Anh Đào Văn D (38 tuổi, Hà Nội) làm công nhân tại một xưởng cơ khí ở ngoại thành. Gần 1 năm nay, anh thường xuyên bị đau bụng âm ỉ, đầy hơi, rối loạn tiêu hóa, có ngày đi ngoài tới vài lần. Dù vợ liên tục thúc giục đi khám, người đàn ông vẫn tìm cách trì hoãn.
Theo lời anh D., công việc bận rộn, thu nhập phụ thuộc vào số ngày làm khiến anh ngại nghỉ việc để vào viện. Tuy nhiên, lý do lớn nhất vẫn là nỗi sợ phát hiện bệnh.
“Cứ nghĩ nếu đi khám mà ra bệnh nặng thì không biết phải làm sao. Tôi toàn tự trấn an chắc do ăn uống thất thường hoặc đau dạ dày thông thường”, anh kể.
Ban đầu, những cơn đau chỉ xuất hiện lác đác nên anh tự mua thuốc uống. Thế nhưng sau nhiều tháng, tình trạng ngày càng nặng hơn. Anh bắt đầu đau bụng thường xuyên, cơ thể sút cân rõ rệt, người mệt mỏi kéo dài. Chỉ đến khi gia đình kiên quyết yêu cầu đi kiểm tra, anh mới miễn cưỡng đến bệnh viện.
Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, bác sĩ phát hiện nhiều chỉ số bất thường và yêu cầu nội soi chuyên sâu. Kết quả khiến người đàn ông chết lặng: Anh mắc ung thư đại tràng giai đoạn 2B.
“Tôi vẫn nghĩ mình chỉ bị rối loạn tiêu hóa. Khi nghe bác sĩ thông báo là ung thư, chân tay bủn rủn”, anh nói.
Người vợ ngồi bên cạnh không giấu được sự tiếc nuối vì chồng đã trì hoãn đi khám suốt thời gian dài dù cơ thể liên tục phát tín hiệu bất thường.
Chủ động kiểm tra và phát hiện sớm mới giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả
Không chỉ người trung niên, tâm lý sợ khám bệnh cũng xuất hiện ở nhiều người trẻ. Nguyễn Hồng T (27 tuổi, Ninh Bình) từng nhiều năm sống chung với các cơn đau bụng bất thường, rối loạn kinh nguyệt nhưng không dám đến bệnh viện.
Trong một lần tự tìm kiếm triệu chứng trên mạng, cô đọc được thông tin liên quan đến ung thư cổ tử cung và bắt đầu hoảng sợ. “Tôi nghĩ nếu đi khám mà đúng là bệnh đó thì chắc mình không đối diện nổi”, cô kể.
Chính nỗi lo ấy khiến T. chọn cách tự mua thuốc uống theo triệu chứng, nhưng vài tháng vẫn không đỡ. Những cơn đau xuất hiện dày đặc hơn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, gia đình thúc giục cô mới đi khám nhưng vẫn suýt bỏ về vì quá lo lắng.
Kết quả cho thấy T. mắc hội chứng buồng trứng đa nang và lạc nội mạc tử cung. Theo bác sĩ, đây là những bệnh lý có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, việc trì hoãn kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản về sau.
Theo PGS Đỗ Văn Dũng, tâm lý sợ đi khám bệnh hiện khá phổ biến. Nhiều người né tránh bệnh viện không chỉ vì ngại thủ tục, chi phí hay thời gian chờ đợi mà còn vì sợ phải đối diện với một chẩn đoán nghiêm trọng.
“Không ít người có suy nghĩ ‘không biết còn hơn’. Họ sợ kết quả khám bệnh sẽ ảnh hưởng tới công việc, tài chính và cuộc sống gia đình nên cố trì hoãn. Tuy nhiên, đây là cơ chế phòng vệ tâm lý tiềm ẩn rất nhiều rủi ro”, ông nói.
Theo chuyên gia này, thực tế nhiều bệnh lý nguy hiểm nếu được phát hiện sớm có thể điều trị hiệu quả, giảm chi phí và hạn chế biến chứng. Ngược lại, việc trì hoãn khám chữa bệnh khiến bệnh âm thầm tiến triển, làm giảm cơ hội điều trị.
Đáng lo ngại, hiện nay nhiều người thay vì đến bệnh viện lại tự tra cứu triệu chứng trên mạng hoặc sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để tự chẩn đoán bệnh. Điều này dễ dẫn đến hiểu sai tình trạng sức khỏe hoặc bỏ sót các dấu hiệu nguy hiểm.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường kéo dài như đau dai dẳng, sút cân không rõ nguyên nhân, rối loạn tiêu hóa, ho kéo dài hay mệt mỏi liên tục, người dân nên đi khám sớm thay vì cố chịu đựng hoặc tự điều trị tại nhà.
“Việc sợ hãi không làm bệnh biến mất. Chỉ có chủ động kiểm tra và phát hiện sớm mới giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và bảo vệ sức khỏe lâu dài”, PGS Đỗ Văn Dũng nhấn mạnh.