Loại củ ví như "nhân sâm người nghèo", hễ ra chợ là thấy
Được ví như "nhân sâm của người nghèo", loại củ dân dã này gần như mùa nào cũng có mặt ở các khu chợ Việt. Không chỉ giòn ngọt, thanh mát, củ đậu còn chứa nhiều dưỡng chất khiến nhiều người bất ngờ về giá trị của một thức quà tưởng chừng rất đỗi bình dân.
Lợi ích ăn củ đậu
Củ đậu là loại củ quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Với vị ngọt thanh, mọng nước và giòn mát, củ đậu thường được dùng như một món ăn vặt hoặc nguyên liệu chế biến món ăn. Không chỉ giúp giải nhiệt, loại củ này còn cung cấp chất xơ, vitamin C và nhiều khoáng chất có lợi cho cơ thể.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Củ đậu chứa nhiều nước nhưng tương đối ít năng lượng, vì vậy có thể trở thành lựa chọn phù hợp trong thực đơn kiểm soát cân nặng. Lượng chất xơ trong củ đậu cũng giúp tăng cảm giác no, từ đó hạn chế việc ăn vặt quá nhiều giữa các bữa.
Tuy nhiên, củ đậu không phải thực phẩm "giảm cân thần tốc". Hiệu quả kiểm soát cân nặng vẫn phụ thuộc vào tổng lượng calo và chất lượng của toàn bộ chế độ ăn.

Ảnh minh họa
Tốt cho hệ tiêu hóa
Một trong những điểm đáng chú ý của củ đậu là hàm lượng chất xơ và inulin một loại chất xơ có tác dụng như prebiotic, giúp nuôi dưỡng các vi khuẩn có lợi trong đường ruột.
Bổ sung củ đậu vào chế độ ăn có thể góp phần tăng lượng chất xơ, hỗ trợ nhu động ruột và giúp phòng ngừa táo bón. Đây cũng là lý do những người thường xuyên ăn ít rau củ có thể hưởng lợi khi bổ sung củ đậu một cách hợp lý.
Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Củ đậu cung cấp một số khoáng chất như kali, magie cùng chất xơ và vitamin C. Trong đó, kali đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng dịch và huyết áp, còn chất xơ góp phần hỗ trợ kiểm soát cholesterol.
Một chế độ ăn đa dạng với nhiều rau củ, trong đó có củ đậu, có thể góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Có lợi cho việc kiểm soát đường huyết
Dù có vị ngọt tự nhiên, củ đậu chứa nhiều nước và chất xơ nên không giống các loại thực phẩm giàu đường tinh luyện. Chất xơ giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate.
Tuy nhiên, không nên vì vậy mà xem củ đậu là thực phẩm có tác dụng điều trị hoặc phòng ngừa bệnh tiểu đường. Người mắc tiểu đường vẫn cần kiểm soát tổng lượng carbohydrate trong khẩu phần và theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bổ sung vitamin C, hỗ trợ miễn dịch
Củ đậu có chứa vitamin C chất dinh dưỡng cần thiết cho hoạt động bình thường của hệ miễn dịch, đồng thời tham gia vào quá trình hình thành collagen và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do.
Ăn củ đậu cùng nhiều loại rau quả khác là cách đơn giản để bổ sung vitamin và khoáng chất đa dạng cho cơ thể.
Giúp làn da khỏe mạnh
Hàm lượng nước cao khiến củ đậu trở thành món ăn thanh mát, góp phần bổ sung nước cho cơ thể. Vitamin C trong củ đậu cũng tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, một loại protein quan trọng đối với da.
Dù vậy, ăn củ đậu không thể thay thế việc uống đủ nước, ngủ đủ giấc và một chế độ ăn cân bằng để duy trì làn da khỏe mạnh.
Hỗ trợ sức khỏe xương
Củ đậu cung cấp một lượng nhỏ các khoáng chất như kali, magie, mangan và canxi. Những dưỡng chất này đều tham gia vào nhiều quá trình quan trọng của cơ thể, trong đó có chuyển hóa và duy trì sức khỏe xương.
Điểm đáng chú ý là inulin trong củ đậu có thể hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột và quá trình hấp thu một số khoáng chất. Tuy nhiên, để xương chắc khỏe, vẫn cần ưu tiên các nguồn giàu canxi và vitamin D như sữa, sản phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương, trứng và thực phẩm phù hợp khác.
