Người đàn ông chạy bộ 10 năm bỗng nhận chẩn đoán suy thận, bác sĩ: "Chạy thế này ngang phá thận"

Lúc sáu giờ sáng, trời còn chưa hửng nắng, chú Vương, 55 tuổi (sống tại Trung Quốc) mặc đồ tập thể dục, đeo tai nghe và bắt đầu chạy bộ buổi sáng dọc theo các con đường trong khu dân cư. Suốt 10 năm qua, hình ảnh chăm chỉ vận động bất kể đông hay hè, mưa hay nắng của chú là một hình mẫu về sức khỏe trong lòng nhiều người hàng xóm trong khu phố. Mới gần đây, chú còn chia sẻ thành tích 10 năm chạy bộ được một cộng đồng yêu thích thể thao trao cho. Thế nên, khi biết tin chú mắc suy thận, cả khu phố bàn tán ồn ào. 

Bên cạnh việc xót xa cho chú, nhiều người không khỏi thắc mắc tại sao một người chăm vận động, sống lành mạnh như vậy lại mắc suy thận. Đến cả chú Vương lúc đầu cũng không tin vào kết quả chẩn đoán. Gia đình chú liên tục yêu cầu bác sĩ kiểm tra lại, cho rằng kết quả đã bị nhầm lẫn với người khác. Thế nhưng, khi được bác sĩ phân tích ngọn ngành, hỏi về bệnh sử và thói quen hàng ngày, ai nấy đều như chết lặng. 

Đứng trước chiếc giường bệnh, vị bác sĩ điều trị chỉ thở dài lắc đầu: Nếu không chú ý đến những gì cần chú ý, ngay cả việc tập luyện tốt nhất cũng có thể dẫn đến khủng hoảng. Có tiền sử mỡ máu, huyết áp cao lại là tuổi trung niên mà chạy quá sức thời gian dài giống như chú, nói thẳng ra là ngang phá thận.

Tại sao chạy bộ lại gây suy thận?

Giống như lời bác sĩ điều trị đã nói. Chạy bộ vốn tốt, vấn đề là chú Vương đã chạy bộ sai cách mới gây ảnh hưởng xấu tới thận và sức khỏe tổng thể. 

Sai lầm lớn nhất của chú Vương cũng như nhiều người trung niên là rơi vào cái bẫy mang tên "sức khỏe hời hợt". Chúng ta thường lầm tưởng rằng nếu bản thân vẫn có thể chạy nhảy thoải mái, thể lực dẻo dai thì không có vấn đề gì. Nhưng thực tế, bản thân thận hoàn toàn không có thụ thể cảm nhận đau. Do đó, nhiều vấn đề ban đầu phát triển âm thầm và không được phát hiện.

Bác sĩ Li Liusheng, Trưởng khoa Thận học tại Bệnh viện Nhân dân Trung ương Nghi Xương (Hồ Bắc, Trung Quốc) nhấn mạnh rằng chạy bộ đúng cách có thể tăng cường sức khỏe nhưng phải phù hợp với thể trạng mỗi người. Với người trung niên, có bệnh nền về chuyển hóa hoặc thận như chú Vương, lượng vận động không nên quá nhiều, và tốc độ chạy không nên quá nhanh, nếu không sẽ làm tăng gánh nặng cho thận và ảnh hưởng đến chức năng thận. 

Các chuyên gia từ Khoa Thận học tại Bệnh viện Đại học Y Liên hợp Bắc Kinh cũng đưa ra con số báo động: gần 5,2% người trung niên và người cao tuổi mắc bệnh suy thận do bệnh thận mãn tính mỗi năm. Việc lầm tưởng tập thể dục là phương thuốc vạn năng đã che giấu các dấu hiệu cảnh báo của các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Đối với những người bị tăng huyết áp mãn tính, tiểu đường hoặc nồng độ axit uric cao, tập thể dục nhịp điệu cường độ cao có thể dẫn đến sự gia tăng đột ngột khối lượng công việc lên các nephron. Tình trạng tổn thương chức năng thận từ đó ngày càng trầm trọng. 

Chú Vương có tiền sử cao huyết áp, nhưng chỉ tập trung vào việc giảm mỡ máu và kiểm soát đường huyết, hoàn toàn bỏ qua việc kiểm tra chức năng thận. Dữ liệu y khoa tại Trung Quốc cho thấy sau tuổi 45, tỷ lệ mắc bệnh tổn thương thận cấp tính do tập thể dục quá sức ở nhóm nguy cơ cao cao hơn 44% so với dân số nói chung.

