Ngày càng có nhiều người khổ sở vì ung thư tuyến giáp? Bác sĩ cảnh báo 1 "sát thủ" ít ai để ý

Ung thư tuyến giáp đang trở thành vấn đề sức khỏe đáng chú ý toàn cầu. Theo nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (GBD 2021), công bố trên tạp chí Frontiers in Endocrinology năm 2024, số ca ung thư tuyến giáp mắc mới trên thế giới đã tăng từ 89.885 ca năm 1990 lên 249.538 ca năm 2021, tương đương gần 178%. Xu hướng này tiếp tục được ghi nhận trong thống kê GLOBOCAN: năm 2024, thế giới có khoảng 959.281 ca mắc mới, tăng gần 17% so với năm 2022 (821.214 ca).

5 người một nhà cùng mắc ung thư tuyến giáp

Ở tuổi 25, một người đàn ông tên Xiao Shen (Trùng Khánh, Trung Quốc) trong lúc khám sức khỏe sơ bộ khi xin việc được khuyên nên đi khám tuyến giáp chuyên sâu càng sớm càng tốt. Bởi người này nghi ngờ anh có nốt tuyến giáp, lại nghe anh kể ông ngoại của mình từng phải phẫu thuật ung thư tuyến giáp. Nhưng anh cho rằng người đó không đủ trình độ chuyên môn, chỉ là khám qua loa bằng mắt. Ông của anh lại rất khỏe mạnh, sống thọ sau ca phẫu thuật thời trẻ đó nên không lo lắng.

Đến năm 31 tuổi, cơ thể Xiao Shen xuất hiện một loạt các triệu chứng khác thường. Anh đi khám thì được chẩn đoán mắc ung thư tuyến giáp thể tủy và phải phẫu thuật ngay lập tức.

Sau khi nghe anh kể đầu đuôi câu chuyện như trên, bác sĩ Cai Ming thuộc Khoa Ung thư Tuyến giáp tại Bệnh viện Ung thư Đại học Trùng Khánh (Trung Quốc) liền đưa ra lời cảnh báo khẩn cấp: Cả gia đình, nhất là nhà bên ngoại của Xiao Shen cần tới bệnh viện kiểm tra tuyến giáp.

Kết quả, mẹ, chị gái, cậu và anh họ của anh đều mắc ung thư tuyến giáp. Trong đó có 3 người mắc ung thư tuyến giáp thể tủy. May mắn là hầu hết đều được phát hiện ở giai đoạn đầu và giai đoạn giữa, có thể điều trị hiệu quả. Tới thời điểm hiện tại, mẹ và cậu của Xiao Shen đã phẫu thuật thành công, đang hồi phục. Chị của anh thì đang trong thời gian dùng thuốc, người anh họ đang chờ lịch phẫu thuật.

Sống lành mạnh vẫn dễ mắc ung thư tuyến giáp bởi 1 yếu tố: Di truyền

Bác sĩ Cai Ming chia sẻ, ung thư tuyến giáp là một trong nhóm những bệnh ung thư có tính di truyền cực cao nhưng lại thường bị xem nhẹ. Đặc biệt với ung thư tuyến giáp thể tủy thì tỷ lệ di truyền lại càng cao.

“Điều này liên quan đến đột biến gen RET, một gen tiền ung thư, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy ung thư tuyến giáp phát triển. Khi gen này bị đột biến, cơ chế kiểm soát sự phát triển của tế bào bị phá vỡ, làm gia tăng nguy cơ ung thư. Đột biến gen RET có thể di truyền qua các thế hệ theo cơ chế di truyền trội nhiễm sắc thể thường, tức là nếu cha hoặc mẹ mắc bệnh, con cái sẽ có nguy cơ cao thừa hưởng đột biến này. Trường hợp của gia đình Xiao Shen cũng vậy”, ông nói.

Ông cũng cho biết thêm, ung thư tuyến giáp thể tủy chiếm khoảng 5 - 10% các trường hợp ung thư tuyến giáp, với hai dạng chính là lẻ tẻ và di truyền. Điều đáng lo ngại là triệu chứng của bệnh thường không rõ ràng, chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Bác sĩ Cai Ming khuyến cáo, việc phát hiện sớm thông qua xét nghiệm gen và sàng lọc định kỳ có thể cứu sống nhiều bệnh nhân. Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư tuyến giáp cần đặc biệt chú ý và thăm khám định kỳ.

Hãy tự kiểm tra và đi khám ngay khi có các dấu hiệu ung thư tuyến giáp thường gặp như: sưng hoặc cứng ở vùng cổ, khó nuốt, khó thở, ho dai dẳng, đau họng, đau cổ hoặc đau tai, thay đổi giọng nói hoặc khàn giọng, mệt mỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân, cảm giác có khối u khi sờ vào cổ, nốt u cứng và không di động ở vùng tuyến giáp.

Bác sĩ Cai Ming đặc biệt nhắc nhở: “Dù yếu tố di truyền là không thể thay đổi, bạn vẫn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh thông qua lối sống lành mạnh". Bởi bên cạnh di truyền, nhũng thói quen xấu lặp lại thời gian dài từ ăn uống, sinh hoạt... chính là nguyên nhân gây bệnh. Do đó, dù gia đình bạn có tiền sử ung thư tuyến giáp hay không, cũng nên cố gắng làm 5 điều:

- Tránh tiếp xúc với bức xạ: Hạn chế tia X hoặc các nguồn bức xạ không cần thiết, đặc biệt trong môi trường làm việc.

- Chế độ ăn uống hợp lý: Bổ sung đủ i-ốt nhưng không lạm dụng, ăn nhiều rau xanh và trái cây.

- Tập thể dục thường xuyên: Giúp duy trì sức khỏe tổng thể và tăng cường miễn dịch.

- Điều chỉnh tâm trạng: Hạn chế căng thẳng kéo dài, vì stress có thể làm suy yếu hệ miễn dịch.

- Khám sức khỏe định kỳ: Đặc biệt với những người trên 45 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ cao.

Nguồn và ảnh: The Paper, Health GVM