Đo mỡ nội tạng giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật

Bạn đọc H.N (38 tuổi, ở TPHCM) hỏi: Tôi không quá béo nhưng vòng bụng hơi to, công việc văn phòng ít vận động và thường xuyên ngủ muộn. Tôi nghe nói mỡ nội tạng là nguyên nhân chính gây hội chứng chuyển hóa. Vậy làm sao để biết mình có tích tụ mỡ nội tạng hay không và chỉ số bao nhiêu thì được xem là nguy hiểm?

Bệnh viện Chợ Rẫy trả lời: Hội chứng chuyển hóa (HCCH) được xem là tiền đề của nhiều bệnh lý nguy hiểm như tim mạch và đái tháo đường. Tình trạng này bao gồm tập hợp các yếu tố nguy cơ như tăng đường huyết, tăng huyết áp, tăng triglyceride, giảm cholesterol có lợi HDL-C và béo bụng. Trong đó, sự tích tụ mỡ nội tạng lớp mỡ bao quanh các cơ quan trong ổ bụng được xác định là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến đề kháng insulin, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc HCCH.

Mỡ nội tạng hình thành và tích tụ do nhiều nguyên nhân, chủ yếu liên quan đến lối sống hiện đại như chế độ ăn nhiều đường đơn, tinh bột tinh chế, chất béo bão hòa; thói quen ăn khuya, ăn nhanh, khẩu phần lớn; công việc ít vận động, ngồi nhiều, không duy trì tập luyện thể dục thường xuyên; căng thẳng kéo dài làm tăng tiết cortisol – hormone thúc đẩy tích tụ mỡ bụng; ngủ không đủ giấc (dưới 6 giờ mỗi ngày). Ngoài ra còn có các yếu tố khác như sử dụng rượu bia, nam giới, tuổi cao, yếu tố di truyền hoặc mắc các bệnh lý nội tiết như suy giáp, hội chứng Cushing.

Để xác định mỡ nội tạng, chụp cắt lớp vi tính (CT scan) liều thấp tại vị trí ngang mức rốn được xem là phương pháp có độ chính xác cao trong việc đo diện tích mỡ nội tạng. Kỹ thuật này cho phép phân biệt rõ mỡ nội tạng và mỡ dưới da với các mô khác.

Theo khuyến cáo chuyên môn, diện tích mỡ nội tạng dưới 100 cm² được xem là mức an toàn; từ 130 cm² trở lên là ngưỡng có nguy cơ cao mắc hội chứng chuyển hóa. Do đó, giảm mỡ nội tạng là mục tiêu trọng tâm trong phòng ngừa HCCH, đái tháo đường và bệnh tim mạch. So với mỡ dưới da, mỡ nội tạng thường đáp ứng tốt hơn với thay đổi lối sống tích cực.

Để hạn chế tác động nặng nề của hội chứng chuyển hóa, chúng ta cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng khoa học, hạn chế đường, nước ngọt, trà sữa, tinh bột tinh chế, thực phẩm chiên xào, thức ăn nhanh và rượu bia. Tăng cường vận động, duy trì tập luyện thể thao đều đặn. Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng. Điều trị bằng thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật giảm cân khi có chỉ định chuyên môn.