Trong quá trình làm việc, từng tiếp xúc với nhiều ca cấp cứu nghiêm trọng, trong đó không ít ca để lại những dư âm lắng đọng cho BS Mai Văn Lực (Khoa Phẫu thuật Thận - Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E). Đó là trường hợp gặp biến chứng biến chứng cực kỳ nguy hiểm và đau đớn, nếu không can thiệp ngay, nguy cơ nhiễm trùng, nhiễm độc là hiện hữu. Thế nhưng, lời khẩn cầu của bệnh nhân lại khiến BS Lực lặng người.
BS Mai Văn Lực (Khoa Phẫu thuật Thận - Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E)
"Đêm hôm ấy, phòng cấp cứu Bệnh viện E tiếp nhận một người đàn ông trung niên, dáng người khắc khổ của một người thợ điện nước quanh năm lăn lộn công trình. Anh nhập viện trong tình trạng đau quặn thận dữ dội. Dù đã dùng đến những loại thuốc giảm đau mạnh nhất theo thang bậc, anh vẫn chỉ đỡ được phần nào.
"Bác sĩ ơi cứu em với, em đau quá, không chịu nổi nữa rồi!".
Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) hiện ra khiến tôi giật mình: Vỡ bể thận. Nước tiểu đang thoát ra ào ạt khoang sau phúc mạc. Nguyên nhân là do một viên sỏi rơi xuống gây tắc nghẽn, tăng áp lực lớn lên bể thận đột ngột và làm vỡ nứt bể thận niệu quản. Đây là một biến chứng cực kỳ nguy hiểm và đau đớn, nếu không can thiệp ngay, nguy cơ nhiễm trùng, nhiễm độc là hiện hữu.
Tôi giải thích: "Anh phải mổ cấp cứu sớm, không chần chừ được đâu!".
Lúc này, khi thuốc giảm đau bắt đầu ngấm, anh nhìn tôi bằng ánh mắt khẩn cầu nhưng không phải vì đau, mà vì lo: "Bác sĩ ơi, liệu có thuốc nào cho em dùng tạm để ăn Tết xong em mổ được không? Em không có bảo hiểm, Với lại... em còn mấy căn nhà đang dở dang điện nước, em mà nằm đây thì bà con không có điện nước để về nhà mới đón Tết bác sĩ ơi...".
Câu nói của anh khiến tôi lặng người. Đứng trước ranh giới sinh tử, anh vẫn lo cho "nhà mới của bà con", vẫn lo cho gánh nặng cơm áo của gia đình. Cái sự "tự trọng" và "trách nhiệm" của người lao động như anh sao mà thương đến thế, quý đến thế!
Tôi phải dành rất nhiều thời gian để thuyết phục cả anh và gia đình. Tôi bảo anh: "Anh lo cho nhà người ta có điện nước ăn Tết, nhưng giờ là lúc lo cho anh trước, anh là trụ cột gia đình, nếu để muộn biến chứng nặng hơn thì vợ con anh năm nay mất Tết".
Mình báo cáo lãnh đạo và thực hiện ca mổ cấp cứu cho bệnh nhân. Mọi thứ thành công tốt đẹp. Quả thận vỡ đã được xử lý, dòng chảy được khơi thông. Sự hồi phục của anh nhanh đến kinh ngạc - có lẽ chính cái khao khát "phải về làm nốt việc" đã giúp anh mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Đáng lẽ cuối tuần mới được ra viện, nhưng anh đã xin về sớm hơn. Xét nghiệm tốt, phim chụp lại ổn định, và quan trọng là anh sốt ruột quá. Anh bảo: "Bác sĩ cho em về dùng thuốc, em tranh thủ làm nốt cho xong mấy căn nhà cho người ta kịp đón giao thừa".
Tình trạng bệnh nhân. Ảnh BSCC
Gia đình gọi điện xin gặp để nói lời cảm ơn, ngồi dặn dò hướng dẫn anh những điều cần lưu ý, nghe hai vợ chồng tâm sự mà thấy yêu cái nghề của mình quá. Những người thợ như anh, đôi khi quên cả bản thân mình để mang lại ánh sáng và nước sạch cho người khác.
Mọi người ơi, dù là cuối năm, công việc có bận đến mấy, hay vì lý do kinh tế... cũng đừng bao giờ đánh cược mạng sống của mình. Thận đã vỡ thì không thể đợi qua Tết. Sức khỏe của bạn chính là món quà Tết lớn nhất dành cho gia đình rồi", BS Lực chia sẻ.
Theo các bác sĩ tiết niệu, sỏi thận là bệnh lý phổ biến nhưng nhiều người vẫn chủ quan. Không ít trường hợp chỉ đi khám khi cơn đau trở nên dữ dội hoặc đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng, ứ mủ hoặc vỡ bể thận.
Thực tế, sỏi tiết niệu có thể tồn tại âm thầm trong thời gian dài. Khi viên sỏi di chuyển và gây tắc nghẽn đột ngột, áp lực trong hệ tiết niệu tăng cao có thể dẫn đến tổn thương thận nghiêm trọng.
Các chuyên gia cho rằng, nhiều biến chứng nguy hiểm hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm.
Từ kinh nghiệm điều trị thực tế, bác sĩ Lực đưa ra một số khuyến cáo giúp hạn chế nguy cơ sỏi thận và biến chứng nguy hiểm.
Người trưởng thành nên duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày để hạn chế tình trạng nước tiểu cô đặc – yếu tố thuận lợi hình thành sỏi. Việc quan sát màu nước tiểu cũng là cách đơn giản để đánh giá tình trạng cung cấp nước cho cơ thể.
Chế độ ăn uống cần cân bằng, hạn chế ăn mặn và giảm tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ. Người bệnh cũng không nên tự ý kiêng hoàn toàn canxi vì điều này có thể làm tăng nguy cơ tạo sỏi.
Các dấu hiệu như đau thắt lưng dữ dội, tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc sốt kèm đau lưng cần được thăm khám ngay. Ngoài ra, việc siêu âm ổ bụng định kỳ là phương pháp đơn giản, chi phí thấp nhưng có thể giúp phát hiện sớm các bất thường đường tiết niệu.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh, người dân không nên trì hoãn điều trị vì bất kỳ lý do nào, kể cả công việc hay chi phí, bởi khi thận đã bị tổn thương nặng, việc điều trị sẽ phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều.