Thời tiết đột ngột lạnh sâu, đây là nhóm người đột quỵ hay "để mắt tới"

Theo bản tin khí tượng phát đi ngày 9/11/2026, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chuyển rét, nhiệt độ thấp nhất trong đợt phổ biến 15–18 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 12 độ C.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết một đợt rét không đồng nghĩa với việc bất cứ ai bước ra ngoài cũng có nguy cơ đột quỵ. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, bệnh nền, thời gian tiếp xúc với lạnh và cách mỗi người sinh hoạt, giữ ấm.

Tuy nhiên, những người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc từng bị đột quỵ cần đặc biệt thận trọng khi nhiệt độ giảm sâu.

Trời lạnh gây áp lực lên hệ tim mạch như thế nào?

Theo bác sĩ Hoàng, khi tiếp xúc với môi trường lạnh, cơ thể tự động co các mạch máu ngoài da để hạn chế thất thoát nhiệt. Phản ứng này giúp duy trì thân nhiệt nhưng đồng thời làm tăng sức cản mà tim phải vượt qua để bơm máu. Huyết áp vì thế có thể tăng, nhất là ở những người vốn đã bị tăng huyết áp hoặc kiểm soát huyết áp chưa tốt.

Với người có động mạch vành bị hẹp do xơ vữa, việc gắng sức trong thời tiết lạnh có thể khiến nhu cầu oxy của cơ tim vượt quá khả năng cung cấp. Người bệnh dễ xuất hiện cơn đau thắt ngực, thậm chí gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng.

Nhiệt độ thấp còn có thể ảnh hưởng đến độ nhớt của máu và các yếu tố tham gia quá trình đông máu. Tuy nhiên, không nên hiểu đơn giản rằng trời lạnh khiến máu đông lại và lập tức gây tắc mạch. Huyết khối hình thành qua nhiều cơ chế sinh học phức tạp, trong đó có tình trạng bệnh lý nền của mỗi người.

Những người cần chú ý hơn trong đợt rét gồm: Người cao tuổi; người mắc tăng huyết áp; đái tháo đường; bệnh mạch vành; suy tim; bệnh thận mạn hoặc từng bị đột quỵ. Người mắc rung nhĩ – một dạng rối loạn nhịp tim có thể làm hình thành cục máu đông trong tim – cần tuân thủ thuốc chống đông nếu đã được bác sĩ chỉ định.

“Không chỉ người cao tuổi, người trẻ cũng có thể bị đột quỵ. Một số trường hợp chưa từng được chẩn đoán bệnh nền do ít kiểm tra sức khỏe. Cảm giác khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có nguy cơ, do đó việc đo huyết áp và đánh giá sức khỏe định kỳ vẫn rất cần thiết”, bác sĩ Hoàng cảnh báo.

5 việc cần làm để bảo vệ sức khỏe trong những ngày rét

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, khi nhiệt độ xuống thấp, người dân cần chú ý giữ ấm cơ thể, nhất là vùng đầu, cổ, ngực, bàn tay và bàn chân. Người cao tuổi nên hạn chế ra ngoài vào sáng sớm hoặc đêm muộn khi nhiệt độ xuống thấp. Nếu phải đi ra ngoài, cần mặc đủ ấm, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột và không vận động quá sức ngay khi vừa thức dậy.

Chế độ ăn uống cũng cần được điều chỉnh theo hướng lành mạnh. Bữa ăn nên có rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm phù hợp; hạn chế thực phẩm chứa nhiều muối và chất béo bão hòa. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày, tính cả lượng muối có trong nước mắm, gia vị và thực phẩm chế biến sẵn.

Người dân cần uống nước đều trong ngày, tránh để cơ thể khát kéo dài. Tuy nhiên, người suy tim hoặc mắc bệnh thận cần tuân thủ lượng dịch được bác sĩ hướng dẫn, không tự ý uống thật nhiều nước với suy nghĩ làm loãng máu. Người phải hạn chế kali cũng không nên tự tăng mạnh lượng trái cây giàu kali hoặc sử dụng muối thay thế có chứa kali.

Một thói quen cần tránh là uống rượu để chống rét. Rượu có thể tạo cảm giác nóng bừng do làm giãn mạch máu dưới da nhưng không giúp bảo vệ cơ thể trước nhiệt độ thấp. Ngược lại, uống nhiều rượu còn làm giảm khả năng nhận biết nguy hiểm, tăng nguy cơ tai nạn và hạ thân nhiệt.

Bỏ thuốc lá, duy trì vận động phù hợp, ngủ đủ giấc và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp có giá trị lâu dài. Người cao tuổi và người mắc bệnh tim mạch nên trao đổi với bác sĩ về việc tiêm phòng cúm hằng năm, bởi nhiễm cúm có thể khiến bệnh nền trở nặng và liên quan đến nguy cơ gia tăng biến cố tim mạch.

Với người cao tuổi sống một mình, gia đình nên duy trì liên lạc, kiểm tra tình hình sức khỏe thường xuyên trong những ngày rét. Các loại thuốc đang sử dụng cần được chuẩn bị đầy đủ, điện thoại nên đặt ở vị trí dễ lấy để người bệnh có thể gọi trợ giúp khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.