Theo truyền thông Đài Loan (Trung Quốc), một người đàn ông 60 tuổi vốn bị cao huyết áp và rối loạn mỡ máu nhưng không tuân thủ điều trị đều đặn, đã rơi vào tình huống nguy kịch sau khi ăn món quen thuộc.
Cụ thể trong một ngày lạnh giá, ông cùng bạn bè tụ tập tại quán vịt kho gừng - món ăn được nhiều người ưa chuộng vào mùa đông.
Không ngờ, khi ông vừa rời khỏi cửa quán thì bất ngờ ngã quỵ. Ban đầu những người đi cùng tưởng rằng ông say rượu nên còn cười đùa, nhưng thực tế người đàn ông đã rơi vào tình trạng bất tỉnh, phải nhập viện cấp cứu.
Ảnh minh hoạ.
Tại bệnh viện, các bác sĩ ghi nhận huyết áp của bệnh nhân tăng vọt. Kiểm tra chuyên sâu cho thấy, động mạch chủ - mạch máu lớn nhất đưa máu từ tim đi khắp cơ thể đã bị rách toàn bộ. Các bác sĩ đã nỗ lực phẫu thuật suốt 10 tiếng, song cuối cùng nam bệnh nhân đã không qua khỏi.
Bác sĩ phẫu thuật tim Viên Minh Kỳ lý giải rằng khi thời tiết lạnh, các mạch máu trong cơ thể co lại. Khi ăn uống đồ nóng hoặc dùng thêm rượu, mạch máu sẽ giãn ra.
Nếu ngay sau đó bước ra ngoài trời lạnh, sự co thắt đột ngột này có thể khiến thành mạch bị tổn thương, tạo nên tình trạng bóc tách động mạch chủ – một trong những biến chứng nguy hiểm bậc nhất của bệnh lý tim mạch.
Về mặt cơ chế, bóc tách động mạch chủ xảy ra khi lớp nội mạc và trung mạc của thành động mạch bị rách, dòng máu len lỏi giữa các lớp khiến mạch bị phân tách, tạo nên một "lòng giả" trong động mạch. Đối tượng có nguy cơ cao nhất chính là người mắc cao huyết áp lâu năm, đặc biệt là khi huyết áp không được kiểm soát ổn định.
Ảnh minh hoạ.
Đặc điểm chính của bóc tách động mạch chủ là khởi đầu đột ngột. Nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào, khi người bệnh làm việc, tập thể dục, nghỉ ngơi hay đang ngủ. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:
-Đột ngột đau dữ dội, đau nhói ở ngực hoặc lưng trên; cơn đau được mô tả như cảm giác rách hoặc xé toạc;
-Ngất xỉu, chóng mặt;
-Tiếng thổi tâm trương, tiếng tim bị bóp nghẹt;
-Các triệu chứng đột quỵ như yếu hoặc tê liệt một bên cơ thể, khó nói chuyện…
Đây là tình trạng khẩn cấp y khoa, bệnh nhân cần được đưa đi cấp cứu ngay lập tức. Càng trì hoãn, nguy cơ tử vong càng tăng cao.
Một số yếu tố nguy cơ bóc tách động mạch chủ không thể thay đổi, chẳng hạn như bẩm sinh đã mắc một số bệnh tim, rối loạn mô liên kết hoặc yếu tố di truyền, tiền sử gia đình. Tuy nhiên, tương tự như nhiều bệnh lý khác, bạn có thể giảm thiểu rủi ro bóc tách động mạch chủ bằng cách thay đổi các yếu tố nguy cơ như:
-Hạ huyết áp xuống mục tiêu 120/80 mmHg bằng thuốc, thay đổi chế độ ăn uống, tập thể dục đều đặn, kiểm soát căng thẳng, tránh thừa cân – béo phì…
-Bỏ hút thuốc lá.
-Tránh để xảy ra tai nạn gây thương tích vùng ngực.
-Khám sức khỏe định kỳ hoặc bất cứ khi nào có dấu hiệu bất thường.
Đối với những người có người thân bị bóc tách động mạch chủ, cần thực hiện sàng lọc nguy cơ mắc bệnh. Việc làm này giúp bác sĩ theo dõi sát sao và điều trị kịp thời trước khi xảy ra biến chứng.