Bé trai 3 tuổi cận hơn 6 độ ở cả hai mắt: Ông bà thường dùng điện thoại dỗ cháu, mỗi ngày xem 4-5 giờ, nhiều lúc còn tắt đèn

Tiểu Lâm (tên đã được thay đổi), 3 tuổi, ở Quảng Đông, Trung Quốc, thường nhíu mày và ghé sát người về phía trước khi nhìn đồ vật. Ban đầu, gia đình chỉ nghĩ bé tò mò. Đến khi hành động này xuất hiện ngày càng thường xuyên, cha mẹ mới đưa con đến bệnh viện kiểm tra.

Kết quả đo khúc xạ sau khi nhỏ thuốc liệt điều tiết khiến cả nhà sững sờ: Mắt phải cận 6,50 độ, mắt trái cận 6,25 độ . Sau lần khám này, Tiểu Lâm được xếp vào nhóm có nguy cơ cao tiến triển cận thị nặng, cần được theo dõi định kỳ.

Dùng điện thoại dỗ trẻ, vấn đề nằm ngay trong sinh hoạt hằng ngày

Gia đình kể lại, từ khi 1 tuổi, Tiểu Lâm chủ yếu được ông bà chăm sóc. Để dỗ cháu, điện thoại trở thành công cụ tiện nhất. Mỗi ngày, bé nhìn màn hình khoảng 4–5 giờ, nhiều lúc còn xem trong phòng tắt đèn, ánh sáng lờ mờ.

Tiểu Lâm cũng thích chơi xếp hình, mỗi lần ngồi chơi suốt nửa buổi. Trong khi đó, thời gian ra ngoài trời, tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên lại rất ít.

“Những trường hợp như thế này khá thường gặp tại phòng khám. Tình trạng cận thị nặng xuất hiện ở trẻ ngày càng nhỏ tuổi rất đáng để phụ huynh cảnh giác”, bác sĩ Lưu Duyệt, thành viên nhóm chuyên môn gồm các thạc sĩ, tiến sĩ hỗ trợ phòng chống cận thị của bệnh viện, cho biết.

Bác sĩ Lưu Duyệt giải thích, khoảng 3 tuổi là giai đoạn nhạy cảm trong quá trình phát triển nhãn cầu. Củng mạc, tức lớp vỏ ngoài của nhãn cầu, vẫn còn mềm và dễ thay đổi.

Khi trẻ xem điện thoại trong bóng tối, màn hình liên tục thay đổi độ sáng, mắt phải duy trì trạng thái điều tiết căng thẳng. Kéo dài tình trạng này, trục nhãn cầu dễ bị kéo dài bất thường. Cộng thêm những hoạt động nhìn gần liên tục như xếp hình và thiếu thời gian tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên ngoài trời, nhiều yếu tố cùng tác động có thể khiến cận thị nặng xuất hiện sớm.

Cận thị nặng từ nhỏ tiềm ẩn nguy cơ lâu dài

Nhiều phụ huynh cho rằng bố mẹ không cận thì con cũng sẽ không cận. Bác sĩ Lưu Duyệt giải thích, với trẻ nhỏ chưa đến tuổi đi học, ảnh hưởng từ môi trường và thói quen sử dụng mắt thường có thể lớn hơn yếu tố di truyền.

“Bố mẹ không cận chỉ có nghĩa là trẻ bớt đi một yếu tố nguy cơ, không có nghĩa là có thể hoàn toàn yên tâm.”

Điều đáng lo hơn là cận thị nặng ở trẻ nhỏ không phải cứ “đeo một cặp kính là xong”. So với cận thị thông thường, cận thị khởi phát sớm thường tiến triển nhanh hơn.

Trẻ nhỏ cận trên 6 độ có nguy cơ cao hơn rõ rệt tiến triển thành cận thị bệnh lý trong tương lai. Những biến chứng ở đáy mắt như bong võng mạc, thoái hóa võng mạc, tổn thương hoàng điểm đều có thể xuất hiện.

Dựa trên độ tuổi, mức độ cận và chiều dài trục nhãn cầu phát triển vượt mức của Tiểu Lâm, nhóm bác sĩ đã xây dựng phương án riêng cho bé.

Trước hết, bé được đo và kê kính phù hợp để điều chỉnh thị lực, giảm gánh nặng điều tiết kéo dài cho mắt. Bác sĩ đồng thời lập hồ sơ theo dõi sự phát triển khúc xạ, tăng tần suất tái khám để liên tục kiểm tra thay đổi về chiều dài trục nhãn cầu và độ cận.

Do tật khúc xạ nặng ở trẻ nhỏ có nguy cơ gây nhược thị và rối loạn chức năng điều tiết, các vấn đề này cũng sẽ được đánh giá song song. Khi bé có thể hợp tác tốt hơn, nếu cần thiết, bác sĩ sẽ tiến hành các bài tập thị giác phù hợp, cố gắng kiểm soát tốc độ tăng độ cận.

Bảo vệ thị lực cho con cần bắt đầu từ sinh hoạt hằng ngày

Trước hết là quản lý thời gian sử dụng màn hình. Trẻ dưới 3 tuổi nên hạn chế tối đa việc tiếp xúc với điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị điện tử khác, đặc biệt không nên dùng điện thoại làm công cụ dỗ trẻ.

Ngay cả với trẻ lớn hơn, khi sử dụng màn hình cũng không được xem trong phòng tắt đèn hoặc thiếu sáng. Cần bật đèn để bảo đảm ánh sáng xung quanh, tránh để mắt liên tục phải điều tiết căng thẳng theo sự thay đổi độ sáng của màn hình.

Tiếp theo là bảo đảm thời gian hoạt động ngoài trời. Mỗi ngày, trẻ nên có ít nhất 2 giờ hoạt động dưới ánh sáng tự nhiên, chẳng hạn chạy nhảy, vui chơi ở công viên.

Bác sĩ Lưu Duyệt cho biết, đây là biện pháp phòng ngừa cận thị được công nhận rộng rãi. Tác dụng bảo vệ sự phát triển nhãn cầu của ánh sáng tự nhiên khó có thể thay thế bằng các hoạt động trong nhà.

Bên cạnh đó, những hoạt động nhìn gần cũng cần có thời gian nghỉ. Khi đọc sách, xếp hình hoặc vẽ, cứ khoảng 20 phút nên ngẩng đầu nhìn ra xa một lúc để mắt được thư giãn sau thời gian điều tiết liên tục.

Nhiều phụ huynh chỉ chú ý đến thời gian xem màn hình mà quên rằng xếp hình, tập đàn hay đọc sách ở khoảng cách gần trong thời gian dài cũng có thể khiến mắt mệt mỏi.

Để phát hiện và can thiệp sớm, bác sĩ nhắc nhở cha mẹ chú ý những biểu hiện trong sinh hoạt thường ngày. Nếu trẻ thường xuyên ghé sát khi nhìn đồ vật, có thói quen nheo mắt, nghiêng đầu, dụi mắt nhiều hoặc sợ ánh sáng, nên sớm đưa trẻ đi kiểm tra khúc xạ để không bỏ lỡ cơ hội can thiệp ban đầu.

Nguồn: Sohu