Theo các chuyên gia chấn thương chỉnh hình, thoái hóa khớp gối vốn là quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Khi tuổi càng cao, lớp sụn khớp bị mài mòn dần, khiến người bệnh đau nhức, hạn chế vận động và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống. Tuy nhiên, trong thực tế điều trị những năm gần đây, các bác sĩ ghi nhận xu hướng bệnh xuất hiện ở độ tuổi ngày càng trẻ.
ThS.BS Nguyễn Tấn Lãm - Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn cho biết, trước đây bệnh thường xuất hiện sau tuổi 40–45. Nhưng hiện nay, không ít trường hợp mới khoảng 35 tuổi đã có dấu hiệu thoái hóa khớp gối, đặc biệt ở những người thừa cân hoặc ít vận động. Thậm chí, các bác sĩ từng tiếp nhận một bệnh nhân mới 32 tuổi nhưng tình trạng thoái hóa khớp gối đã nặng, mức độ tổn thương tương đương với người lớn tuổi.
Ngày càng nhiều người trẻ tuổi rơi vào tình trạng thoái hóa khớp gối do lối sống (ảnh minh họa)
“Bệnh nhân không chơi thể thao, cũng không lao động nặng. Tuy nhiên, công việc văn phòng khiến cơ thể ít vận động, cơ đùi yếu. Trong khi đó, người bệnh lại thường xuyên đi lại bằng thang bộ nhiều tầng, làm tăng áp lực lên khớp gối trong thời gian dài” - bác sĩ Lãm chia sẻ.
Theo các chuyên gia, khớp gối là khớp chịu lực lớn của cơ thể. Mỗi khi di chuyển, đặc biệt khi leo cầu thang, áp lực lên khớp có thể tăng gấp nhiều lần so với bình thường. Nếu cơ quanh khớp yếu hoặc trọng lượng cơ thể tăng, khớp gối sẽ bị “quá tải”, đẩy nhanh quá trình thoái hóa.
Một yếu tố khác góp phần làm bệnh trẻ hóa là lối sống ít vận động ngày càng phổ biến. Nhiều người làm việc văn phòng, ngồi lâu trong thời gian dài, ít tập luyện khiến hệ cơ suy yếu, không đủ khả năng bảo vệ khớp gối. Thói quen sinh hoạt cũng có thể ảnh hưởng đến khớp. Các động tác như ngồi xổm, leo cầu thang thường xuyên, hoặc vận động quá mức khi cơ chưa đủ khỏe đều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương khớp.
Phẫu thuật thay khớp gối ở những trường hợp không thể điều trị bảo tồn với sự hỗ trợ của robot và vật liệu mới đang mang lại kết quả tối ưu (ảnh: BVCC)
Theo BS-CKII Nguyễn Ngọc Thao - Giám đốc Y khoa, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, thoái hóa khớp gối là bệnh lý mạn tính, chưa có phương pháp nào có thể đảo ngược hoàn toàn quá trình lão hóa của khớp. Do đó, việc điều trị chủ yếu tập trung vào giảm đau, duy trì chức năng vận động và làm chậm tiến triển của bệnh. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể được khuyến cáo thay đổi lối sống, tập vật lý trị liệu để tăng sức mạnh cơ đùi, kết hợp sử dụng thuốc hoặc các biện pháp hỗ trợ như tiêm chất bôi trơn khớp. Trong một số trường hợp, các phương pháp sinh học như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu có thể được cân nhắc nhằm hỗ trợ giảm triệu chứng và cải thiện chức năng khớp.
Khi tình trạng thoái hóa tiến triển nặng, khớp gối biến dạng, đau nhiều và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày, phẫu thuật thay khớp gối có thể được xem là giải pháp điều trị hiệu quả. Theo các bác sĩ, mục tiêu của phẫu thuật không chỉ là thay phần khớp bị tổn thương mà còn giúp người bệnh giảm đau, phục hồi khả năng vận động và cải thiện chất lượng sống. Hiện nay, phẫu thuật thay khớp gối bằng robot và vật liệu thế hệ mới, đang mở ra triển vọng nâng cao độ chính xác trong phẫu thuật và hỗ trợ người bệnh phục hồi sớm sau mổ.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những dấu hiệu đau khớp gối kéo dài, đặc biệt ở người trẻ. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Bên cạnh đó, duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện các môn ít tạo áp lực lên khớp như bơi lội hoặc đạp xe, đồng thời hạn chế các động tác gây quá tải cho khớp gối là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ khớp và giảm nguy cơ thoái hóa sớm.