5 loại rau củ là "đồng phạm" của ung thư gan, mệnh danh "vua thối gan" nhưng nhiều gia đình Việt ăn vô tư

Khi nhắc đến những thói quen hại gan, chắc chắn chúng ta sẽ nghĩ ngay đến: uống nhiều rượu bia, lạm dụng thuốc, ăn quá nhiều thực phẩm béo… Tuy nhiên, ít ai biết rằng nhóm thực phẩm tốt như rau củ nếu ăn sai cách, sai loại cũng có thể khiến gan tổn thương và mắc bệnh.

Vì vậy, nếu muốn lá gan luôn khỏe mạnh thì bạn hãy hạn chế hoặc tránh xa 5 loại rau củ bị xếp vào danh sách “vua thối gan” dưới đây:

1. Cà chua xanh

Cà chua chín có giá trị dinh dưỡng rất cao nhưng cà chua còn xanh, chưa chín hoàn toàn lại khá nguy hiểm. Theo ThS.BS. Lương y Nguyễn Đình Thục, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hội đông y Việt Nam chia sẻ trên Sức khỏe & Đời sống, cà chua xanh chứa solanine và tomatine, glycoalkaloid tự nhiên có trong họ cà. Các hợp chất này hoạt động như cơ chế phòng vệ tự nhiên của cây chống lại sâu bệnh và nấm.

Ở người, solanine và tomatine có thể gây độc khi tiêu thụ với số lượng lớn. Các triệu chứng ngộ độc do ăn cà chua xanh thường là buồn nôn, nôn mửa, tiết nước bọt, yếu sức, mệt mỏi và các triệu chứng khác... thậm chí trường hợp nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng.

Đáng ko ngại hơn, chất này ảnh hưởng rất xấu tới gan và dạ dày của con người bởi sau khi vào cơ thể, dạ dày phải tiêu hóa chúng còn gan là cơ quan phân hủy chất độc, trao đổi chất. Lâu ngày dẫn tới suy giảm chức năng gan, bệnh gan, bao gồm cả ung thư gan.

May mắn là các chất độc hại trong cà chua sẽ giảm dần và sẽ biến mất khi cà chua chín đỏ. Vì vậy, dù ăn sống hay nấu nướng, cũng chỉ dùng những quả cà chua đã chín kỹ nhé!

2. Rau củ bị nấm mốc

Nhiều người cho rằng chỉ cần cắt bỏ phần rau củ bị mốc là có thể tiếp tục sử dụng phần còn lại. Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm rất nguy hiểm. Khi nấm mốc xuất hiện, các sợi nấm đã có thể phát triển sâu bên trong thực phẩm mà mắt thường không nhìn thấy được. Đặc biệt, một số loại nấm mốc còn sản sinh các độc tố vi nấm như aflatoxin, ochratoxin A hay patulin. Những chất này không dễ bị loại bỏ chỉ bằng cách cắt bỏ phần hỏng hay rửa sạch bằng nước.

Trong đó, aflatoxin được xem là một trong những độc tố tự nhiên gây hại gan mạnh nhất từng được ghi nhận. Sau khi đi vào cơ thể, chất này được chuyển hóa tại gan và tạo ra các sản phẩm trung gian có khả năng tấn công tế bào gan, gây viêm, hoại tử và làm tăng nguy cơ xơ gan. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng xếp aflatoxin vào nhóm chất gây ung thư ở người.

Vì vậy, với các loại rau củ đã xuất hiện nấm mốc, đặc biệt là khoai lang, khoai tây, hành, tỏi, cà rốt hay bí đỏ bảo quản lâu ngày, cách an toàn nhất là loại bỏ hoàn toàn thay vì tiếc rẻ cắt bỏ phần mốc rồi tiếp tục sử dụng.

3. Giá đỗ không rễ

Mặc dù giá đỗ không rễ trông trắng nõn, bụ bẫm và rất ngon, thậm chí giá rẻ hơn nhưng không tốt cho sức khỏe. Nếu bạn ăn nhiều cùng lúc hoặc ăn thường xuyên thì có thể lá gan cùng nhiều cơ quan khác sẽ tổn thương.

