2 kiểu tắm, 1 cách thức dậy dễ gây đột quỵ mùa lạnh

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết không phải cứ tắm muộn là xảy ra đột quỵ. Điều đáng quan tâm hơn là nhiệt độ nước, môi trường phòng tắm, tình trạng sức khỏe và việc sử dụng rượu bia.

Hai kiểu tắm không có lợi khi trời lạnh

Theo bác sĩ Hoàng, tắm nước quá lạnh là một trong những thói quen cần tránh khi nhiệt độ ngoài trời giảm sâu. Nước lạnh đột ngột có thể kích hoạt phản ứng co mạch mạnh, khiến mạch máu ngoại vi co lại và làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch. Phản ứng này đặc biệt đáng lưu ý ở người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp.

Ngược lại, tắm nước quá nóng cũng không phải lựa chọn an toàn. Nhiệt độ cao khiến mạch máu giãn ra, có thể làm huyết áp giảm, khiến một số người chóng mặt, choáng váng, thậm chí ngất, nhất là khi thay đổi tư thế đứng lên sau khi tắm.

Vì vậy, khi trời lạnh, người dân nên sử dụng nước ấm ở mức dễ chịu, giữ phòng tắm đủ ấm, tránh gió lùa. Trước khi tắm cần kiểm tra nhiệt độ nước, không để cơ thể tiếp xúc đột ngột với nước quá nóng hoặc quá lạnh. Sau khi tắm, cần lau khô người và mặc quần áo đủ ấm.

Bác sĩ Hoàng cũng lưu ý một quan niệm thường gặp là phải dội nước lên chân, tay rồi mới đến đầu để tránh đột quỵ.

"Làm quen từ từ với nhiệt độ nước giúp dễ chịu hơn, nhưng không phải phương pháp đã được chứng minh ngăn đột quỵ", bác sĩ Hoàng nói.

Với người cao tuổi, việc đảm bảo an toàn trong phòng tắm cũng rất quan trọng. Sàn nhà cần chống trơn trượt, có điểm vịn và vị trí thuận tiện để gọi trợ giúp. Người sức khỏe yếu, thường xuyên chóng mặt hoặc có nguy cơ ngất nên có người thân ở gần khi tắm. Bởi một cơn choáng váng hay cú trượt ngã trong phòng tắm cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Thức dậy quá nhanh cũng là thói quen cần tránh

Không chỉ khi tắm, thời điểm vừa thức giấc buổi sáng cũng là lúc cần chú ý, đặc biệt trong những ngày nhiệt độ xuống thấp.

Bác sĩ Hoàng cho hay, người dân không nên bật dậy khỏi giường ngay khi vừa tỉnh ngủ. Thay vào đó, hãy chuyển từ tư thế nằm sang ngồi, chờ cơ thể thích nghi rồi mới từ từ đứng lên. Điều này đặc biệt cần thiết với người cao tuổi, người có huyết áp thấp hoặc thường xuyên chóng mặt.

Đứng dậy quá nhanh có thể gây tụt huyết áp tư thế, khiến máu lên não tạm thời không đủ, dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, thậm chí ngất. Nếu đang có biểu hiện này, người bệnh nên ngồi hoặc nằm xuống ở vị trí an toàn, nhờ người thân hỗ trợ thay vì cố bước tiếp.

Trong trường hợp phải thức dậy đi vệ sinh ban đêm, nên bật đèn, mặc thêm áo ấm và sử dụng dép chống trượt. Người dân cũng cần tránh rặn quá sức khi bị táo bón; nếu tình trạng kéo dài cần được thăm khám và xử trí.

Bên cạnh đó, thời tiết lạnh không đồng nghĩa với việc phải ngừng tập thể dục. Người dân vẫn nên duy trì vận động, có thể chuyển sang tập trong nhà hoặc lựa chọn thời điểm nhiệt độ ấm hơn. Trước khi tập cần khởi động kỹ, tăng cường độ từ từ và tránh gắng sức đột ngột.

Giữ ấm phải đi cùng kiểm soát huyết áp

Theo bác sĩ Hoàng, phòng ngừa đột quỵ trong mùa lạnh không chỉ dừng lại ở việc mặc đủ ấm hay thay đổi thói quen tắm rửa mà còn cần kiểm soát tốt các bệnh lý nền, đặc biệt là tăng huyết áp.

Người đang sử dụng thuốc điều trị huyết áp không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì thấy một vài lần đo có chỉ số bình thường. Kết quả này có thể chính là nhờ thuốc đang phát huy tác dụng. Ngược lại, cũng không nên tự ý tăng liều chỉ vì một lần đo huyết áp cao sau khi vừa đi ngoài trời lạnh về.

Tăng huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, chờ đến khi đau đầu, chóng mặt mới uống thuốc là cách theo dõi không an toàn. Những người chưa biết mình có bị tăng huyết áp hay không nên kiểm tra định kỳ, nhất là khi gia đình có người mắc bệnh tim mạch hoặc bản thân bị thừa cân.

Khi đo huyết áp tại nhà, cần ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, tựa lưng vào ghế, đặt hai bàn chân trên sàn và giữ cánh tay được đỡ ngang mức tim. Nên sử dụng thiết bị đo phù hợp, ghi lại kết quả để bác sĩ theo dõi và đánh giá. Nếu chỉ số liên tục khác mức thường ngày, người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn.

Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân, đau ngực hoặc khó thở, người bệnh và gia đình không nên trì hoãn gọi cấp cứu.