Nam kỹ sư 35 tuổi nhập viện vì sỏi chất đầy thận sau khi bỏ trà sữa, uống thứ nước lành mạnh để giảm cân

Sở hữu một vóc dáng thon gọn, khỏe mạnh sau khi giảm cân là mục tiêu của rất nhiều người, đặc biệt là những người làm công việc văn phòng ít vận động. Tuy nhiên, việc áp dụng các phương pháp giảm cân một cách cực đoan, thiếu kiến thức khoa học đôi khi lại dẫn đến những hậu quả khôn lường cho sức khỏe. Câu chuyện hy hữu nhưng đầy tính cảnh báo của một nam kỹ sư dưới đây là minh chứng rõ nhất cho việc rước bệnh vào thân vì lầm tưởng về một loại thức uống lành mạnh.

Bác sĩ Trần Dục Hân (Chen Yu-hsin), giám đốc một phòng khám tiết niệu tại Đài Loan (Trung Quốc) đã chia sẻ trên Health 2.0 về trường hợp của nam kỹ sư này gần đây. Anh này là kỹ sư công nghệ thông tin, vì muốn thúc đẩy quá trình giảm cân nhanh chóng và thanh lọc cơ thể, cuối cùng cũng quyết tâm từ bỏ thói quen uống trà sữa trân châu mỗi ngày. Thay vào đó, anh chuyển sang uống trà không đường để giảm cân với suy nghĩ loại nước này không chứa calo, vừa giúp làm sạch ruột lại vừa an toàn tuyệt đối.

Thế nhưng, sau gần nửa năm áp dụng, cân nặng chưa kịp cải thiện bao nhiêu thì anh đã phải hốt hoảng nhập viện vì những cơn đau quặn thắt vùng bụng dưới. Khi nhận kết quả kiểm tra sức khỏe, anh bàng hoàng phát hiện sỏi đã chất đầy trong hệ tiết niệu, cụ thể là bị cả sỏi thận nghiêm trọng và còn có sự xuất hiện của sỏi bàng quang.

"Nhiều người xem nhẹ sỏi thận, nhưng ngoài cảm giác đau đớn khủng khiếp thì nó cũng nguy hiểm nếu để lâu. Khi các tinh thể lắng đọng và tích tụ thành khối sỏi lớn trong thận, chúng sẽ làm tắc nghẽn đài bể thận, khiến nước tiểu bị ứ đọng ngược dòng. Tình trạng ứ nước này không chỉ gây ra những cơn đau quặn thận dữ dội mà còn là môi trường béo bở cho vi khuẩn bùng phát, dẫn đến nhiễm trùng huyết và suy thận cấp tốc tính mạng bị đe dọa chỉ trong thời gian ngắn" , bác sĩ Trần cảnh báo.

Tại sao uống trà lại gây sỏi thận?

Lý giải về việc uống trà không đường thay nước lọc để giảm cân lại gây ra sỏi thận hay thậm chí là cả sỏi bàng quang, bác sĩ Trần chỉ ra rằng chức năng lọc máu và đào thải của thận phụ thuộc hoàn toàn vào nước để hòa tan các cặn bã chuyển hóa. Nước lọc đóng vai trò dung môi giúp thận bài tiết chất thải ra ngoài bàng quang dễ dàng.

Khồng ít người khi thực hiện chế độ giảm cân thường thấy nước lọc nhạt nhẽo nên có xu hướng dùng trà thay thế hoàn toàn. Tuy nhiên, khi lạm dụng trà, cơ thể đồng thời phải hấp thụ nhiều hoạt chất khác, bắt thận phải làm việc quá tải, gây cản trở quá trình đào thải và làm tăng mạnh nguy cơ hình thành sỏi vì 3 yếu tố:

1. Hiện tượng lợi tiểu gây cô đặc nước tiểu và làm tổn thương thận

Trà chứa một hàm lượng caffeine nhất định, đặc biệt là các loại trà đặc. Caffeine là một chất hoạt động như chất lợi tiểu tự nhiên, kích thích bàng quang và đẩy nhanh quá trình bài tiết chất lỏng ra khỏi cơ thể.

Nếu bạn liên tục uống trà để giảm cân mà không bổ sung nước lọc, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái mất nước thầm lặng. Lúc này, dòng chảy nước tiểu qua các ống thận bị giảm sút và cô đặc quá mức, khiến các tinh thể khoáng chất dễ dàng kết tủa, bám dính vào các nhu mô thận và hình thành nên sỏi thận trước khi rơi xuống bàng quang.