3 biến đổi bệnh lý nguy hiểm khi chạy bộ sai cách

Các chuyên gia cảnh báo, việc lạm dụng chạy bộ cường độ cao khi cơ thể có sẵn bệnh nền sẽ kích hoạt những biến đổi bệnh lý nghiêm trọng sau 3 tháng kiên trì:

- Xuất hiện nước tiểu bất thường sau khi tập quá sức: Quá trình vận động quá mức làm tăng cường stress oxy hóa trong cơ thể, dẫn đến tỷ lệ dương tính với protein niệu và máu ẩn trong nước tiểu tăng 11,3%. Theo thời gian, điều này sẽ làm tổn thương cầu thận và dẫn đến suy thận mãn tính.

- Huyết áp dao động liên tục phá hủy ống thận: Chạy bộ cường độ cao ngắt quãng khiến huyết áp vốn đã không ổn định tăng cao liên tục. Đặc biệt đối với những người có huyết áp khó kiểm soát vào ban đêm, nguy cơ tổn thương ống thận sẽ tăng lên 38% chỉ trong vòng 3 tháng.

- Trì hoãn thời gian vàng điều trị do lầm tưởng: Nhiều người nghĩ chạy bộ có thể tự chữa mỡ máu, giảm huyết áp, đường huyết nên khi có triệu chứng lạ chỉ tự giảm cường độ hoặc ngừng dùng thuốc chứ không đánh giá sức khỏe hệ thống. 

Một cuộc khảo sát trên 509 người trung niên và người cao tuổi tại Trường Y Đại học Bắc Kinh cho thấy 41% cảm thấy tập thể dục cải thiện sức khỏe của họ, nhưng trên thực tế, việc điều trị đã bị trì hoãn do tổn thương thận tiềm ẩn. Nếu những thay đổi nhỏ như nước tiểu có bọt, tiểu đêm nhiều hơn hoặc phù chân bị bỏ qua, tổn thương thận sẽ trở nên vô cùng nghiêm trọng.

3 lời khuyên cho những người thường xuyên chạy bộ

Tập thể dục nói chung và chạy bộ nói riêng không phải là thuốc chữa bách bệnh. Đối với người trung niên và người cao tuổi, tập thể dục hợp lý và an toàn mới thực sự giúp hiệu quả tăng lên gấp đôi. Các chuyên gia y tế khuyến cáo 3 nguyên tắc bắt buộc sau:

Khám sức khỏe định kỳ và theo dõi động học chức năng thận

Đặc biệt đối với những người trên 40 tuổi, hoặc người có tiền sử gia đình mắc bệnh cao huyết áp, cholesterol cao hoặc béo phì, việc xét nghiệm nước tiểu và chức năng thận ít nhất hai lần một năm là rất quan trọng. Tuyệt đối không để bị lầm tưởng rằng có thể vận động được nghĩa là khỏe mạnh.

Đánh giá cường độ tập luyện riêng cho từng cá nhân

Hãy tìm ra phương pháp phù hợp nhất với bản thân. Khi chạy bộ, hãy điều chỉnh tốc độ sao cho bạn có thể nói chuyện nhưng không thể hát, giới hạn thời gian tập luyện không quá 30 phút. 

Bạn cần tránh chạy nước rút lên dốc hoặc chạy đường dài. Nếu có tiền sử bệnh thận, đi bộ nhanh là lựa chọn thế tốt hơn hẳn so với chạy bộ. Bệnh nhân có vấn đề về thận nên nghỉ ngơi, tránh gắng sức quá mức và cần tránh các loại thực phẩm nhiều muối, chất béo.

Uống đủ nước và chú ý đến những thay đổi trong nước tiểu

Thực hiện uống từng ngụm nước nhỏ ngay sau khi tập thể dục, đảm bảo nước nên có màu vàng nhạt và không có bọt. Nếu bạn gặp bất kỳ bất thường nào như lượng nước tiểu giảm đột ngột, đi tiểu đêm nhiều hơn, có bọt rõ rệt hoặc mệt mỏi, và các triệu chứng này không cải thiện trong vòng ba ngày, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Đừng trì hoãn việc tìm kiếm sự trợ giúp y tế để tránh những hệ lụy đáng tiếc cho sức khỏe.

Nguồn và ảnh: Sohu, Baidu Health