Liên tiếp 5 trẻ tử vong, nguy cơ dịch tay chân miệng bùng phát

Ngày 29/3, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cùng các đơn vị chuyên môn đã có buổi thị sát và làm việc tại TPHCM về công tác phòng, chống dịch tay chân miệng.

Báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) cho thấy, chỉ trong quý I, thành phố đã ghi nhận hơn 10.000 ca mắc. Bệnh đang có xu hướng gia tăng rõ rệt so với các năm trước.

Theo Cục Phòng bệnh, tính trên phạm vi toàn quốc, số ca mắc trong 3 tháng đầu năm đã tăng gấp đôi so với giai đoạn trước dịch COVID-19. Đáng chú ý, sự xuất hiện của các chủng virus có khả năng lây lan nhanh và độc lực cao hơn đang khiến số ca nặng và tử vong gia tăng.

Các chuyên gia nhận định, tay chân miệng không phải bệnh mới nhưng diễn biến năm nay có nhiều yếu tố đáng lo ngại. Trong đó, việc phát hiện ca bệnh nặng ở một số cơ sở y tế còn chậm, dẫn đến nguy cơ bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, một trong những vấn đề nổi cộm hiện nay là năng lực nhận diện sớm dấu hiệu chuyển nặng chưa đồng đều giữa các tuyến. Thực tế đã ghi nhận trường hợp người nhà bệnh nhi phát hiện dấu hiệu bất thường sớm hơn cả nhân viên y tế, từ đó chủ động đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời.

“Công tác truyền thông nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và dấu hiệu chuyển nặng phải được đặt lên hàng đầu, không chỉ với nhân viên y tế mà cả phụ huynh và giáo viên mầm non” - Thứ trưởng nhấn mạnh.

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường tập huấn chuyên môn, cập nhật phác đồ điều trị, đặc biệt tại tuyến cơ sở và các phòng khám tư nhân – nơi tiếp nhận ca bệnh ban đầu. Việc chuẩn hóa quy trình khám, theo dõi và phát hiện dấu hiệu nặng cần được thực hiện nghiêm ngặt nhằm hạn chế tối đa tình trạng bỏ sót ca bệnh.

Một trong những nguyên nhân khiến bệnh nhân phải chuyển tuyến không cần thiết là do thiếu thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị ca nặng như Immunoglobulin (IVIG). Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động dự trữ thuốc theo dự báo dịch, tránh tình trạng dồn bệnh nhân lên tuyến trên, gây quá tải cho các bệnh viện lớn tại TPHCM.

Bên cạnh đó, năng lực hồi sức tích cực tại nhiều địa phương vẫn còn hạn chế, nhất là với các kỹ thuật cao như lọc máu liên tục hay ECMO. Bộ Y tế đề nghị các tỉnh, thành đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật từ tuyến trên, đồng thời đầu tư trang thiết bị cần thiết để nâng cao khả năng điều trị tại chỗ.

Công tác giám sát và báo cáo dịch cũng được đặc biệt lưu ý. Các cơ sở y tế phải tuân thủ quy định báo cáo ngay khi phát hiện ca bệnh, phối hợp chặt chẽ với y tế dự phòng để xử lý ổ dịch kịp thời, tránh lây lan ra cộng đồng.

Trong khi đó, công tác kiểm soát lây nhiễm tại bệnh viện vẫn còn nhiều bất cập. Bộ Y tế yêu cầu thực hiện nghiêm việc phân luồng, cách ly bệnh nhân tay chân miệng, không để nằm chung với các bệnh khác, đồng thời tăng cường vệ sinh tay và khử khuẩn môi trường.

Đáng chú ý, các chuyên gia cũng cảnh báo việc sử dụng dung dịch sát khuẩn nhanh bằng cồn không hiệu quả với virus gây bệnh tay chân miệng. Thay vào đó, cần rửa tay bằng xà phòng và sử dụng các chất khử khuẩn phù hợp như Cloramin B hoặc dung dịch chứa clo.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương cũng yêu cầu rà soát lại toàn bộ hướng dẫn giám sát, đặc biệt là đối tượng tiếp xúc gần như người chăm sóc trẻ, giáo viên – những nguồn lây tiềm ẩn nhưng chưa được kiểm soát đầy đủ. Trong bối cảnh nhiều dịch bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, sởi, não mô cầu có nguy cơ gia tăng, ngành y tế đứng trước áp lực “dịch chồng dịch”. Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, không để bị động trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh.