Lời khuyên cho những ai cứ ngủ dậy là uống nước chanh muối

Sau một đêm ngủ, không ít người có thói quen bước xuống giường và pha ngay một cốc nước chanh muối để uống. Có người tin rằng vị chua giúp “đánh thức” cơ thể, một chút muối giúp bù điện giải, thậm chí có người xem đây là bí quyết thanh lọc cơ thể và hỗ trợ giảm cân. Nhưng liệu một cốc chanh muối vào buổi sáng có thực sự tốt như nhiều người vẫn nghĩ? Câu trả lời có lẽ không nằm ở việc chanh muối tốt hay xấu, mà quan trọng hơn là: cơ thể bạn có thực sự cần thêm muối vào thời điểm đó hay không?

Sau một đêm ngủ, điều cơ thể cần nhất thường vẫn là nước

Trong lúc ngủ, cơ thể vẫn tiếp tục mất nước qua hơi thở và mồ hôi. Vì vậy, cảm giác khô miệng hoặc khát nước sau khi thức dậy là điều khá bình thường.

Một cốc nước vào buổi sáng có thể giúp bổ sung lượng dịch đã mất. Nếu thích vị chua, bạn hoàn toàn có thể thêm một ít chanh để dễ uống hơn.

Với chanh muối, điểm khác biệt là cơ thể nhận thêm natri và clorua từ muối. Thức uống này có thể phù hợp hơn trong một số tình huống như sau khi vận động ra nhiều mồ hôi hoặc vào những ngày thời tiết nóng, khi cơ thể có nhu cầu bù thêm nước và điện giải.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc sáng nào chúng ta cũng cần pha nước với muối. Bởi một đêm ngủ bình thường không phải là tình trạng mất nước nghiêm trọng. Nếu bạn không bị tiêu chảy, nôn ói, đổ mồ hôi quá nhiều hoặc vận động kéo dài, cơ thể thường không nhất thiết phải được “bù điện giải” bằng nước muối ngay sau khi thức dậy. Một cốc nước lọc thông thường, với nhiều người, đã là lựa chọn đủ để bắt đầu ngày mới.

Đừng coi chanh muối là “oresol tự nhiên”

Một hiểu lầm khá phổ biến là cứ cảm thấy mệt hoặc mất nước thì uống nước chanh pha muối sẽ thay thế được dung dịch bù nước điện giải. Thực tế, điều này không hoàn toàn chính xác.

Dung dịch oresol được sử dụng để bù nước và điện giải trong một số trường hợp mất nước có công thức với tỷ lệ glucose và các chất điện giải được tính toán cụ thể. Nước chanh pha muối tại nhà không có tỷ lệ chuẩn như vậy và không nên được xem là sản phẩm thay thế oresol.

Nói cách khác, một cốc chanh muối có thể là thức uống theo sở thích, nhưng không phải “nước điện giải chữa mất nước” và càng không nên tự pha uống để xử lý các tình trạng mất nước đáng kể.

Người bị tăng huyết áp càng không nên xem chanh muối là đồ uống tốt cho tim mạch

Có một điều đáng lưu ý: chanh thường được gắn với hình ảnh thực phẩm lành mạnh, nhưng khi thêm nhiều muối, câu chuyện lại khác.

Muối chứa natri. Khi lượng natri trong khẩu phần quá cao, huyết áp có thể tăng và việc kiểm soát huyết áp cũng trở nên khó khăn hơn. BS Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, hiện không có bằng chứng y khoa khẳng định chanh muối giúp hạ huyết áp. Ngược lại, nếu chứa nhiều muối và được sử dụng thường xuyên, thức uống này có thể gây bất lợi cho sức khỏe, đặc biệt ở người cần kiểm soát huyết áp.

WHO hiện khuyến nghị người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2g natri mỗi ngày, tương đương dưới 5g muối. Điều đáng nói là lượng muối này không chỉ đến từ lọ muối trong căn bếp mà còn có sẵn trong nước mắm, mì gói, đồ chế biến sẵn, thực phẩm đóng gói và rất nhiều món ăn hằng ngày.

Vì vậy, nếu một người vốn đã ăn mặn và sáng nào cũng uống thêm chanh muối, lượng natri trong ngày có thể tăng lên mà chính họ không nhận ra. Người bị tăng huyết áp, bệnh thận hoặc đang được bác sĩ yêu cầu hạn chế muối càng nên thận trọng với thói quen này.

Chanh không phải “nước thải độc” cơ thể

Một lý do khiến nước chanh, chanh mật ong hay chanh muối trở thành thức uống quen thuộc vào buổi sáng là nhiều người tin chúng có thể “đào thải độc tố”.

Tuy nhiên, không có cơ sở để cho rằng một cốc chanh muối có khả năng đặc biệt giúp cơ thể “thải độc”.

