Lời khuyên đến tất cả các gia đình đang ăn lá đinh lăng thường xuyên

"Kho báu" dinh dưỡng, dược tính ẩn giấu trong loại lá bình dân

Cây đinh lăng (tên khoa học Polyscias fruticosa) thuộc họ Ngũ gia bì, vốn quen thuộc từ góc sân vườn đến những chậu cảnh trước hiên nhà. Trong khi phần củ rễ cần tới 5 - 10 năm mới tích tụ đủ dưỡng chất thì phần lá lại chính là phần mọc rất nhanh, vô cùng dễ thu hái nhưng lại giàu dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe.

Sở hữu màu xanh dịu mát cùng hương thơm thảo mộc đặc trưng, lá đinh lăng không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc, giàu dinh dưỡng mà còn là nguồn dược liệu tự nhiên trong căn bếp Việt. Tuy nhiên, việc ăn và sử dụng lá đinh lăng sao cho đúng, để hấp thu trọn vẹn dưỡng chất mà không gặp tác dụng phụ thì không phải gia đình nào cũng hiểu rõ.

Theo ThS.BS. LY. Nguyễn Đình Thục (Phó Viện trưởng Viện Đông y Việt Nam) chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống, lá đinh lăng sở hữu bảng thành phần sinh học vô cùng phong phú. Loại lá này tập trung hàm lượng cao các Saponin triterpenoid, Alkaloid, Glycoside, Polyphenol cùng các Flavonoid quý như Quercetin và Kaempferol. Bên cạnh đó là chuỗi Vitamin C, Vitamin nhóm B (B1, B2, B6, B12) và hơn 20 loại axit amin thiết yếu như Lysine, Cysteine, Threonine, Methionine mà cơ thể không thể tự tổng hợp.

Nhờ sự kết vượt trội này, nếu biết ăn lá đinh lăng đúng cách mang lại vô vàn lợi ích. Nổi bật như:

Tăng cường thể lực, chống mệt mỏi

Các Saponin triterpenoid tác động trực tiếp lên trục vỏ nền não - tuyến thượng thận, giúp kích thích sản sinh năng lượng ATP tại tế bào, nâng cao sức dẻo dai và giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi sau giai đoạn suy nhược.

Bảo vệ tế bào thần kinh, cải thiện giấc ngủ

Nhóm Flavonoid (Quercetin, Kaempferol) kết hợp cùng Vitamin B1 đóng vai trò như chất chống oxy hóa mạnh mẽ, dọn dẹp các gốc tự do gây tổn thương mô não, đồng thời tăng biên độ điện thế vỏ não. Cơ chế này giúp trung hòa căng thẳng, làm dịu thần kinh, hỗ trợ điều trị chứng mất ngủ kinh niên và ngăn ngừa nguy cơ sa sút trí tuệ hay Parkinson.

Cải thiện tiêu hóa và ức chế viêm khớp

Hàm lượng Tannin dồi dào có khả năng làm se niêm mạc, trung hòa độc tố và ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại trong đường ruột, làm dịu nhanh chứng đầy hơi, tiêu chảy. Cùng lúc đó, các Phytosterol tự nhiên giúp kháng viêm tại các màng bọc khớp, giảm thiểu tình trạng sưng đau, tê thấp khi thời tiết chuyển mùa.

Kiểm soát đường huyết và bảo vệ hệ tim mạch

Các hợp chất Polyphenol và Polysaccharide trong lá đinh lăng có khả năng ức chế enzyme alpha-glucosidase, làm chậm quá trình phân giải tinh bột thành đường đơn trong hệ tiêu hóa, giúp ổn định chỉ số đường huyết sau bữa ăn. Hoạt chất Glycoside củng cố độ bền thành mạch, kích thích vi tuần hoàn máu toàn cơ thể, giảm triệu chứng hoa mắt, chóng mặt.

Kích thích tuyến sữa và điều hòa kinh nguyệt

Nhóm axit amin thiết yếu gồm Lysine và Methionine thúc đẩy quá trình tổng hợp protein, kích thích tuyến sữa vận hành trơn tru và làm dịu tình trạng căng sưng vú sau sinh. Việc dùng lá đinh lăng đúng liều lượng còn hỗ trợ tăng cường lưu thông máu vùng chậu, xoa dịu các cơn co thắt tử cung gây đau bụng kinh.

Thanh nhiệt, giải độc và nâng cấp làn da

Tính mát cùng các chất chống oxy hóa giúp tăng cường chức năng thải độc của gan, làm dịu nhanh các phản ứng mề đay, mẩn ngứa hay viêm da dị ứng. Các vitamin nhóm B và khoáng chất còn nuôi dưỡng nang tóc từ bên trong, hạn chế tình trạng rụng tóc do căng thẳng.

Lá đinh lăng nấu món gì vừa ngon vừa bổ?

Không gò bó trong những thang thuốc sắc đắng ngắt, lá đinh lăng sở hữu tính ứng dụng cực kỳ linh hoạt trong sinh hoạt hằng ngày. Bạn có thể tham khảo một sống món ăn, đồ uống từ đinh lăng vừa dễ làm vừa cực tốt dưới đây:

- Ăn sống, làm rau cuốn: Dùng lá đinh lăng bánh tẻ tươi ăn kèm gỏi cá, nem chua hay nem nắm giúp khử mùi tanh, kích thích vị giác và hỗ trợ dạ dày tiêu hóa chất đạm nhanh chóng.

- Trứng chiên lá đinh lăng: Lá tươi rửa sạch, thái nhỏ đánh đều với trứng gà rồi chiên vàng hai mặt, vừa lạ miệng "đưa cơm" vừa giúp giải tỏa căng thẳng sau ngày làm việc.

- Nấu canh, kho cá: Thả một nắm lá đinh lăng vào nồi canh sườn heo, canh thịt băm hoặc lót dưới đáy nồi kho cá lóc giúp món ăn ngọt thanh, khử sạch mùi tanh và bồi bổ khí huyết.

- Pha trà, đun nước uống thanh nhiệt: Dùng 150 - 200g lá tươi (hoặc 30 - 50g lá khô) rửa sạch, đun sôi nhẹ cùng 1.000ml nước trong 5 - 7 phút. Uống nước lá đinh lăng khi còn ấm giúp thanh lọc cơ thể, giải độc và mang lại giấc ngủ sâu.

Ngoài ra, lá đinh lăng còn cón thể phơi khô làm túi thơm, lànm gối để khử mùi, xua đuổi côn trùng, an thần, hỗ trợ giấc ngủ. Hoặc lá tươi giã nát dùng đăp lên một số vùng da mụn nhọt giúp tiêu viêm, đun nước tắm trị ngứa, viêm da dị ứng, rôm sẩy.

Một số lưu ý quan trọng khi ăn/uống lá đinh lăng

Dù là rau và dược liệu lành tính, việc sử dụng lá đinh lăng sai cách có thể dẫn đến "lợi bất cập hại" nếu bạn không nhớ những điều như:

- Không lạm dụng quá liều: Saponin nếu nạp vào cơ thể quá nhiều có thể gây vỡ hồng cầu, dẫn đến hiện tượng "say thuốc" với các biểu hiện hoa mắt, chóng mặt, nôn mửa và tiêu chảy. Tốt nhất một người trưởng thành khỏe mạnh chỉ dùng 10 - 30g lá khô hoặc 50 - 100g lá đinh lăng tươi mỗi ngày. Không nên dùng hàng ngày. kéo dài.

- Tuyệt đối không uống thay nước lọc: Tránh việc đun nước lá đinh lăng uống liên tục thay nước lọc hằng ngày trong thời gian quá dài vì có thể gây tích tụ dược tính và làm cơ thể mệt mỏi.

- Thận trọng với nhóm đối tượng nhạy cảm: Trẻ em không nên uống nước sắc lá đinh lăng vì hệ cơ quan chưa hoàn thiện. Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu cần tránh dùng do nguy cơ kích thích co bóp tử cung. Những người đang bị tiêu chảy mạn tính hay rối loạn tiêu hóa cũng cần tránh sử dụng.

- Thu hoạch và chế biến: Nên há lá đinh lăng bánh tẻ thay vì quá già hay quá non. Nếu dùng đinh lăng khô, nhớ không phơi trực tiếp dưới ánh nắng gay gắt sẽ làm phân hủy các hợp chất saponin và flavonoid quý giá. Nên phơi lá trong bóng râm có gió lùa hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ thấp để giữ trọn vẹn dược tính và cất nơi khô ráo tránh nấm mốc nguy hiểm.

Đặc biệt, không chỉ dừng lại ở phần lá, các bộ phận khác của cây đinh lăng cũng mang lại giá trị sử dụng rất cao như thân hay củ/rễ nữa đấy nhé!