Từng bị "ghẻ lạnh", mỡ lợn được nhìn nhận lại với 4 lợi ích bất ngờ

Từng bị xem là loại chất béo cần hạn chế, mỡ lợn đang được nhìn nhận lại khi nhiều nghiên cứu cho thấy loại thực phẩm truyền thống này có thể mang đến một số giá trị dinh dưỡng nhất định. Tuy nhiên, lợi ích chỉ phát huy khi mỡ lợn được sử dụng với lượng phù hợp và chế biến đúng cách.

Mỡ lợn không chỉ tạo độ béo ngậy, giúp món ăn thơm ngon hơn mà còn chứa một số dưỡng chất có lợi cho cơ thể. Dưới đây là 4 tác dụng tiềm năng của mỡ lợn đối với sức khỏe.

Hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Mỡ lợn chứa một lượng đáng kể chất béo không bão hòa đơn, trong đó nổi bật là axit oleic - loại chất béo cũng có nhiều trong dầu ô liu.

Các nghiên cứu cho thấy chất béo không bão hòa đơn có thể góp phần cải thiện tỉ lệ cholesterol trong cơ thể bằng cách hỗ trợ giảm cholesterol LDL (cholesterol "xấu") và duy trì cholesterol HDL (cholesterol "tốt"), từ đó có lợi cho sức khỏe tim mạch khi được sử dụng ở mức hợp lý.

So với bơ, mỡ lợn có tỉ lệ chất béo không bão hòa đơn cao hơn, vì vậy có thể là một lựa chọn thay thế trong một số món ăn truyền thống.

Phù hợp với các món nấu ở nhiệt độ cao

Một ưu điểm của mỡ lợn là khả năng chịu nhiệt tương đối tốt nhờ cấu trúc chất béo ổn định và điểm bốc khói cao.

Điều này giúp mỡ lợn phù hợp với các phương pháp chế biến như chiên, xào hoặc áp chảo. Một số nghiên cứu về độ ổn định khi gia nhiệt cho thấy mỡ lợn có khả năng chống oxy hóa tốt hơn một số loại dầu thực vật trong điều kiện nhiệt độ cao.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là nên đun mỡ quá lâu hoặc để cháy sậm, bởi chất béo bị biến đổi do nhiệt quá mức vẫn có thể tạo ra các hợp chất không có lợi cho sức khỏe.

Bổ sung vitamin D tự nhiên

Mỡ lợn, đặc biệt là mỡ từ những con heo được nuôi trong điều kiện có tiếp xúc với ánh nắng, có thể chứa vitamin D tự nhiên.

Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương, hỗ trợ chức năng miễn dịch và tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa của cơ thể.

Tuy nhiên, hàm lượng vitamin D trong mỡ lợn phụ thuộc nhiều vào giống heo, chế độ ăn và điều kiện chăn nuôi, vì vậy không nên xem đây là nguồn cung cấp vitamin D duy nhất.

Có thể hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột

Một số nghiên cứu cho thấy thành phần axit béo trong mỡ lợn có thể tác động đến hệ vi sinh vật đường ruột.

Sự cân bằng của các vi khuẩn có lợi trong đường ruột đóng vai trò quan trọng đối với hệ tiêu hóa, khả năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Việc bổ sung chất béo hợp lý trong chế độ ăn có thể góp phần duy trì môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh này.

Những món ăn ngon từ mỡ lợn

Khi dùng đúng cách, mỡ lợn có thể giúp nhiều món ăn trở nên hấp dẫn hơn nhờ vị thơm đặc trưng và độ béo tự nhiên.

Cơm mỡ hành, cơm tóp mỡ: Mỡ lợn được thắng lấy nước béo, kết hợp cùng hành phi và tóp mỡ giòn vàng, tạo nên món ăn dân dã nhưng đậm đà, béo thơm.

Rau luộc chấm mắm tóp mỡ: Tóp mỡ giòn kết hợp cùng nước mắm tỏi ớt tạo điểm nhấn cho các món rau luộc như rau muống, cải xanh, đậu bắp.

Mì xào giòn với mỡ lợn: Dùng mỡ lợn để chiên mì giúp món ăn có mùi thơm đặc trưng, kết hợp cùng rau củ, thịt hoặc hải sản tạo thành món ăn giàu năng lượng.

