Chàng trai mới 20 tuổi đã phải chạy thận suốt phần đời còn lại, bác sĩ lắc đầu: 1 năm trước cơ thể đã kêu cứu nhưng đều bị bỏ qua

Điều khiến bác sĩ tiếc nuối hơn cả là các tín hiệu cảnh báo đã xuất hiện từ một năm trước, nhưng đều bị xem nhẹ.

Tiểu Quan, 20 tuổi, là một lao động trẻ ở Trung Quốc, mải mê làm việc kiếm tiền mà không để ý những thay đổi của cơ thể. Từ năm ngoái, cậu nhận thấy chân thường xuyên hơi phù, nước tiểu có nhiều bọt sau khi đi tiểu. Vì vốn có tiền sử tăng huyết áp, cậu cho rằng đó chỉ là biểu hiện thoáng qua.

Ba tháng gần đây, tình trạng nặng hơn. Hai chân phù rõ, đầu óc luôn mơ màng, nghỉ ngơi vài ngày cũng không cải thiện. Cậu vẫn nghĩ do huyết áp cao. Chỉ đến khi xuất hiện khó thở, tim đập nhanh, buồn nôn và nôn ói, cậu mới đến bệnh viện. Kết quả khiến gia đình sụp đổ: suy thận giai đoạn cuối, thường gọi là urê huyết cao.

Bác sĩ Ngụy Vĩ, Phó trưởng khoa Thận học, Bệnh viện Nhân dân số 1 thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc cho biết: nếu phát hiện và điều trị từ một năm trước, có thể diễn tiến đã khác.

Urê huyết cao thực chất là giai đoạn cuối của bệnh thận mạn tính. Đây là tình trạng chức năng thận suy giảm tiến triển, không hồi phục, dẫn đến rối loạn chuyển hóa và tích tụ chất độc trong cơ thể. Nhiều người nghĩ bệnh này xa vời với người trẻ, nhưng thực tế vài năm gần đây cho thấy xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Không ít trường hợp lần đầu đi khám đã ở giai đoạn không thể đảo ngược.

5 tín hiệu cầu cứu từ thận dễ bị bỏ qua

Thận không có nhiều dây thần kinh cảm giác đau, nên khi tổn thương thường diễn ra âm thầm. Những dấu hiệu sau cần đặc biệt lưu ý.

- Nước tiểu có mùi lạ: Nếu không ăn thực phẩm có mùi đặc biệt mà nước tiểu đột ngột thay đổi mùi, nên nghĩ đến bất thường chức năng thận.

- Nước tiểu có bọt: Khi trong nước tiểu có protein hoặc đường tăng cao, có thể xuất hiện bọt. Nếu lớp bọt nhỏ, mịn và lâu tan, cần cảnh giác với protein niệu. Nếu bọt to, nên kiểm tra đường huyết. Nước tiểu bình thường có màu vàng nhạt trong. Nếu chuyển sang màu đỏ như nước rửa thịt, nâu sậm như trà đặc, màu xì dầu hoặc đục như nước vo gạo, cần đi khám sớm.

- Phù nề: Thận giữ vai trò điều hòa nước và điện giải. Khi chức năng suy giảm, cơ thể dễ ứ dịch, gây phù mặt, tay chân. Ấn vào da thấy lõm và chậm hồi phục là dấu hiệu đáng lo.

- Tiểu đêm tăng kéo dài: Người bình thường ít khi phải dậy tiểu ban đêm. Nếu phải đi tiểu hơn ba lần mỗi đêm, đặc biệt ở người trẻ, nên kiểm tra chức năng thận.

- Tăng huyết áp ở người dưới 40 tuổi không có tiền sử gia đình: Khi thận tổn thương, muối và nước không được đào thải tốt, làm tăng thể tích tuần hoàn và huyết áp. Trường hợp này cần loại trừ nguyên nhân tăng huyết áp do thận.

Ngoài ra, ngứa da, thiếu máu, đau đầu, mệt mỏi, giảm trí nhớ, mất ngủ, chán ăn, rối loạn kinh nguyệt hoặc xuất huyết bất thường cũng có thể liên quan đến bệnh thận.

8 thói quen âm thầm làm hại thận

Những hành vi tưởng như nhỏ nhặt lại có thể tạo gánh nặng lâu dài cho thận.

Thứ nhất là nhịn tiểu thường xuyên. Nước tiểu ứ đọng lâu trong bàng quang tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, có thể đi ngược dòng lên thận gây viêm đường tiết niệu, viêm bể thận và tái phát nhiều lần.

Thứ hai là uống quá ít nước. Khi lượng nước nạp vào thấp, nước tiểu giảm, nồng độ chất thải tăng cao, làm tăng nguy cơ sỏi thận và ứ nước thận.

Thứ ba là ăn uống quá độ. Tiêu thụ quá nhiều protein tạo ra nhiều sản phẩm chuyển hóa như ure và acid uric, làm tăng gánh nặng cho thận. Uống rượu nhiều dễ gây tăng acid uric máu và rối loạn mỡ máu, gián tiếp hại thận.

Thứ tư là lạm dụng nước ngọt và nước tăng lực. Các loại đồ uống này thường có tính acid cao, làm thay đổi cân bằng acid kiềm trong cơ thể. Thận phải hoạt động nhiều hơn để điều chỉnh, lâu dài có thể tăng nguy cơ tổn thương.

Thứ năm là ăn mặn. Lượng muối cao làm tăng huyết áp và giảm lưu lượng máu thận, từ đó thúc đẩy bệnh thận tiến triển.

Thứ sáu là tự ý dùng thuốc Đông y hoặc thảo dược không rõ nguồn gốc. Một số dược liệu như lôi công đằng, quan mộc thông có chứa acid aristolochic, chất đã được chứng minh có độc tính với thận.

Thứ bảy là lạm dụng thuốc giảm đau. Dùng kéo dài hoặc liều cao các thuốc như paracetamol, aspirin, indomethacin có thể gây tổn thương thận, thậm chí suy thận.

Thứ tám là uống trà đặc ngay sau khi uống rượu. Caffeine và theophylline trong trà làm tăng lợi tiểu, trong khi cồn chưa được chuyển hóa hết đã bị thải qua thận, khiến thận chịu kích thích mạnh.

Các bác sĩ nhấn mạnh, bệnh thận mạn tính tiến triển âm thầm nhưng hậu quả nặng nề. Khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và duy trì lối sống lành mạnh là cách bảo vệ thận từ sớm, thay vì chờ đến khi phải sống phụ thuộc vào máy lọc máu.

Nguồn và ảnh: QQ