Nam sinh viên năm nhất dương tính với HIV, òa khóc thú nhận: "Chỉ 1 lần trót dại..."

Mới đây, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh thành phố Tự Cống (Tứ Xuyên, Trung Quốc) đã công bố một trường hợp nhiễm HIV đáng báo động ở lứa tuổi học đường. Nạn nhân là anh Trần (tên đã thay đổi), 18 tuổi, hiện đang là sinh viên năm nhất tại một trường đại học.

Vừa chân ướt chân ráo bước vào cổng trường đại học, anh Trần đã phải đối mặt với biến cố lớn nhất cuộc đời. Khoảng 3 tháng trước khi phát hiện dương tính HIV, nam sinh quen một người bạn qua mạng xã hội. Cả hai hẹn gặp mặt ăn uống, nói chuyện khá hợp ý và có sử dụng cồn. Trong cơn say chuếnh choáng, anh Trần đã cùng người này vào khách sạn và phát sinh quan hệ tình dục không an toàn.

Khoảng 2 đến 4 tuần sau biến cố đó, cơ thể anh Trần bắt đầu xuất hiện những biểu hiện lạ: sốt nhẹ kéo dài, người mệt mỏi rã rời và đau nhức toàn thân. Tuy nhiên, do thời điểm đó đang trải qua đợt huấn luyện quân sự khắc nghiệt đầu khóa, anh Trần đinh ninh rằng cơ thể chỉ đang phản ứng do kiệt sức và vận động quá sức và vẫn chưa quen môi trường mới.

Chính vì chủ quan, nên anh Trần chọn cách tự theo dõi chứ không đi khám ngay. Mãi đến đợt khám sức khỏe định kỳ do nhà trường tổ chức, kết quả xét nghiệm máu mới trả về kết quả ngã ngửa: Dương tính với kháng thể HIV. Anh hoảng hốt xin nghỉ học, một mình tới bệnh viện lớn để kiểm tra lại.

Nhận kết quả trên tay, nam sinh 18 tuổi sụp đổ hoàn toàn, òa khóc nức nở trước mặt bác sĩ: "Em chỉ đúng một lần trót dại không dùng bao cao su thôi, thực sự không ngờ mọi chuyện lại ra nông nỗi này...".

Triệu chứng HIV sơ nhiễm: Vì sao dễ nhầm với mệt mỏi, kiệt sức?

Sự nguy hiểm của virus HIV nằm ở chỗ chúng không gây ra các triệu chứng tàn phá ngay lập tức và rất khó nhận ra ở giai đoạn đầu. Trường hợp của anh Trần là ví dụ điển hình cho "bẫy khoảng trống" khiến vô số người lầm tưởng biến chứng sơ nhiễm với tình trạng suy nhược cơ thể hay ốm vặt.

Bác sĩ điều trị của anh Trần cho biết, sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus HIV sẽ âm thầm nhân lên và tấn công hệ thống miễn dịch. Từ 2 đến 4 tuần sau khi nhiễm bệnh, khoảng 70% người bệnh sẽ trải qua giai đoạn nhiễm trùng cấp tính (giai đoạn sơ nhiễm) với các triệu chứng rất giống cảm cúm hoặc mệt mỏi do vận động nặng:

- Sốt nhẹ và đau nhức cơ khớp: Giống hệt cảm giác ê ẩm sau những bài tập thể lực hay đợt huấn luyện quân sự cường độ cao anh Trần trải qua.

- Mệt mỏi kéo dài, đau họng: Dễ bị lầm tưởng là do thay đổi thời tiết, thức khuya hoặc kiệt sức.

- Nổi mẩn đỏ, sưng hạch bạch huyết: Thường xuất hiện ở cổ, nách hoặc bẹn nhưng hay bị bỏ qua vì nghĩ là nóng trong người.