Dù có một số lợi ích nhất định, mỡ lợn vẫn là thực phẩm giàu năng lượng và chất béo. Người trưởng thành nên sử dụng với lượng vừa phải, đặc biệt những người mắc rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, béo phì hoặc các bệnh chuyển hóa cần tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng trước khi tăng lượng mỡ trong khẩu phần ăn.

4 sai lầm khi dùng mỡ lợn khiến món ăn mất ngon, sức khỏe bị ảnh hưởng

Nhiều gia đình đang có xu hướng quay lại sử dụng mỡ lợn vì cho rằng "đồ nhà làm luôn sạch và an toàn". Tuy nhiên, nếu chế biến, bảo quản không đúng cách, loại chất béo quen thuộc này có thể bị biến đổi, làm giảm giá trị dinh dưỡng và tiềm ẩn nguy cơ không tốt cho sức khỏe.

Theo Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) chia sẻ với Vietnamnet khi sử dụng mỡ lợn, nhiều người vẫn mắc những sai lầm phổ biến trong quá trình chế biến và bảo quản.

Rán mỡ quá lâu, để tóp mỡ cháy sậm: Không ít người thích rán mỡ đến khi phần tóp mỡ chuyển sang màu vàng nâu đậm, thậm chí hơi cháy vì cho rằng như vậy sẽ thơm và giòn hơn. Tuy nhiên, việc đun chất béo ở nhiệt độ quá cao trong thời gian dài có thể khiến mỡ bị oxy hóa, làm giảm chất lượng và tạo ra các sản phẩm không có lợi cho cơ thể. Cách chế biến phù hợp hơn là rán mỡ ở lửa vừa, khi tóp mỡ vừa chuyển sang màu vàng nhạt thì nên vớt ra, tránh để cháy sậm hoặc có mùi khét.

Đổ mỡ nóng vào hộp nhựa: Một thói quen khá phổ biến là sau khi thắng mỡ, nhiều người lập tức rót mỡ còn nóng vào các hộp hoặc chai nhựa để tiện bảo quản. Tuy nhiên, mỡ mới rán có nhiệt độ rất cao, nếu tiếp xúc trực tiếp với một số loại nhựa không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ các chất từ vật chứa thôi nhiễm vào thực phẩm. Để an toàn hơn, nên sử dụng lọ thủy tinh, hũ sành hoặc sứ sạch để đựng mỡ. Sau khi rán xong, hãy để mỡ giảm bớt nhiệt rồi mới cho vào dụng cụ bảo quản.

Để mỡ quá lâu ở nhiệt độ phòng: Mỡ lợn dù đã qua chế biến vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi không khí, ánh sáng và nhiệt độ. Theo thời gian, mỡ dễ bị oxy hóa, dẫn đến hiện tượng ôi khét, đổi màu hoặc xuất hiện mùi vị bất thường. Khi mỡ có dấu hiệu biến đổi, không nên tiếp tục sử dụng vì tiếc. Sau khi rán, cần đậy kín và ưu tiên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh để kéo dài thời gian sử dụng.

Rán một lần, dùng kéo dài cả tháng: Nhiều gia đình có thói quen thắng một lượng lớn mỡ để dùng dần trong thời gian dài. Tuy nhiên, ngay cả khi được bảo quản trong tủ lạnh, chất lượng của mỡ vẫn có thể giảm theo thời gian. Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên rán lượng vừa đủ dùng trong khoảng 2-3 tuần thay vì tích trữ quá nhiều. Việc bảo quản quá lâu có thể khiến thực phẩm từ "tiện lợi" trở thành nguy cơ cho sức khỏe.

Ai nên hạn chế ăn nhiều mỡ lợn?

Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang cho biết, không phải ai cũng có nhu cầu và khả năng dung nạp chất béo giống nhau. Một loại thực phẩm có thể phù hợp với người khỏe mạnh, vận động nhiều nhưng lại không thích hợp với người đang mắc các bệnh lý chuyển hóa.

Những người bị rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, thừa cân hoặc béo phì cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng mỡ lợn. Việc điều chỉnh lượng chất béo trong khẩu phần nên dựa trên tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm và tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Mỡ lợn không phải là thực phẩm cần loại bỏ hoàn toàn, nhưng cách lựa chọn, chế biến và sử dụng hợp lý mới quyết định việc nó có lợi hay gây hại cho sức khỏe.