Với người huyết áp vốn không ổn định, đây là yếu tố nguy cơ thực sự. Trên thực tế, đã có những ca biến cố tim mạch và não xảy ra liên quan đến nhịn tiểu, dù ít người nghĩ tới.

Nhìn tổng thể, các thói quen trên đều có điểm chung là gây biến động nhanh về huyết áp, nhịp tim hoặc dòng máu . Bình thường cơ thể có thể còn chịu đựng được, nhưng vào mùa lạnh, khi mạch máu đã căng thẳng hơn, chỉ cần vài kích thích chồng lên nhau là có thể vượt ngưỡng an toàn. Đặc biệt sau tuổi 50, khả năng bù trừ của cơ thể giảm dần, khi điểm giới hạn bị chạm tới, hậu quả thường đến rất nhanh.

Dữ liệu cho thấy, tỷ lệ đột quỵ vào mùa lạnh cao hơn các mùa khác, trong đó sáng sớm và ban đêm là hai khung giờ nguy cơ. Điều đáng tiếc là nhiều rủi ro hoàn toàn có thể tránh được, chỉ bằng việc chú ý hơn đến những chi tiết rất nhỏ.

Mùa lạnh không đáng sợ. Điều đáng sợ là dùng cách sống của mùa hè để đối phó với mùa lạnh . Thức dậy chậm hơn một chút, tắm nước ấm vừa phải, dời giờ tập luyện muộn hơn, ăn uống nhẹ nhàng hơn, mở cửa thông gió và đừng cố nhịn tiểu. Những thay đổi tưởng chừng rất bình thường này lại chính là lựa chọn thân thiện nhất với mạch máu.

Chỉ cần bớt làm vài việc không nên làm, đổi lại là một mùa lạnh an toàn hơn. Phần lớn những bi kịch khiến người ta day dứt không phải vì không thể phòng ngừa, mà vì đã bỏ qua quá nhiều dấu hiệu nhỏ. Khi nhận ra điều đó, mùa lạnh hoàn toàn có thể trôi qua một cách bình yên.

Nguồn và ảnh: Sohu