Gia đình 3 người lần lượt mắc ung thư tuyến giáp, bác sĩ phát hiện "thủ phạm" ngay trên bàn ăn của mọi gia đình

Gần đây tại Trùng Khánh, Trung Quốc, một câu chuyện y khoa khiến nhiều người giật mình. Hai mẹ con anh Tiểu Hạo lần lượt được chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể nhú. Điều đáng nói là một năm trước đó, người cha trong gia đình cũng đã phải phẫu thuật vì ung thư tuyến giáp.

Chỉ trong vòng hai năm, cả ba thành viên trong một gia đình đều mắc cùng một loại ung thư. Khi tìm hiểu kỹ thói quen sinh hoạt của gia đình này, bác sĩ đã hỏi một câu tưởng chừng đơn giản: “Gia đình bạn có thường xuyên ăn hải sản không?”.

Người mẹ trả lời: “Gần như ngày nào cũng ăn”.

Câu trả lời này khiến bác sĩ lập tức chú ý. Theo các chuyên gia, nhiều loại hải sản như rong biển, tảo biển, rong biển khô, các loại sò ốc là nguồn iod tự nhiên rất dồi dào. Nếu ăn với lượng lớn trong thời gian dài, lượng iod nạp vào cơ thể có thể vượt xa nhu cầu khuyến nghị mỗi ngày, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tuyến giáp.

Hiện nay, sau khi phẫu thuật, hai mẹ con Tiểu Hạo đã hồi phục tốt và xuất viện. Tuy nhiên, yếu tố nguy cơ được nhắc tới nhiều nhất trong trường hợp này chính là tình trạng dư thừa iod trong chế độ ăn.

Mối quan hệ “hình chữ U” giữa iod và bệnh tuyến giáp

Nhiều người cho rằng iod là chất rất tốt cho sức khỏe, vì thiếu iod có thể gây bướu cổ. Vì vậy, không ít người nghĩ rằng bổ sung càng nhiều iod càng tốt.

Thực tế lại không phải như vậy. Các chuyên gia cho biết mối quan hệ giữa iod và sức khỏe tuyến giáp giống như đường cong hình chữ U.

- Thiếu iod: tuyến giáp không sản xuất đủ hormone, buộc phải hoạt động nhiều hơn để bù đắp, lâu dài dễ gây bệnh.

- Thừa iod: tuyến giáp bị kích thích liên tục, tế bào trở nên mất ổn định và có thể tổn thương.

- Chỉ khi iod ở mức vừa đủ thì tuyến giáp mới hoạt động ổn định.

Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người trưởng thành cần khoảng 150 microgam iod mỗi ngày. Trong khi đó, 100 gram rong biển khô có thể chứa tới khoảng 36.000 microgam iod, tương đương nhu cầu của một người trong hơn 200 ngày.

Nếu ăn những thực phẩm này với tần suất cao, tuyến giáp có thể bị kích thích trong thời gian dài.

Một số nghiên cứu cho thấy việc dư thừa iod kéo dài có thể gây stress oxy hóa, làm rối loạn quá trình chết và tái tạo tế bào, từ đó ảnh hưởng đến sự ổn định của tế bào tuyến giáp.

Ung thư tuyến giáp là bệnh gì?

Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư nội tiết phổ biến, hình thành từ các tế bào của tuyến giáp. Bệnh được chia thành nhiều loại khác nhau.

Phổ biến nhất là ung thư tuyến giáp thể biệt hóa, bao gồm ung thư tuyến giáp thể nhú và thể nang. Đây là nhóm bệnh tiến triển chậm và thường có tiên lượng khá tốt nếu được điều trị sớm.

Ngoài ra còn có ung thư tuyến giáp thể tủy, có tiên lượng kém hơn so với nhóm biệt hóa.

Nguy hiểm nhất là ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa, tiến triển nhanh, dễ di căn và thời gian sống của bệnh nhân thường ngắn hơn.

Người mắc ung thư tuyến giáp có nên ăn muối iod?

Đây là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn. Trên mạng xã hội có quan điểm cho rằng ung thư tuyến giáp xuất phát từ việc ăn muối iod, vì vậy nên chuyển sang dùng muối không iod.

Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết hiện chưa có bằng chứng trực tiếp chứng minh iod dư thừa là nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp.

Ngược lại, thiếu iod cũng có thể làm tăng nguy cơ một số loại ung thư tuyến giáp, đặc biệt là thể nang và thể không biệt hóa. Vì vậy, việc cắt hoàn toàn iod khỏi chế độ ăn không phải là giải pháp đúng.

Đối với bệnh nhân sau phẫu thuật, bác sĩ thường khuyến nghị:

- Nếu sống ở vùng ven biển, nơi thực phẩm giàu iod, có thể áp dụng chế độ ăn ít iod hơn.

- Nếu sống ở khu vực thiếu iod, không cần thiết phải chuyển sang muối không iod.

- Cách tốt nhất là tuân theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị, thay vì tự ý thay đổi chế độ ăn.

Những ai có nguy cơ cao mắc ung thư tuyến giáp?

Theo các chuyên gia, một số nhóm người cần chú ý hơn đến nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

- Người từng tiếp xúc với tia xạ vùng cổ khi còn nhỏ, ví dụ điều trị xạ trị hoặc tiếp xúc với bụi phóng xạ.

- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp, đặc biệt là người thân trực hệ như cha mẹ hoặc anh chị em.

- Người mang đột biến gene liên quan đến bệnh di truyền, chẳng hạn hội chứng đa u nội tiết type 2 (MEN2).

Những dấu hiệu cần đi khám sớm

Ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng và nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu sau, nên đi kiểm tra:

- Xuất hiện khối cứng ở cổ và tăng kích thước nhanh.

- Khàn tiếng kéo dài không rõ nguyên nhân.

- Khó nuốt hoặc khó thở.

- Hạch cổ to bất thường.

- Xét nghiệm máu phát hiện calcitonin tăng cao.

Làm thế nào để phát hiện sớm ung thư tuyến giáp?

Các khuyến cáo y khoa cho rằng:

- Người không có triệu chứng thường không cần tầm soát ung thư tuyến giáp định kỳ.

- Nhóm nguy cơ cao nên kiểm tra siêu âm tuyến giáp và hạch cổ mỗi 1-2 năm.

- Phụ nữ trước khi mang thai có thể siêu âm tuyến giáp một lần để đánh giá tình trạng sức khỏe.

- Với các nốt tuyến giáp lành tính, nên siêu âm theo dõi mỗi 6-12 tháng.

Cách phòng ngừa ung thư tuyến giáp

Các chuyên gia khuyến nghị một số biện pháp đơn giản để giảm nguy cơ mắc bệnh:

- Tránh tiếp xúc với bức xạ vùng cổ khi không cần thiết.

- Duy trì lối sống lành mạnh, chế độ ăn cân đối.

- Không nên ăn quá nhiều thực phẩm giàu iod trong thời gian dài, đặc biệt là rong biển.

- Giữ tâm lý thoải mái, hạn chế căng thẳng kéo dài.

- Những người có yếu tố nguy cơ nên khám sức khỏe định kỳ.

Nhìn chung, iod là dưỡng chất quan trọng cho cơ thể, nhưng dù thiếu hay thừa đều có thể gây hại. Việc duy trì chế độ ăn cân bằng, không lạm dụng một loại thực phẩm nào trong thời gian dài là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe tuyến giáp.

Nguồn và ảnh: QQ