Bác sĩ nói thẳng: 4 món ăn nhiều hại gan hơn cả rượu nhưng nhiều người mê, 1 kiểu ăn trái cây cũng bị "chỉ mặt"

Rượu bia từ lâu đã được xem là "kẻ thù số 1" của lá gan. Nhưng điều này không có nghĩa là chỉ cần tránh rượu bia bạn sẽ nghiễm nhiên phòng được các bệnh về gan.

Nhiều người dù tuyệt đối không đụng đến một giọt cồn nhưng khi đi khám vẫn ngỡ ngàng nhận chẩn đoán mắc gan nhiễm mỡ nặng hay ung thư gan tiến triển, suy gan, xơ gan... Đáng sợ là thủ phạm lại có thể đến từ chính những món ăn khoái khẩu hàng ngày mà chúng ta dung nạp mỗi ngày. Việc tiêu thụ mất kiểm soát những nhóm thực phẩm này tạo ra gánh nặng độc tố âm thầm, đôi khi khiến gan phải gồng mình chuyển hóa gấp nhiều lần so với việc xử lý cồn.

Nếu không muốn đưa lá gan vào tình trạng suy kiệt và bị bệnh tật bủa vây, bạn cần lập tức tiết chế 4 nhóm thực phẩm dưới đây:

1. Đồ uống nhiều đường

Nước ngọt, trà sữa, nước ép trái cây, các loại đồ uống đóng chai chứa lượng lớn đường Fructose. Bác sĩ Li Fangyue tại Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y An Huy (Trung Quốc) cảnh báo, Fructose khi nạp quá mức sẽ gây hại cho gan không kém gì rượu bia.

Khác với đường Glucose có thể chuyển hóa ở toàn bộ cơ thể, đường Fructose chỉ có một nơi duy nhất để xử lý là gan. Khi nạp quá nhiều, gan bị quá tải và bắt buộc phải biến Fructose thừa thành các mỡ nội tạng, kích hoạt chuỗi phản ứng viêm mãn tính và đẩy nhanh quá trình xơ gan.

Đáng chú ý trong đó là thói quen vắt/ép lấy nước uống nguyên chất quá nhiều tưởng tốt nhưng "phá gan". Trái cây tươi rất tốt, nhưng khi ép lấy nước, toàn bộ lớp chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường đã bị loại bỏ. Một ly nước ép có thể cô đặc lượng Fructose của 3 đến 5 quả trái cây. Việc uống liên tục nước ép khiến lượng đường khổng lồ xông thẳng vào gan, làm gan vỡ trận, nhiễm mỡ cấp tính và tăng nồng độ axit uric dữ dội.

2. Thực phẩm nhiễm nấm mốc

Đây là "sát thủ" cực kỳ nguy hiểm đối với lá gan nhưng lại hay bị phớt lờ. Các loại hạt như lạc, ngô, gạo hay thực phẩm khô để lâu ngày bị chớm mốc sẽ sinh ra Aflatoxin. Đây là độc tố đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO xếp vào Nhóm 1, nhóm chất chắc chắn gây ung thư cho con người.

Độc tố Aflatoxin có độ bền nhiệt rất cao, dù bạn có rửa sạch hay nấu chín ở nhiệt độ cao 100 độ C cũng không thể tiêu diệt được (ít nhất là 280 độ c). Khi đi vào cơ thể, Aflatoxin xông thẳng vào gan, trực tiếp làm biến đổi gen và phá hủy cấu trúc tế bào gan. Thói quen tiếc rẻ gọt bỏ phần mốc rồi ăn tiếp phần tươi còn lại làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan lên gấp hàng chục lần. Ngoài ra còn hại dạ dày, gây ngộ độc cấp tính hoặc tích tụ độc tố kéo dài.

