Người đàn ông 52 tuổi mắc ung thư gan: Thà nhịn đói còn hơn ăn 4 loại bữa sáng này

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng trong ngày, cung cấp dinh dưỡng để bạn khởi động cả 1 ngày làm việc năng động. Tuy nhiên, chọn sai loại thực phẩm cho bữa sáng có thể gây phản tác dụng, thậm chí dẫn đến căn bệnh ung thư quái ác.

Sau khi nghỉ hưu ở tuổi 52, mối quan tâm lớn nhất của ông Trương (Trung Quốc) là chế độ ăn uống lành mạnh. Trước đây, ông thường ăn sáng ở các quán ăn ven đường trong khi làm việc, nhưng sau khi nghỉ hưu, ông đã đặt ra một quy tắc nghiêm ngặt cho bản thân: ông nhất quyết tự làm bữa sáng ở nhà, tự kiểm soát lượng dầu muối, và tự tay lựa chọn nguyên liệu, điều mà ông tin chắc là sạch sẽ, an toàn hơn nhiều so với những gì ông mua từ các gánh hàng rong.

Sau hơn 2 năm kiên trì thực hiện, ông Trương không chỉ cảm thấy dễ chịu hơn về dạ dày mà huyết áp cũng ổn định hơn đáng kể. Ông thường khoe với các đồng nghiệp cũ về bữa sáng bổ dưỡng của mình, khuyên họ nên ngừng ăn ngoài một cách thiếu cẩn trọng. Tuy nhiên, tháng trước, khi công ty tổ chức khám sức khỏe cho nhân viên nghỉ hưu, dòng chữ "u nang chiếm chỗ trong gan" trên báo cáo đã khiến ông hoàn toàn kinh hãi tại trung tâm khám sức khỏe.

Sau khi nhập viện và khám xét thêm, ông được chẩn đoán mắc ung thư gan nguyên phát. Nằm trên giường bệnh, ông không thể hiểu nổi: ông không hút thuốc hay uống rượu, thậm chí còn tự ăn sáng ở nhà mỗi ngày, vậy tại sao gan của ông lại gặp vấn đề nghiêm trọng như vậy trước tiên?

Mãi đến khi bác sĩ điều trị hỏi kỹ về thực đơn bữa sáng hàng ngày của ông, ông mới thở dài và nói: "Vấn đề nằm chính ở những bữa sáng mà người ta cho là an toàn".

Nhiều người có cùng suy nghĩ với ông Trương rằng bữa sáng ăn ngoài không hợp vệ sinh và thành phần không rõ ràng, trong khi bữa sáng tự nấu ở nhà thì hoàn toàn an toàn và tốt cho sức khỏe. Nhưng thực tế, việc bữa sáng có hại cho sức khỏe hay không không liên quan đến nơi bạn ăn mà liên quan đến những gì bạn ăn, cách bạn bảo quản nguyên liệu và cách bạn chế biến chúng.

Nhiều bữa sáng tự chuẩn bị tại nhà có vẻ sạch sẽ và an toàn, nhưng thực chất lại tiềm ẩn những nguy hiểm có thể gây hại cho gan, và rủi ro thậm chí còn cao hơn so với các bữa sáng được chế biến đúng cách tại các quán ăn.

1. Thực phẩm chủ yếu bị mốc, phần bị mốc đã được cắt bỏ

Ông Trương có một thói quen đã duy trì suốt hàng chục năm, một khi đã hấp chín bánh bao, khoai lang hoặc bắp ngô, ông luôn ăn chúng trong vòng ba hoặc bốn ngày. Đôi khi, khi trời nóng và nhiệt độ cao, một chút nấm mốc xanh mọc trên bề mặt thức ăn. Ông cẩn thận dùng dao gọt bỏ phần nấm mốc, hấp chín kỹ rồi tiếp tục ăn.

Theo ông, những phần hư hỏng đã được loại bỏ, và nhiệt độ cao đã tiêu diệt vi khuẩn, nên chắc chắn là an toàn để ăn; vứt bỏ sẽ là lãng phí. Đây là một thói quen tiết kiệm mà nhiều người lớn tuổi mắc phải, nhưng chính thói quen này lại tiềm ẩn một nguy cơ lớn đối với sức khỏe.