Củ đậu nên được ăn với lượng vừa phải và kết hợp cùng nhiều nhóm thực phẩm khác để có chế độ dinh dưỡng cân bằng. Không nên ăn hạt và lá củ đậu, vì chúng chứa các hợp chất độc có thể gây ngộ độc.
Ai không nên ăn củ đậu? Những lưu ý quan trọng khi sử dụng
Củ đậu (củ sắn nước) có vị ngọt thanh, nhiều nước và giòn mát, thường được ăn sống hoặc dùng để chế biến nhiều món ăn. Đây là thực phẩm khá lành mạnh khi sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn nhiều củ đậu, đặc biệt là những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Ảnh minh họa
Người có vấn đề về dạ dày nên ăn củ đậu vừa phải
Củ đậu chứa rất nhiều nước và chất xơ. Ăn một lượng lớn trong cùng một lúc có thể khiến bụng đầy, khó chịu, đặc biệt ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc đang gặp các triệu chứng như đầy hơi, chướng bụng, ợ nóng.
Vì vậy, người đang bị đau hoặc khó chịu ở dạ dày nên ăn củ đậu với lượng vừa phải, theo dõi phản ứng của cơ thể và tránh ăn quá nhiều một lúc.
Đặc biệt, không nên xem củ đậu là thực phẩm có tác dụng điều trị bệnh dạ dày. Nếu thường xuyên đau thượng vị, ợ chua hoặc trào ngược, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Tuyệt đối không ăn lá, hoa và hạt củ đậu
Phần củ đậu là phần thường được sử dụng làm thực phẩm. Ngược lại, hạt, lá và các bộ phận khác của cây củ đậu có chứa rotenone, một hợp chất có độc tính và không được dùng làm thực phẩm.
Do đó, khi sơ chế củ đậu, chỉ nên sử dụng phần củ đã được gọt sạch vỏ. Tuyệt đối không tự ý ăn hạt củ đậu hoặc sử dụng lá, hoa của cây để chế biến món ăn.
Không nên ăn quá nhiều củ đậu cùng lúc
Dù chứa nhiều nước và tương đối ít năng lượng, củ đậu không phải thực phẩm có thể ăn không giới hạn.
Ăn quá nhiều có thể làm tăng lượng chất xơ đưa vào cơ thể trong thời gian ngắn, gây đầy bụng hoặc khó chịu ở một số người. Ngoài ra, nếu chỉ ăn củ đậu để thay thế các nhóm thực phẩm khác trong thời gian dài, chế độ ăn sẽ thiếu protein, chất béo lành mạnh và nhiều dưỡng chất thiết yếu.
Cách tốt nhất là ăn củ đậu như một phần của chế độ ăn đa dạng, kết hợp với rau xanh, trái cây, protein và các nguồn tinh bột phù hợp.
Cách chọn củ đậu ngon và bảo quản đúng cách
Vỏ tương đối khô, chắc, không bị nhăn nheo. Không có dấu hiệu dập nát, chảy nước hoặc mốc. Cầm lên thấy nặng tay, phần củ còn cứng và tươi.
Củ đậu chưa gọt vỏ có thể được bảo quản ở nơi khô thoáng hoặc trong điều kiện phù hợp. Khi đã gọt và cắt, nên cho vào hộp kín, bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng sớm để giữ được độ giòn, vị ngọt cũng như chất lượng thực phẩm.
Trước khi ăn, cần rửa sạch và gọt bỏ lớp vỏ bên ngoài.
Một cốc (130 gram) củ đậu sống có khoảng:
- 49 calo.
- 12 gam carbohydrate.
- 0 gam cholesterol.
- 0,1 gam chất béo.
- 6,4 gam chất xơ.
- 1 gam chất đạm.
- 5 miligam natri.
- 2,3 gam đường.
Về mặt dinh dưỡng, một cốc củ đậu có:
- 26,3 miligam vitamin C (44% giá trị hàng ngày).
- 195 miligam kali (6% giá trị hàng ngày).
- 15,6 microgam folate (4% giá trị hàng ngày).
- 0,78 miligam sắt (4% giá trị hàng ngày).
- 15,6 miligam magiê (4% giá trị hàng ngày).
- 16 miligam canxi (1% giá trị hàng ngày).
(t/h VOV, Giáo Dục và Thời Đại)