Cảnh báo Giác với thuốc Nam không rõ nguồn gốc gây tổn thương thận trọng

Trong cuộc sống hằng ngày, không ít người cho rằng thuốc Nam dược tự nhiên nên an toàn, ít tác dụng phụ. Từ niềm tin này, rất nhiều bác sĩ sẵn sàng bỏ qua đơn thuốc để tìm các loại lá cây, nước sắc gia truyền không rõ nguồn gốc với hy vọng chữa bệnh hiệu quả, tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, thực tế điều trị tại các cơ sở y tế được tìm thấy ngày càng nhiều trường hợp lý suy thận cấp nhập viện, trong đó nguyên nhân khởi phát lại nhà sản xuất phát ngôn chính những thang thuốc Nam truyền miệng nhẹ nhàng vô hại.

Theo ghi nhận tại nhiều bệnh viện tuyến trung ương, thời gian gần đây liên tục nhận các ca suy thận cấp sau khi người bệnh sử dụng thuốc Nam không rõ nguồn gốc. Điểm chung của các trường hợp này là người bệnh không được thăm khám, không có chuyên môn riêng, tự ý uống lá cây, rễ cây hoặc các loại bột thảo dược quảng cáo là "mát gan", "bổ thận", "giải độc". Phần lớn chỉ nghe theo lời giới thiệu của người quen hoặc các thông tin trôi nổi trên mạng xã hội, trong khi không hề biết nguy hiểm phải chịu tác động độc hại âm thầm.

Các bác sĩ cho biết, một số dược liệu có thể chứa chất độc nguy hiểm, điển hình là axit aristolochic - chất có trong một số cây họ Mộc hương, đã được tổ chức Y tế Thế giới vào nhóm gây độc và có nguy cơ gây ung thư. Ngoài ra, nhiều loại thuốc Nam hiện nay hoàn toàn không được kiểm soát về thành phần, rải lượng và độc tính. Dược liệu thu hái tự nhiên phát hiện ngoài tự nhiên, không qua quy trình kiểm tra chất béo, dễ trộn chất, nhiễm kim loại nặng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại nghiêm trọng.

Đáng lo, cẩn thận là cơ quan có khả năng "chịu khó" rất âm thầm. Người bệnh có thể sử dụng thuốc Nam trong nhiều ngày, thậm chí vài tuần một lần mà không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, theo các bác sĩ Bệnh viện Thận Hà Nội, khi các chất độc tố liên tục được đưa vào cơ thể, hãy cẩn thận làm việc quá tải để đào thải các chất lạ. Hậu quả là người bệnh có thể bị viêm màng tế bào hoặc ống thận cấp. Khi bệnh tiến triển, các biểu hiện như tiểu ít, phù mặt, phù chân, buồn nôn, mệt mỏi mới xuất hiện; thử nghiệm cho thấy ure, creatinin tăng đột ngột – dấu hiệu hình ảnh của suy thận cấp.

Không ít trường hợp khi vào viện vẫn tin rằng thuốc Nam mình dùng là "bổ thận", không nghĩ đây chính là nguyên nhân gây bệnh. Chỉ đến khi các bác sĩ khai thác kỹ kỹ sử dụng thuốc, đối chiếu kết quả xét nghiệm, mối liên quan giữa thuốc Nam không rõ nguồn gốc và tinh tế thận mới được xác định.

Theo các chuyên gia, việc tự ý sử dụng dược liệu không rõ nguồn gốc là yếu tố nguy hiểm cơ lớn gây tổn thương thận cấp, thậm chí là gây bệnh tiến triển nhanh sang suy thận mạn không hồi phục. Khi thận trọng suy mạn, người quân đội phải điều trị lâu dài bằng thuốc, lọc máu định kỳ hoặc ghép thận, mang theo gánh nặng chi phí và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Từ thực tế điều trị, các bác sĩ khuyến khích dân dân cần thay đổi nhận thức: thuốc Nam không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối. Việc sử dụng dược liệu cần được tăng cường theo quy trình chuẩn, kiểm tra thành phần và độc tính, đồng thời phải có chỉ định, theo dõi của bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền có chứng chỉ hành nghề. Tuyệt đối không tự ý dùng lá cây, nước sắc, bột thảo dược không nhãn, không hướng dẫn rõ ràng.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc Tây đang điều trị để thay thế bằng các loại thuốc Nam chưa được kiểm chứng. Công việc phối hợp Đông - Tây y, nếu cần thiết thì phải có tư vấn và giám sát chặt chẽ của bác sĩ. Mỗi người quyết định dùng thuốc cần dựa trên cơ sở khoa học, không đánh đổi sức khỏe của bạn chỉ vì những lời quảng cáo hấp dẫn hoặc niềm tin truyền miệng thiếu cơ sở.

Tổn thương có thể diễn tiến âm thầm nhưng khi đã suy thận thì rất khó hồi phục hoàn toàn. Vì vậy, phòng gõ vẫn là giải pháp quan trọng nhất. Khi có nhu cầu thăm quan, tư vấn hoặc tầm soát các bệnh lý thận - tiết niệu, người dân nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để được dự đoán và điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc do sử dụng thuốc không an toàn.