Bữa sáng từ lâu được xem là “bữa ăn vàng” giúp khởi động cơ thể sau một đêm dài. Tuy nhiên, thực tế không phải ăn sáng với món nào cũng tốt cho sức khỏe. Một nghiên cứu gần đây do Quỹ Tim mạch Anh thực hiện đã chỉ ra rằng nhiều thực phẩm tiện lợi, giá rẻ và dễ mua thuộc nhóm thực phẩm siêu chế biến (ultra-processed foods - UPF) có thể gây tác động tiêu cực đến tim mạch và làm tăng nguy cơ ung thư nếu sử dụng thường xuyên.
Theo các chuyên gia, UPF thường chứa nhiều phụ gia, đường tinh luyện, muối và chất béo bão hòa. Việc tiêu thụ kéo dài có liên quan đến bệnh tim mạch và khoảng 34 loại ung thư khác nhau, đặc biệt là các bệnh ung thư đường tiêu hóa. Đáng lo ngại, nhiều món trong nhóm này lại chính là lựa chọn quen thuộc của không ít người vào mỗi buổi sáng như:
1. Thịt chế biến sẵn
Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông hay chả nguội thường được dùng kèm bánh mì hoặc trứng để tạo cảm giác nhanh gọn và đủ năng lượng. Tuy nhiên, các sản phẩm này chứa lượng lớn muối, chất bảo quản nitrit và chất tạo hương vị. Những thành phần này có thể làm tăng huyết áp, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa động mạch.
Ảnh minh họa
Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã xếp thịt chế biến vào nhóm chất gây ung thư mức cao. Một số nghiên cứu cho thấy chỉ cần tiêu thụ khoảng 50 gram mỗi ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng đáng kể. Ngoài ra, lượng chất béo bão hòa cao còn góp phần làm tăng cholesterol xấu, gây áp lực lên hệ tim mạch.
2. Ngũ cốc ăn sáng chế biến sẵn
Nhiều loại ngũ cốc đóng hộp được quảng cáo là “giàu vitamin và tốt cho sức khỏe”, nhưng thực tế lại chứa lượng đường bổ sung và carbohydrate tinh chế cao. Khi ăn vào buổi sáng, chúng làm đường huyết tăng nhanh rồi giảm đột ngột, khiến cơ thể dễ mệt mỏi, thèm ăn và lâu dài gây kháng insulin.
Theo bà Fernanda Morales-Bernstein, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Bristol (Anh), lượng calo dư thừa và phụ gia trong thực phẩm siêu chế biến là yếu tố góp phần gây thừa cân, rối loạn chuyển hóa và làm tăng nguy cơ ung thư, đặc biệt ở đường tiêu hóa trên.
3. Bánh mì sản xuất công nghiệp
Các loại bánh mì trắng hoặc bánh mì đóng gói công nghiệp thường được làm từ bột mì tinh chế, chất tạo xốp và chất bảo quản. Quá trình chế biến loại bỏ phần lớn chất xơ và vi chất tự nhiên, khiến sản phẩm trở thành nguồn năng lượng “rỗng”, dễ gây tăng cân và rối loạn đường huyết nếu ăn thường xuyên.
Ảnh minh họa
Ngoài ra, khi nướng ở nhiệt độ cao, bánh mì công nghiệp có thể hình thành acrylamide, hợp chất được cho là có liên quan đến nguy cơ ung thư. Việc phụ thuộc quá nhiều vào loại bánh này trong bữa sáng có thể khiến hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả và làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch theo thời gian.
4. Sữa chua trái cây đóng hộp
Sữa chua hương trái cây hoặc sữa chua trộn sẵn topping thường chứa đường tinh luyện và chất tạo ngọt nhân tạo cao hơn so với sữa chua tự nhiên. Lượng đường dư thừa có thể thúc đẩy tình trạng béo phì, tăng viêm mạn tính trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và một số loại ung thư.
Các chuyên gia từ Quỹ Tim mạch Anh khuyến nghị nên lựa chọn sữa chua Hy Lạp hoặc sữa chua ít đường, kết hợp với trái cây tươi ít ngọt như táo, việt quất hoặc hạt dinh dưỡng để đảm bảo lợi ích sức khỏe.
Để bữa sáng thực sự mang lại lợi ích, các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên ăn trong vòng 1 giờ sau khi thức dậy, thời điểm cơ thể cần bổ sung năng lượng để ổn định đường huyết và tăng hiệu suất làm việc. Một bữa sáng cân bằng nên có chất đạm dễ tiêu, tinh bột nguyên cám và chất xơ, ví dụ như trứng luộc, cá hấp, cháo yến mạch, bánh mì nguyên hạt hoặc sữa chua ít đường ăn kèm trái cây tươi.
Ảnh minh họa
Ngoài ra, nên ưu tiên các phương pháp chế biến đơn giản như luộc, hấp hoặc nấu mềm để giảm gánh nặng tiêu hóa. Uống đủ nước ấm vào buổi sáng và hạn chế đồ uống quá ngọt hoặc quá nhiều caffeine khi bụng đói cũng giúp bảo vệ tim mạch và hệ tiêu hóa. Một bữa sáng đúng cách không cần quá cầu kỳ nhưng cần tươi, ít chế biến và ăn với lượng vừa phải, từ đó giúp duy trì năng lượng ổn định và giảm nguy cơ bệnh mạn tính lâu dài.
Nguồn và ảnh: Getsurrey, Express, Top 1 Health