2. Nồng độ axit oxalic quá cao tạo tinh thể canxi oxalat tại thận

Trong các loại lá trà luôn tồn tại một lượng axit oxalic nhất định. Khi chất này đi vào cơ thể với hàm lượng quá cao trong quá trình uống trà thay nước để giảm cân, chúng sẽ nhanh chóng tìm kiếm và kết hợp với canxi, tạo thành các tinh thể canxi oxalat không tan trong nước.

Thông thường, một lượng nhỏ tinh thể này có thể được lọc qua thận an toàn. Nhưng khi bạn uống trà thay nước để giảm cân, nồng độ axit oxalic tăng vọt trong khi lượng canxi từ chế độ ăn lại không đủ để trung hòa tại ruột. Hệ quả là các tinh thể sắc nhọn này sẽ bị giữ lại ngay tại đài bể thận, lớn dần lên thành những viên sỏi gai góc tàn phá nhu mô thận và bàng quang.

3. Sai lầm khi chọn sai loại trà và thói quen thêm đường

Bác sĩ Trần cảnh báo rằng trà đen đậm pha nóng chứa hàm lượng axit oxalic cao nhất chính là khắc tinh của tiểu cầu thận. Ngoài ra, các loại trà đóng chai, trà lắc tay chứa nhiều đường fructose cũng là tác nhân có nguy cơ gây sỏi cao. Đường không chỉ làm phá sản kế hoạch giảm cân mà còn thúc đẩy giải phóng canxi vào nước tiểu, tạo môi trường lý tưởng cho sỏi thận phát triển.

Ngược lại, các loại trà không đường và ít lên men như trà ô long hay trà xanh pha lạnh thì tương đối an toàn hơn khi bạn muốn giảm cân. Tuy nhiên, nếu uống thay nước lọc như nam kỹ sư kể trên thì vẫn gây hại cho thận như thường.

Các nghiên cứu y khoa được công bố trên Tạp chí tiết niệu quốc tế Journal of Urology cũng chỉ ra rằng việc tiêu thụ trà xanh không đường ở mức độ vừa phải thực chất có thể làm giảm nguy cơ lắng đọng khoáng chất. Điều này nhờ vào hoạt chất chống oxy hóa catechin dồi dào trong trà xanh, giúp bảo vệ các tế bào thận, bàng quang và có khả năng chuyển hóa các hạt canxi oxalat sắc nhọn thành các hạt mịn sinh học, giúp cơ thể dễ dàng đào thải ra ngoài qua đường tiểu. 

Quy tắc uống trà an toàn để bảo vệ thận và bàng quang khi giảm cân

Trà không đường là thức uống tốt cho lộ trình giảm cân, nhưng tuyệt đối không thể thay thế nước lọc. Để vừa thỏa mãn sở thích uống trà, hỗ trợ việc giảm cân lại vừa bảo vệ hệ tiết niệu khỏi nguy cơ sỏi thận và sỏi bàng quang, bạn nên ghi nhớ 4 quy tắc vàng sau:

- Tuân thủ tỷ lệ nước và trà: Khi uống trà, hãy đảm bảo tỷ lệ nước lọc và trà tối thiểu là 1:1, ưu tiên uống nhiều nước lọc hơn để pha loãng cặn bã, giảm tải áp lực lọc cho thận.

- Kết hợp thực phẩm giàu canxi: Bạn nên ăn trà kèm với các thực phẩm giàu canxi như phô mai hoặc đậu phụ. Việc này giúp axit oxalic kết hợp với canxi ngay tại đường tiêu hóa và đào thải qua phân, ngăn chặn chúng hấp thụ vào máu để đi tới thận.

- Ưu tiên trà xanh không đường: Hãy cố gắng lựa chọn các loại trà không đường và không lên men để hạn chế lượng axit oxalic nạp vào cơ thể, giúp quá trình giảm cân đạt hiệu quả cao và lành mạnh nhất.

- Quan sát màu sắc nước tiểu hàng ngày: Đây là cách nhận biết cơ thể thiếu nước đơn giản nhất. Nếu thấy nước tiểu có màu vàng sẫm hoặc ngả sang màu trà, đó là dấu hiệu cảnh báo thận đang thiếu nước trầm trọng để lọc độc tố. Lúc này, bạn cần ngừng uống trà ngay lập tức và chủ động bổ sung nước lọc để thanh lọc hệ tiết niệu kịp thời.

Nguồn và ảnh: Tw.bg3, Health 2.0