Những biểu hiện này thường rất nhẹ, tự biến mất sau 1 đến 2 tuần nên người bệnh rất dễ chủ quan mà bỏ lỡ thời điểm vàng để can thiệp. Trong suốt thời gian này, virus HIV vẫn âm thầm tàn phá tế bào miễn dịch CD4.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), nguy cơ lây truyền HIV trong một lần quan hệ tình dục phụ thuộc vào hình thức quan hệ và vai trò của mỗi người. Với quan hệ tình dục qua đường hậu môn, người nhận có nguy cơ khoảng 1,38% mỗi lần phơi nhiễm, trong khi người đưa vào có nguy cơ khoảng 0,11%. Với quan hệ qua đường âm đạo, nguy cơ lần lượt khoảng 0,08% và 0,04% nếu người nhiễm HIV chưa điều trị và không có biện pháp dự phòng.

Nguy cơ này có thể tăng đáng kể khi người nhiễm HIV đang ở giai đoạn nhiễm cấp tính hoặc có tải lượng virus cao. Các yếu tố như mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục cũng có thể làm tăng khả năng lây truyền HIV. Dù những con số trên được tính cho một lần phơi nhiễm, nguy cơ sẽ tích lũy khi hành vi phơi nhiễm lặp lại. Bạn không bao giờ có thể đoán trước liệu mình có phải là người "không may mắn" hay không!

HIV vẫn đáng sợ, nhưng không còn là căn bệnh "tử thần"

Nhận kết quả dương tính khi chưa hết một học kỳ đại học, anh Trần bắt buộc phải làm thủ tục tạm dừng học tập một thời gian để trấn tĩnh tinh thần và bước vào phác đồ điều trị ARV nghiêm ngặt.

Rất may mắn, nhờ phát hiện ở giai đoạn tương đối sớm và tuân thủ phác đồ điều trị chuẩn, sau 3 tháng, tải lượng virus trong cơ thể của anh Trần đã giảm xuống mức rất thấp. Bác sĩ nhận định, chỉ cần tiếp tục uống thuốc đúng giờ và tái khám định kỳ, anh Trần hoàn toàn có thể kiểm soát tốt virus, quay lại trường hoàn thành chương trình đại học và sống một cuộc sống có tuổi thọ tương đương người bình thường.

Bác sĩ cũng cho biết, y học ngày nay đã có những bước tiến vượt bậc trong việc phòng chống và điều trị HIV. Khái niệm K=K (Không phát hiện = Không lây truyền) đã được WHO chứng minh: Người nhiễm HIV khi điều trị ARV đạt tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện (dưới 200 bản sao/ml máu) sẽ không làm lây truyền virus sang cho bạn tình qua đường tình dục.

Bên cạnh đó, để không rơi vào bi kịch như nam sinh trên, mỗi chúng ta cần chủ động trang bị các giải pháp dự phòng y khoa tiên tiến hiện nay:

- Thuốc PrEP (Dự phòng trước phơi nhiễm): Dành cho những người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ tiếp xúc cao. Việc uống PrEP đều đặn mỗi ngày (hoặc theo phác đồ linh hoạt) có khả năng giảm nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục lên đến hơn 99% và qua đường tiêm chích hơn 74%.

- Thuốc PEP (Dự phòng sau phơi nhiễm): Đây được coi là "viên thuốc khẩn cấp". Nếu vô tình phát sinh hành vi nguy cơ (quan hệ không an toàn, rách/tuột bao cao su, sự cố kim tiêm hoặc bị cưỡng hại), bạn cần đến ngay các cơ sở y tế để uống PEP trong vòng 72 giờ đầu tiên (tốt nhất là trong 2 đến 6 giờ đầu). Nhờ đó, phác đồ PEP kéo dài 28 ngày có thể ngăn chặn virus HIV nhân lên và gắn vào DNA cơ thể với hiệu quả bảo vệ cực kỳ cao.

Đặc biệt, với nguy cơ lấy nhiễm khi quan hệ tình dục, cần nhớ rằng dù y học đã phát triển, bao cao su vẫn là lá chắn an toàn và đơn giản nhất. Đừng để một phút bốc đồng hay sự e ngại lỡ thì cướp đi tương lai và sức khỏe của chính mình!

Nguồn và ảnh: Zhihu, NetEase Health