Nhiều người tin rằng nếu thức ăn bị mốc, họ vẫn có thể ăn sau khi cắt bỏ phần bị hỏng. Tuy nhiên, những vết mốc mà chúng ta có thể nhìn thấy bằng mắt thường chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm" về sự phát triển của nấm mốc. Các chất gây ung thư mạnh như aflatoxin đã lan rộng khắp các mô xơ của thực phẩm.

Các dữ liệu y tế công khai cho thấy aflatoxin được Tổ chức Y tế Thế giới phân loại là chất gây ung thư nhóm 1. Nó có tác động độc hại rõ rệt đến gan và cực kỳ bền vững; việc nấu chín thông thường ở 100 độ C không thể phá hủy nó.

Việc tiêu thụ lâu dài với liều lượng thấp có thể liên tục gây tổn thương tế bào gan, làm tăng nguy cơ xơ gan và thậm chí ung thư gan. Ngay cả khi bạn chỉ ăn một ít mỗi lần, theo thời gian, gánh nặng giải độc cho gan sẽ ngày càng nặng nề, và tổn thương sẽ tích lũy âm thầm.

2. Dưa muối tự làm và rau củ ngâm không đúng cách

Ông Trương có hàm răng không tốt, nên bữa sáng thường ngày của ông là cháo trắng ăn kèm với củ cải và dưa chuột muối tự làm. Món ăn này giòn và thanh mát, ông luôn cho rằng đó là sự kết hợp nhẹ nhàng và tốt cho dạ dày. Ông luôn nói rằng rau củ muối chua mua ở cửa hàng chứa chất bảo quản và phụ gia, trong khi rau củ muối chua tự làm thì sạch hơn và tốt cho sức khỏe hơn. Hũ rau củ muối chua đặt cạnh giường ông lúc nào cũng đầy ắp, hầu như quanh năm đều vậy.

Nhiều người tin rằng cháo trắng với rau củ muối chua là món ăn sáng truyền thống tốt cho dạ dày, và rau củ muối chua tự làm không có chất phụ gia, nên an toàn hơn khi ăn. Tuy nhiên, quan niệm này thực chất không chính xác.

Các hướng dẫn trong nước chỉ ra rằng hàm lượng nitrit trong rau củ muối chua tự làm sẽ tiếp tục tăng trong hai tuần đầu tiên, và giảm dần xuống mức an toàn chỉ sau 20 ngày muối chua. Nếu thời gian muối chua không đủ và rau củ được mở ra và tiêu thụ ngay lập tức, hàm lượng nitrit sẽ ở mức cao.

Khi nitrit xâm nhập vào cơ thể, chúng cần được gan chuyển hóa và giải độc. Việc tiêu thụ quá mức trong thời gian dài không chỉ gây tổn thương niêm mạc dạ dày và làm tăng huyết áp, mà còn liên tục làm tăng gánh nặng giải độc cho gan. Nếu có các bệnh lý nền như gan nhiễm mỡ hoặc viêm gan mãn tính, nguy cơ sẽ càng tăng cao.

Hơn nữa, chế độ ăn nhiều muối cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa lipid của gan. Một bữa ăn nhẹ như cháo trắng với dưa chua thực chất lại tạo thêm gánh nặng lớn cho gan.

3. Quẩy chiên tự làm và đồ chiên nhiều lần trong dầu

Ông Trương thỉnh thoảng chiên quẩy và bánh ngọt ở nhà, tin rằng dầu ông dùng có chất lượng tốt hơn và lành mạnh hơn so với dầu ở các quán ven đường. Tuy nhiên, ông không muốn đổ bỏ dầu đã dùng một lần, nên ông trữ lại trong một cái lọ và tái sử dụng cho lần chiên tiếp theo. Có khi ông tái sử dụng đến ba hoặc bốn lần trước khi nỡ vứt đi.

Nhiều người cho rằng dầu chỉ dùng để chiên rán và chưa bị hỏng là cách tiết kiệm tiền bằng cách tái sử dụng. Tuy nhiên, dầu đã được sử dụng nhiều lần để chiên rán ở nhiệt độ cao sẽ tạo ra một lượng lớn các chất độc hại như aldehyd và hydrocarbon thơm đa vòng.

