Bác sĩ cứu sản phụ mắc bệnh hiếm gặp

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 đã phẫu thuật lấy thai và điều trị hậu phẫu thành công cho sản phụ Hoàng Thị Trà My (34 tuổi, trú tại phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh) mắc bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu – tình trạng hình thành cục máu đông trong các tĩnh mạch sâu của cơ thể.

Đây là căn bệnh hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai, bởi các cục máu đông có thể di chuyển gây tắc mạch phổi, tắc mạch não hoặc mạch vành, đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.

Theo các bác sĩ, đây là ca bệnh lần đầu tiên được ghi nhận tại bệnh viện. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa cùng chiến lược điều trị chính xác, ca phẫu thuật đã thành công, giúp sản phụ “mẹ tròn con vuông” và không để lại di chứng.

Đáng chú ý, sản phụ Trà My cả hai lần mang thai đều mắc huyết khối tĩnh mạch sâu. Trong suốt thai kỳ, chân trái của chị thường xuyên sưng đau, nóng đỏ do hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch, buộc phải điều trị bằng thuốc chống đông máu liên tục để ngăn nguy cơ tắc mạch.

Ở lần mang thai này, thai nhi phát triển lớn, cân nặng ước tính khoảng 3,9 kg, nên các bác sĩ chỉ định mổ lấy thai thay vì sinh thường. Tuy nhiên, đây lại là quyết định đầy thách thức.

Bởi với bệnh nhân đang điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu, quá trình phẫu thuật phải đối mặt với hai nguy cơ đối nghịch cực kỳ nguy hiểm. Nếu ngừng thuốc chống đông quá sớm trước mổ để tránh chảy máu, bệnh nhân có nguy cơ tắc mạch trước khi phẫu thuật. Nếu ngừng thuốc quá muộn để phòng tắc mạch, thì trong khi mổ lại có nguy cơ chảy máu ồ ạt do máu không đông.

“Đây thực sự là tình huống cân não vì chỉ cần tính toán sai một bước, hậu quả có thể rất nghiêm trọng”, Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước tham gia ca mổ cho biết.

Sau khi hội chẩn và cân nhắc kỹ lưỡng giữa hai nguy cơ tắc mạch và chảy máu, các bác sĩ đã thống nhất ưu tiên phòng ngừa tắc mạch – biến chứng có thể gây tử vong tức thì.

Theo đó, sản phụ chỉ ngừng thuốc chống đông 12 giờ trước phẫu thuật và sẽ dùng lại thuốc sau mổ 12 giờ. Mọi mốc thời gian đều được tính toán cẩn trọng để vừa đảm bảo an toàn phẫu thuật, vừa ngăn chặn nguy cơ hình thành cục máu đông.

Khi ca mổ bắt đầu, toàn bộ ê-kíp phẫu thuật làm việc trong trạng thái tập trung cao độ. Sau khi em bé chào đời an toàn, các bác sĩ nhận thấy máu chảy từ tử cung rất ít cục đông – dấu hiệu cho thấy nguy cơ chảy máu vẫn luôn hiện hữu.

Để kiểm soát tình huống, các bác sĩ đã chủ động thắt hai động mạch tử cung – nguồn cung cấp khoảng 90% lượng máu đến tử cung, nhằm giảm lưu lượng máu và hạn chế chảy máu. Đồng thời, toàn bộ các vết cắt ở tử cung và thành bụng được khâu cầm máu tỉ mỉ.

Nhờ các kỹ thuật này, các bác sĩ đã khống chế hoàn toàn nguy cơ chảy máu trong và sau mổ, tạo điều kiện để bệnh nhân có thể sử dụng lại thuốc chống đông sớm nhất sau 12 giờ – yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa tắc mạch. Sau phẫu thuật, sản phụ hồi phục tốt, sức khỏe ổn định. Em bé chào đời khỏe mạnh với cân nặng gần 4 kg.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1, huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng hình thành cục máu đông trong các tĩnh mạch sâu, thường gặp ở chân, đùi hoặc vùng chậu. Đây là bệnh lý nguy hiểm bởi cục máu đông có thể di chuyển theo dòng máu và gây tắc các mạch máu quan trọng.

Đối với phụ nữ mang thai, nguy cơ càng lớn. Biến chứng nghiêm trọng nhất là tắc mạch phổi, ngoài ra còn có nguy cơ tái phát huyết khối hoặc hội chứng hậu huyết khối với các biểu hiện như phù chân mạn tính, đau chân kéo dài, loét chân do suy tĩnh mạch. Nguy cơ này đặc biệt cao trong 3 tháng cuối thai kỳ, ngay sau sinh và kéo dài đến 6 tuần sau sinh.

Để phòng tránh nguy cơ mắc huyết khối tĩnh mạch sâu trong thai kỳ, các bác sĩ khuyến cáo thai phụ tránh ngồi hoặc nằm quá lâu, cần vận động nhẹ nhàng, đi lại thường xuyên. Kiểm soát cân nặng, hạn chế tăng cân quá mức (khuyến nghị tăng khoảng 9–13 kg trong toàn thai kỳ). Khám thai định kỳ, bởi các bác sĩ chuyên khoa, đặc biệt là các thai phụ mắc các bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, tiền sử thai lưu, rối loạn đông máu bẩm sinh, béo phì…