3. Các món chiên rán ngập dầu ở nhiệt độ cao

Những đĩa đồ chiên giòn rụm ngon miệng, thơm lừng nhưng chứa lượng lớn mỡ xấu và chất béo chuyển hóa cao. Chưa kể, việc chiên rán thực phẩm ở nhiệt độ vượt quá 180 độ C, đặc biệt là thói quen tái sử dụng dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần, sẽ khiến dầu bị biến chất và sản sinh ra các gốc tự do nguy hại cùng hợp chất Acrylamide.

Bác sĩ tiêu hóa Han Zelong thuộc Bệnh viện phía Nam, Đại học Y khoa phía Nam (Trung Quốc) cảnh báo, khi ngấm vào cơ thể, lượng chất béo độc hại này buộc gan phải hoạt động hết công suất để tiết mật xử lý, dẫn đến tình trạng mỡ thừa tích tụ nhanh chóng bên trong mô gan. Các gốc tự do gây ra phản ứng stress oxy hóa, bào mòn màng tế bào gan, gây viêm mãn tính và hình thành các khối u ác tính.

4. Thịt chế biến sẵn khi ăn quá nhiều

Thịt xông khói, xúc xích, lạp xưởng hay giăm bông chứa hàm lượng muối vô cùng lớn cùng chất bảo quản Nitrat và Nitrit. Khi đi vào đường tiêu hóa, Nitrit kết hợp với các amin trong thịt tạo thành Nitrosamine, một hợp chất gây ung thư cực mạnh đối với hệ tiêu hóa và lá gan.

Theo bác sĩ Li Fangyue, ăn quá nhiều thịt chế biến sẵn, nhất là thịt đỏ chế biến sẵn khiến gan rơi vào tình trạng kiệt quệ do phải thanh lọc độc tố liên tục. Lượng muối cao cản trở quá trình lưu thông máu tại gan, gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa, làm tế bào gan suy yếu và đẩy nhanh tốc độ xơ hóa các mô gan khỏe mạnh.

Lời khuyên từ bác sĩ để chủ động bảo vệ lá gan

Các bác sĩ cảnh báo, lá gan là cơ quan duy nhất không có dây thần kinh cảm giác đau, khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng thì tổn thương thường đã bước vào giai đoạn muộn. Để giữ cho "nhà máy lọc độc" của cơ thể luôn hoạt động trơn tru, bác sĩ Li Fangyue và bác sĩ Han Zelong t khuyến cáo bạn nên thực hiện các biện pháp bảo vệ chủ động như:

- Bổ sung nhóm thực phẩm hỗ trợ giải độc: Tăng cường rau xanh họ cải (bắp cải, bông cải xanh), tỏi và trà xanh vào thực đơn hàng ngày. Những thực phẩm này chứa lượng lớn hợp chất chống oxy hóa tự nhiên, hỗ trợ kích hoạt các enzym giải độc và giảm tình trạng tích tụ mỡ trong gan.

- Tăng cường vận động thể chất: Duy trì tập thể thao ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp tăng cường quá trình trao đổi chất, hỗ trợ tiêu hao năng lượng dư thừa và đốt cháy mỡ nội tạng hiệu quả.

- Tránh xa rượu bia và chất kích thích: Hạn chế tối đa việc nạp cồn vào cơ thể để tránh tạo ra gánh nặng "chồng chất" cho gan khi phải xử lý quá nhiều độc tố cùng lúc.

- Duy trì thói quen ngủ trước 23h: Giúp cơ thể bước vào giai đoạn thải độc và phục hồi tế bào gan tối ưu nhất trong khoảng thời gian vàng từ 23h đến 3h sáng.

- Kiểm soát tốt căng thẳng tâm lý: Giảm thiểu lượng hormone cortisol tiết ra gây gián đoạn lưu thông máu, hỗ trợ duy trì nhịp sinh học và giảm áp lực viêm cho gan.

- Nội soi và tầm soát định kỳ: Chủ động thực hiện xét nghiệm men gan và siêu âm gan 6 tháng một lần để theo dõi sát sao sức khỏe mô gan, giúp phát hiện sớm các nguy cơ gan nhiễm mỡ, xơ gan hay các khối u ngầm ngay từ giai đoạn đầu.

Tổng hợp