Những chất độc hại này xâm nhập vào cơ thể qua thức ăn và cần được gan phân giải và chuyển hóa. Việc tiêu thụ lâu dài có thể cản trở chức năng chuyển hóa bình thường của gan, trực tiếp gây tổn thương tế bào gan và làm tăng lipid máu, làm trầm trọng thêm bệnh gan nhiễm mỡ. Nếu bệnh gan nhiễm mỡ không được kiểm soát tốt trong thời gian dài, nó có thể tiến triển thành xơ gan hoặc thậm chí là ung thư gan.

4. Sữa đậu nành ngũ cốc và cháo ngũ cốc làm từ đậu và các loại hạt bị hỏng

Những năm gần đây, người ta ngày càng chú trọng đến lợi ích sức khỏe của việc ăn ngũ cốc nguyên hạt, và ông Trương cũng vậy. Ông luôn trữ đậu nành, lạc, quả óc chó, kê và các loại ngũ cốc nguyên hạt khác ở nhà, và mỗi sáng đều nấu một nồi sữa đậu nành nguyên hạt, tin rằng nó bổ dưỡng và tốt cho sức khỏe. Đôi khi, đậu và các loại hạt bị ẩm và ôi sau khi bảo quản một thời gian, nhưng ông không nỡ vứt đi, nghĩ rằng chúng sẽ ngon hơn sau khi được nấu cùng với ngũ cốc nguyên hạt.

Nhiều người không lựa chọn kỹ từng hạt đậu và lạc khi làm sữa đậu nành hoặc nấu cháo ngũ cốc. Một vài hạt lạc mốc hoặc đậu ôi thiu lẫn trong một lượng lớn thức ăn hoàn toàn không thể phát hiện ra. Nhưng những nguyên liệu hư hỏng này có thể chứa aflatoxin.

Uống một cốc sữa đậu nành nóng sẽ đưa độc tố vào cơ thể, trong đó gan là cơ quan đầu tiên bị tổn thương. Việc tiêu thụ sữa đậu nành theo cách này trong thời gian dài sẽ gây áp lực liên tục lên quá trình giải độc của gan, và ngay cả chế độ ăn uống bổ dưỡng nhất cũng không thể bù đắp được những tổn thương liên tục do độc tố gây ra.

Vậy ăn sáng như thế nào để đảm bảo an toàn?

- Nguyên liệu phải tươi. Hãy chế biến và ăn các thực phẩm chính càng tươi càng tốt; bảo quản lạnh thức ăn thừa ngay lập tức và tránh ăn sau 24 giờ. Nếu phát hiện nấm mốc hoặc mùi lạ trong bất kỳ thực phẩm nào, hãy vứt bỏ toàn bộ phần đó. Đừng lo lắng về lượng nhỏ; so với sức khỏe của bạn, sự mất mát này là không đáng kể.

- Đừng ăn rau muối chua trong mỗi bữa ăn; hãy đảm bảo thời gian muối chua đủ lâu . Nếu bạn thực sự thích hương vị của rau muối chua ăn kèm cháo, hãy cố gắng đợi đến khi chúng được muối chua đủ 20 ngày rồi mới ăn, và chỉ ăn một phần nhỏ mỗi lần để thỏa mãn cơn thèm. Đối với bữa sáng, bạn có thể hoàn toàn thay thế rau muối chua bằng salad dưa chuột tươi hoặc salad rau diếp, có vị thanh mát và bổ dưỡng hơn.

- Đồ chiên rán chỉ nên ăn thỉnh thoảng để thỏa mãn cơn thèm; tránh ăn thường xuyên. Khi chiên rán ở nhà, chỉ sử dụng lượng dầu vừa đủ và không tái sử dụng dầu đã dùng để chiên. Thay vào đó, hãy dùng dầu đó để chế biến các món ăn nguội và ăn càng sớm càng tốt; không nên bảo quản dầu trong thời gian dài.

- Trước khi làm sữa đậu nành hoặc nấu cháo ngũ cốc, hãy nhớ chọn nguyên liệu thật kỹ. Loại bỏ bất kỳ loại đậu hoặc hạt nào bị mốc, ẩm ướt hoặc ôi thiu; đừng trộn chúng với các nguyên liệu tốt. Đừng cho rằng chỉ vì bạn không nhìn thấy chúng nên chúng vô hại; độc tố không biến mất chỉ vì chúng không nhìn thấy được.

Một bữa sáng tốt lý tưởng nên bao gồm ba loại thực phẩm: ngũ cốc và củ, protein chất lượng cao, và rau quả.

Nguồn và ảnh: Sohu