Cổ thư “Hoàng Đế Nội Kinh” có ghi: “Mùa hè thông với tạng tâm (tim), tâm thuộc hành Hỏa, ứng với màu đỏ (xích)”. Điều này cho thấy mối liên hệ mật thiết giữa việc dưỡng sinh ngày hè và sức khỏe tim mạch.
Theo Thầy thuốc ưu tú - bác sĩ y học cổ truyền Khâu Nhã Sênh (Trung Quốc), mùa hè là thời điểm dương khí vượng nhất, dễ khiến khí huyết phân tán ra bề ngoài, tâm trạng dao động thất thường, từ đó ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa và chất lượng giấc ngủ.
Do đó, nguyên tắc dưỡng sinh đầu hè cần chú trọng vào việc “thanh nhiệt, dưỡng tâm, an thần” . Trong đó, các loại thực phẩm màu đỏ chính là sự lựa chọn tuyệt vời để bổ dưỡng tâm huyết và thúc đẩy tuần hoàn máu.
Bác sĩ Khâu Nhã Sênh cho biết, theo học thuyết Ngũ hành của Đông y, màu đỏ tương ứng với hành Hỏa và tạng Tâm. Tiêu thụ thực phẩm màu đỏ với lượng vừa phải sẽ giúp bổ máu, nuôi dưỡng tim và ổn định cảm xúc.
Dưới đây là 5 loại thực phẩm màu đỏ thích hợp nhất để dưỡng tâm trong mùa hè:
Bác sĩ Khâu Nhã Sênh chia sẻ công thức một loại trà dưỡng sinh kết hợp các thực phẩm màu đỏ, rất thích hợp dùng trong mùa nóng.
Ngày hè đổ mồ hôi nhiều dễ làm hao khí tổn dịch. Trong bài trà này, mạch môn đông là vị thuốc dưỡng âm thanh nhiệt quen thuộc, giúp bù đắp nước cho cơ thể và giảm khô họng; bách hợp ngoài dưỡng âm còn có công dụng hạ bốc hỏa ở tim, an thần, giúp ổn định cảm xúc và cải thiện giấc ngủ.
Nguyên liệu chuẩn bị:
Táo tây: 1/2 đến 1 quả (thái lát hoặc cắt miếng nhỏ)
Mạch môn đông: 5g
Bách hợp: 10g
Kỷ tử: Một nhúm nhỏ.
Cách pha: Cho tất cả nguyên liệu vào bình, hãm với 500 – 800ml nước sôi. Có thể châm thêm nước vài lần để uống trong ngày.
Chuyên gia nhấn mạnh, cốt lõi của dưỡng sinh mùa hè không phải là lạm dụng các chất thanh nhiệt, giải độc vô tội vạ, mà quan trọng là phải “nuôi dưỡng tâm huyết, bảo vệ tân dịch, trừ thấp và kiện tỳ” .
Bên cạnh việc ăn uống, việc điều chỉnh đồng hồ sinh học cũng cần được lưu ý. Mùa hè ngày dài đêm ngắn, dương khí con người thiên về phát tán ra ngoài, nếu làm việc quá sức hoặc thức khuya sẽ càng làm hao tổn tâm huyết, dẫn đến tim đập nhanh, bồn chồn và kiệt sức.
Bác sĩ khuyến nghị, ngoài việc duy trì thói quen ngủ nghỉ điều độ, mọi người nên có giấc ngủ trưa ngắn khoảng 20 - 30 phút để phục hồi thể lực và ổn định tinh thần.
Đồng thời, nên chọn thời điểm sáng sớm hoặc chiều muộn để tập các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, giãn cơ. Tuyệt đối tránh vận động mạnh, gắng sức gây vã mồ hôi đầm đìa vào khung giờ trưa nắng nóng để không làm tổn hao khí huyết.