Ăn Tết 'thả ga', coi chừng rước bệnh

Ngày 19/2, BS-CKII Đinh Trần Ngọc Mai – Khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết việc ăn uống thiếu kiểm soát trong khi nhu cầu năng lượng giảm do ít vận động là nguyên nhân khiến nhiều người gặp vấn đề sức khỏe sau Tết.

Với thai phụ, những cuộc vui, thăm hỏi liên tục dễ làm xáo trộn giờ giấc sinh hoạt và bữa ăn. Nhiều người có tâm lý “ăn cho hai người” nên dung nạp quá mức, dẫn đến tăng cân nhanh, tăng huyết áp thai kỳ hoặc đái tháo đường thai kỳ. Thai phụ cần duy trì bữa ăn đúng giờ, cân đối các nhóm chất và tuyệt đối tránh rượu bia, thức uống có cồn vì có thể gây dị tật thai, sảy thai hoặc thai chậm phát triển.

Các món sống, tái như gỏi, nem chua, sushi cũng nên hạn chế do nguy cơ nhiễm khuẩn cao khi hệ miễn dịch đang suy giảm. Những món nhiều dầu mỡ như lạp xưởng, bánh chưng, giò thủ chỉ nên ăn vừa phải để tránh đầy bụng, khó tiêu. Bên cạnh đó, cần ưu tiên trái cây tươi, uống đủ nước và chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.

Đối với người đang giảm cân, Tết là giai đoạn dễ “vỡ kế hoạch” nhất. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa phải kiêng khem hoàn toàn. Người giảm cân vẫn có thể thưởng thức món truyền thống nhưng cần kiểm soát khẩu phần, hạn chế thực phẩm giàu năng lượng như bánh chưng, thịt đông, đồ ngọt, nước giải khát có đường và rượu bia. Thay vào đó, nên tăng rau xanh, salad, trái cây tươi và duy trì vận động tối thiểu 30 phút mỗi ngày bằng các bài tập đơn giản tại nhà như squat, hít đất, plank hoặc đi bộ. Việc giữ nhịp sinh hoạt và luyện tập đều đặn giúp hạn chế tăng cân và nhanh chóng trở lại chế độ cũ sau kỳ nghỉ.

Trẻ em cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng trong dịp Tết. Lịch sinh hoạt thay đổi, thức khuya, bỏ bữa hoặc ăn nhiều bánh kẹo khiến trẻ chán ăn, thiếu chất và rối loạn tiêu hóa. Ngoài ra, thức ăn để lâu, hâm đi hâm lại nhiều lần có thể gây nôn ói, đau bụng, tiêu chảy. Các món ăn ngày Tết thường ít rau, nhiều đạm và chất béo cũng khiến trẻ dễ táo bón. Phụ huynh cần duy trì giờ ăn, giấc ngủ ổn định cho trẻ, hạn chế đồ ngọt, tăng cường rau xanh, trái cây, nước lọc và lựa chọn thực phẩm an toàn. Các loại hạt như hạt điều, hạt hướng dương, đậu phộng là nguồn dinh dưỡng tốt nếu sử dụng đúng cách.

Với người cao tuổi, chế độ ăn ngày Tết càng cần thận trọng do đa số mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch. Việc ăn quá nhiều chất béo, muối hoặc đồ ngọt có thể làm bệnh diễn tiến nặng. Người lớn tuổi nên ăn đúng giờ, chia nhỏ bữa, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu, ăn chậm, nhai kỹ và uống đủ nước mỗi ngày. Các món nhiều mỡ, dưa muối, thực phẩm chế biến sẵn cần hạn chế. Đặc biệt, thói quen tích trữ thức ăn thừa rồi hâm lại nhiều lần tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và làm thực phẩm mất chất dinh dưỡng.

Chuyên gia dinh dưỡng cũng lưu ý cách bảo quản thực phẩm trong dịp Tết. Thức ăn nên chia thành từng phần vừa đủ cho mỗi bữa, đựng trong hộp kín trước khi cho vào tủ lạnh. Không để thức ăn nóng vào tủ vì làm tăng nhiệt độ, ảnh hưởng thực phẩm khác. Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ. Khi hâm nóng phải đun sôi kỹ và sử dụng hết sau khi lấy ra.

Tết là khoảng thời gian để nghỉ ngơi và tận hưởng nhưng việc ăn uống thiếu khoa học có thể khiến cơ thể “trả giá” bằng hàng loạt vấn đề sức khỏe. Duy trì bữa ăn cân đối, hạn chế đồ béo ngọt, bảo quản thực phẩm đúng cách và giữ nhịp sinh hoạt hợp lý là chìa khóa để vui xuân trọn vẹn mà không phải nhập viện sau kỳ nghỉ.