Chạy bộ gắng sức: Coi chừng ngừng tim, đột tử vì bệnh lý tiềm ẩn

Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, Phó giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Phương Đông (Hà Nội), nhiều trường hợp đột tử khi chơi thể thao liên quan đến bệnh lý tim mạch từ trước.

“ Khoảng 80% trường hợp đột tử khi chơi thể thao là những người có bệnh lý tim mạch từ trước. Một số người biết mình mắc bệnh nhưng chủ quan, cho rằng tình trạng nhẹ. Một số khác không phát hiện bệnh vì chưa từng đi khám hoặc khám nhưng không đúng chuyên khoa ”, bác sĩ Mạnh nói.

Khi chạy bộ, tim phải hoạt động nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu oxy của cơ thể. Với người có bệnh lý tim mạch tiềm ẩn, gắng sức có thể kích hoạt những rối loạn nguy hiểm, dẫn đến ngất hoặc ngừng tim đột ngột.

Một số bệnh như hội chứng Brugada, hội chứng Wolff-Parkinson-White (WPW) và bệnh cơ tim phì đại có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nghiêm trọng. Trong những cơn rối loạn nhịp nhanh nguy hiểm, nhịp tim có thể lên tới 300-400 lần/phút, khiến tim không còn khả năng bơm máu hiệu quả. Huyết áp giảm mạnh, người bệnh có thể mất ý thức và ngừng tim nếu không được cấp cứu kịp thời.

Ngoài ra, tình trạng hẹp hoặc tắc động mạch vành có thể khiến cơ tim không được cung cấp đủ máu khi vận động mạnh, làm tăng nguy cơ đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim. Rách động mạch chủ cũng là biến cố đặc biệt nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn.

Những nguy cơ khác khi chạy bộ

Không chỉ bệnh tim mạch, người chạy đường dài còn có thể gặp tình trạng hạ đường huyết do tiêu hao nhiều năng lượng mà không được bổ sung kịp thời. Người bệnh có thể run tay chân, vã mồ hôi, chóng mặt, lú lẫn hoặc ngất. Nếu xuất hiện những biểu hiện này, cần dừng vận động và xử trí kịp thời.

Thiếu nước, quá nóng hoặc vận động vượt quá khả năng cũng có thể gây choáng váng, kiệt sức và làm tăng nguy cơ chấn thương. Khi cơ thể không được cung cấp đủ oxy, người chạy có thể khó thở, hoa mắt, chóng mặt. Những triệu chứng này không nên bị xem nhẹ, nhất là khi xuất hiện đột ngột hoặc đi kèm đau ngực, hồi hộp bất thường.

Theo bác sĩ, người chạy bộ cần chú ý những dấu hiệu như đau hoặc tức ngực, khó thở khác thường, tim đập nhanh bất thường, choáng váng hay cảm giác sắp ngất. Khi xuất hiện các biểu hiện này, cần dừng tập ngay. Nếu đau ngực dữ dội, ngất, khó thở nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu bất thường kéo dài, cần gọi cấp cứu.

Cách chạy bộ an toàn, giảm nguy cơ biến cố

Trước khi bắt đầu một chương trình chạy bộ, đặc biệt là chạy đường dài hoặc tập luyện cường độ cao, người có bệnh nền, người ít vận động lâu ngày hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch nên được đánh giá sức khỏe. Việc khám phù hợp giúp phát hiện những vấn đề có thể làm tăng nguy cơ biến cố khi gắng sức.

Khi tập, người chạy cần khởi động kỹ, bắt đầu với tốc độ vừa sức rồi tăng dần cường độ và quãng đường. Không nên đột ngột chuyển từ ít vận động sang chạy nặng, cũng không cố hoàn thành mục tiêu khi cơ thể đã mệt lả. Khi thời tiết lạnh, cần dành thời gian làm nóng cơ thể và tăng cường độ từ từ.

Dầu nóng hoặc các sản phẩm xoa bóp tạo cảm giác nóng trên da không thể thay thế việc khởi động. Chúng không bảo đảm cơ, gân và dây chằng đã sẵn sàng cho vận động mạnh.

Trong quá trình chạy, cần uống nước phù hợp, lựa chọn trang phục thoáng mát và điều chỉnh lịch tập theo điều kiện thời tiết. Người chạy cũng nên có kế hoạch bổ sung năng lượng phù hợp với thời lượng vận động, tránh để cơ thể kiệt sức.

Sau khi hoàn thành quãng đường, nên giảm tốc độ từ từ, đi bộ nhẹ và thực hiện các động tác giãn cơ phù hợp thay vì dừng đột ngột sau khi gắng sức.

Chạy bộ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng không có nghĩa mọi người đều có thể tập luyện với cường độ như nhau. Khám sức khỏe khi cần thiết, tăng mức vận động hợp lý và dừng lại trước những dấu hiệu bất thường là những nguyên tắc quan trọng để hạn chế rủi ro trên đường chạy.