Do loại giá đỗ này được trồng bằng cách ngâm trong nước, sử dụng thuốc kích thích để tăng trưởng, trong thời gian siêu ngắn có thể được thu hoạch. Dù đem lợi nhuận lớn cho người sản xuất nhưng trong quá trình này, chúng sẽ hấp thụ chất độc, lại bị kích thích hóa học quá mức có thể gây biến đổi tế bào.

Nếu ăn vào sẽ khiến cơ thể tích tụ chất độc, gan làm việc quá sức và tổn thương. Lâu ngày còn có thể hình thành tế bào ung thư gan. Do đó, bạn nên ăn chúng càng ít càng tốt hoặc tốt nhất là loại thực phẩm này ra khỏi bữa ăn hàng ngày nếu muốn gan khỏe mạnh.

4. Mộc nhĩ ngâm lâu

Ngâm mộc nhĩ sai cách có thể biến nó thành “thuốc độc” hại gan. Tuy bản thân mộc nhĩ khô không có độc, nhưng nếu ngâm quá lâu, nhất là quá 8 tiếng hoặc để qua đêm thì rất dễ bị biến chất, tạo môi trường thuận lợi để các loại vi khuẩn có hại sinh sôi và phát triển, sinh ra độc tố gây ngộ độc.

Loại vi khuẩn trong mộc nhĩ có thể sản sinh ra chất độc cực mạnh BKA và chất gây ung thư hàng đầu aflatoxin - dễ gây ung thư gan. Các chất này không dễ bị phân hủy ở nhiệt độ cao, chính vì thế dù thức ăn đã được nấu chín hoàn toàn cũng sẽ không thể tiêu diệt được hết độc tố. Triệu chứng ngộ độc thông thường là đau bụng, đầy hơi, buồn nôn và nôn mửa, nặng hơn sẽ dẫn đến suy đa cơ quan trong cơ thể. Đặc biệt, y học hiện tại chưa có thuốc giải độc đặc hiệu nên tỷ lệ tử vong cao tới 50%.

Để bảo vệ sức khỏe, hãy rửa sạch bề mặt trước khi ngâm và chỉ nên ngâm mộc nhĩ trong nước ấm hoặc nước lạnh trong thời gian từ 15 - 20 phút. Ngoài ra, không nên ăn mộc nhĩ tươi vì chúng chứa chất morpholine, sau khi ăn rất dễ gây ngứa ngáy, phù nề, nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến hoại tử da cùng nhiều dị ứng khác.

5. Rau họ đậu nấu chưa chín kỹ

Chúng ta đều biết rằng các loại rau họ đậu tốt cho sức khỏe nhưng nếu nấu chưa chín kỹ có thể trở nên độc chẳng kém gì thạch tín. Do lúc này chúng chứa 1 số chất như phytohemagglutinin, độc tố glycosid, chất ức chế protease… có thể gây hại cho sức khỏe, đặc biệt là gan và dạ dày.

Trong số đó, đậu thận nấu chưa chín kỹ được xem là “vua thối gan”. Dù nấu chín kỹ có thể không hợp khẩu vị của những người thích ăn món đậu thận giòn, tái để thơm mùi đậu và ngọt hơn nhưng lại giúp bảo vệ lá gan. Bởi đậu thận chưa nấu chín có chứa saponin và lectin gây tổn thương gan. Nếu dùng lâu dài với lượng lớn dễ dẫn đến tổn thương chức năng gan, gây bệnh về gan.

Ngoài ra, bản thân thực phẩm họ đậu nói chung và đậu thận nói riêng nấu chưa chín kỹ đều có thể gây ngộ độc từ nhẹ tới nghiêm trọng. Các triệu chứng ngộ độc bao gồm chướng bụng, nôn mửa, tiêu chảy, thậm chí nặng hơn là gây chóng mặt, nhức đầu, đổ mồ hôi lạnh, tê bì chân tay và các triệu chứng liên quan đến hệ thần kinh khác.

Tổng hợp