Anh Nguyễn Văn Tuấn, 35 tuổi, trú tại phường Yên Bái (tỉnh Lào Cai), không giấu được sự hoang mang khi nhận kết quả xét nghiệm cho thấy tinh dịch không có tinh trùng. Điều khiến anh bàng hoàng là trước đó, vợ chồng anh từng sinh con hoàn toàn tự nhiên.
Sau nhiều năm có con trai đầu lòng, anh Tuấn và vợ mong muốn sinh thêm con. Hai người sinh hoạt đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chờ đợi mãi vẫn không có tin vui. Vì từng làm cha, anh khá chủ quan, cho rằng nguyên nhân hiếm muộn có thể đến từ phía vợ nên việc thăm khám của bản thân bị trì hoãn.
“ Khi nhận kết quả xét nghiệm, tôi thực sự sốc. Mọi suy nghĩ trong đầu lúc đó đều rối bời ”, anh Tuấn chia sẻ.
Theo BSCK Trịnh Thị Hiền, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa An Việt, trường hợp như anh Tuấn không hiếm gặp trong thực hành lâm sàng. Nhiều nam giới từng có con tự nhiên thường mặc định khả năng sinh sản của mình luôn bình thường, dẫn đến tâm lý chủ quan khi gặp tình trạng chậm con.
Kết quả tinh dịch đồ của anh Tuấn cho thấy mẫu xét nghiệm không có tinh trùng, khiến cả hai vợ chồng sững sờ. Tuy nhiên, qua thăm khám chuyên sâu, siêu âm và khai thác kỹ bệnh sử, các bác sĩ xác định nguyên nhân là viêm tắc mào tinh – biến chứng có thể xảy ra sau viêm nhiễm đường sinh dục nam.
Bác sĩ tư vấn sức khoẻ cho người bệnh.
Theo bác sĩ Hiền, bệnh lý này thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng nên dễ bị bỏ sót. Trong nhiều trường hợp, tinh hoàn vẫn hoạt động bình thường nhưng đường dẫn bị tắc nghẽn, khiến tinh trùng không thể theo tinh dịch ra ngoài. Điều này lý giải vì sao một người đàn ông từng có con tự nhiên vẫn có thể rơi vào tình trạng vô sinh về sau mà không hề hay biết.
Với trường hợp của anh Tuấn, các bác sĩ chỉ định thực hiện kỹ thuật chọc hút tinh trùng từ mào tinh (PESA) để đánh giá khả năng sinh tinh thực tế. Kết quả cho thấy vẫn thu được mẫu đạt chất lượng, tạo tiền đề để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm. Hiện tại, vợ anh đã mang thai con thứ hai nhờ sự hỗ trợ của y học sinh sản.
Từ câu chuyện này, BSCK Trịnh Thị Hiền cho rằng những quan niệm sai lầm về vô sinh hiếm muộn vẫn còn phổ biến. “ Nhiều người cho rằng vô sinh chủ yếu xuất phát từ phụ nữ, trong khi trên thực tế, nguyên nhân đến từ nam và nữ là tương đương ”, bác sĩ nói.
Các chuyên gia cảnh báo, những bệnh lý tưởng chừng đơn giản như viêm nhiễm đường sinh dục nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể để lại hậu quả lâu dài, trong đó có nguy cơ tắc nghẽn đường dẫn. Việc từng có con không đồng nghĩa với khả năng sinh sản sẽ luôn được bảo toàn theo thời gian.
Khi gặp tình trạng chậm con, các cặp vợ chồng được khuyến cáo nên thăm khám sớm và đồng thời cho cả hai, thay vì chỉ tập trung kiểm tra phía nữ. Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân ngay từ đầu giúp rút ngắn thời gian điều trị, giảm áp lực tâm lý và tăng cơ hội có con.
Theo BSCK Trịnh Thị Hiền, với sự phát triển của y học sinh sản hiện nay, nhiều trường hợp vô sinh hiếm muộn đã có cơ hội làm cha mẹ. Điều quan trọng là người bệnh cần lựa chọn cơ sở y tế uy tín, tuân thủ chỉ định chuyên môn và giữ tâm lý hợp tác trong suốt quá trình điều trị. Y học sinh sản không chỉ nhằm can thiệp kỹ thuật, mà hướng tới chẩn đoán chính xác và cá thể hóa phác đồ cho từng gia đình.