Cơ thể vốn có những cơ quan đảm nhiệm vai trò xử lý và đào thải các chất chuyển hóa, trong đó có gan và thận. Việc uống đủ nước, ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc và vận động đều đặn mới là những yếu tố quan trọng giúp cơ thể hoạt động bình thường.

Một cốc nước chanh có thể giúp bạn uống nước ngon miệng hơn. Nhưng điều đó không biến nó thành một loại “nước detox” có khả năng làm sạch cơ thể.

Tương tự, chưa có bằng chứng để khẳng định chỉ cần uống chanh muối vào mỗi sáng là có thể giảm cân. Nếu cân nặng thay đổi, yếu tố quan trọng vẫn là tổng lượng năng lượng nạp vào, mức độ vận động và chế độ ăn uống lâu dài.

Uống chanh ngay khi bụng rỗng: Người này thấy dễ chịu, người khác lại khó chịu

Không phải ai cũng phản ứng giống nhau với đồ uống có vị chua. Một số người uống nước chanh pha loãng vào buổi sáng và không gặp vấn đề gì. Nhưng với người có dạ dày nhạy cảm hoặc dễ xuất hiện cảm giác nóng rát, ợ chua, khó chịu sau khi dùng đồ chua, việc uống nước chanh khi bụng hoàn toàn rỗng có thể không phải lựa chọn phù hợp.

Các chuyên gia lưu ý, những người có bệnh lý dạ dày hoặc dễ bị kích ứng với thực phẩm chua nên tránh uống nước chanh khi bụng hoàn toàn rỗng và có thể cân nhắc sử dụng sau khi ăn nhẹ. Điều quan trọng là lắng nghe phản ứng của cơ thể thay vì áp dụng một “công thức buổi sáng” giống nhau cho tất cả mọi người.

Nếu uống chanh muối xong thường xuyên xuất hiện đau vùng thượng vị, nóng rát, buồn nôn hoặc ợ chua, bạn không nên cố duy trì chỉ vì tin rằng đây là một thói quen tốt cho sức khỏe.

Một điều nhiều người quên: Chanh có thể không thân thiện với men răng nếu uống quá thường xuyên

Chanh có tính axit. Đây cũng là lý do người uống nước chanh thường xuyên cần quan tâm đến sức khỏe răng miệng.

Theo Hiệp hội Nha khoa Mỹ (ADA), việc thường xuyên tiếp xúc với thực phẩm và đồ uống có tính axit có thể làm tăng nguy cơ mòn men răng. Nguy cơ này càng đáng lưu ý nếu uống đồ chua nhiều lần trong ngày hoặc ngậm, súc, giữ nước trong miệng quá lâu.

Nếu vẫn thích uống nước chanh, bạn có thể pha loãng thay vì dùng quá đậm đặc. Sau khi uống, có thể súc miệng bằng nước lọc. ADA cũng khuyến cáo không nên đánh răng ngay lập tức sau khi sử dụng đồ uống có tính axit mà nên súc miệng bằng nước trước. Ngoài ra, đừng nhâm nhi một cốc chanh muối trong thời gian quá lâu. Việc để răng tiếp xúc với axit liên tục có thể làm tăng nguy cơ tổn thương men răng.

Vậy nếu vẫn muốn uống chanh muối ngay sau khi thức dậy, nên làm thế nào?

Nếu bạn khỏe mạnh, không được yêu cầu hạn chế muối và thích hương vị của chanh muối, không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn thức uống này. Tuy nhiên, nên nhớ một vài nguyên tắc đơn giản:

Thứ nhất, hãy pha loãng. Không cần cho quá nhiều nước cốt chanh.

Thứ hai, lượng muối chỉ nên rất ít. Đừng biến một cốc nước buổi sáng thành một nguồn natri đáng kể.

Thứ ba, không nên xem đây là thức uống bắt buộc phải có mỗi ngày. Nếu sáng hôm đó bạn chỉ ngủ dậy bình thường và không mất nước đáng kể, nước lọc vẫn là lựa chọn đơn giản và phù hợp.

Thứ tư, nếu bạn có tăng huyết áp, bệnh thận hoặc đang phải kiểm soát lượng muối trong chế độ ăn, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi duy trì thói quen uống chanh muối thường xuyên.

Và cuối cùng, nếu sau khi uống bạn thường xuyên cảm thấy đau bụng, nóng rát hoặc ợ chua, đừng cố uống chỉ vì thấy người khác nói đây là “thức uống tốt cho sức khỏe”.

Một cốc chanh muối có thể là thức uống dễ chịu với người này, nhưng không phải công thức buổi sáng bắt buộc dành cho tất cả mọi người. Có lẽ lời khuyên đơn giản nhất là: sau khi thức dậy, hãy ưu tiên bổ sung nước. Còn việc có cần thêm chanh hay thêm muối hay không, nên phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu thực tế của cơ thể.