12 phút xem gần 1.000 năm lịch sử Văn Miếu - Quốc Tử Giám qua 3D Mapping có gì đặc biệt?

Tối 18/9, sân Thái Học tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở thành không gian trải nghiệm của chương trình “Quốc Tử Giám - Trường học đầu tiên”. Hàng trăm khán giả cùng ngược dòng gần 1.000 năm lịch sử qua công nghệ 3D Mapping, khi những mái ngói, bức tường của không gian di sản lần lượt hiện lên trong ánh sáng, hình ảnh và âm nhạc.

Điểm nhấn của chương trình là bộ phim 3D Mapping “Vun đắp hiền tài”. Trong khoảng 12 phút, bộ phim đưa người xem trở về Thăng Long năm 1010, rồi theo dấu sự ra đời và phát triển của Quốc Tử Giám dưới thời Lý. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076 - 2026).

 12 phút, từ Thăng Long năm 1010 đến những thế hệ học trò mang tri thức đi muôn nơi  

Trước khi bước vào hành trình ngược dòng lịch sử bằng công nghệ 3D Mapping, đêm diễn tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám được mở màn bằng những tiếng trống rộn ràng cùng các tiết mục âm nhạc mang màu sắc truyền thống.

Trong đó, Nghệ sĩ Ưu tú Thùy Anh cùng nhóm Âm Sắc Việt mang đến tiết mục “Trống Cơm” với phần trình diễn sôi động, giàu màu sắc văn hóa. Những thanh âm quen thuộc được làm mới trên sân khấu, tạo nên không khí hào hứng và mở đầu cho một đêm trải nghiệm di sản theo cách hiện đại.

Sau phần biểu diễn, hàng trăm khán giả tại sân Thái Học cùng hướng mắt về không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám khi phần trình chiếu 3D Mapping chính thức bắt đầu.

Ngay từ những phút đầu tiên, khán giả được đưa trở về Thăng Long năm 1010, với hình tượng rồng thời Lý và dấu mốc vua Lý Thái Tổ định đô. Từ nền móng của kinh đô Thăng Long, hành trình tiếp tục dẫn đến sự ra đời của Quốc Tử Giám vào năm 1076 dưới thời vua Lý Nhân Tông.

Từ một nơi ban đầu dành cho con em hoàng tộc, Quốc Tử Giám dần mở rộng đối tượng đào tạo, trở thành nơi học tập, nghiên cứu và bồi dưỡng nhiều thế hệ trí thức. Qua thời gian, ngôi trường trở thành một biểu tượng gắn với truyền thống trọng học, trọng tài và tinh thần đề cao tri thức của người Việt.

Để kể câu chuyện kéo dài gần một thiên niên kỷ ấy trong khoảng 12 phút, ê-kíp lựa chọn ba hình tượng xuyên suốt: tiếng trống trường, những tấm mộc bản và đàn chim bay về phía Mặt trời.

Tiếng trống trở thành nhịp dẫn, gợi âm vang của một ngôi trường đã đi qua nhiều thế kỷ. Mộc bản mở ra thế giới của sách vở, học tập và truyền bá tri thức. Còn những đàn chim bay lên từ mái trường trở thành hình ảnh của các thế hệ học trò sau khi trưởng thành, mang theo những gì đã học và tiếp tục hành trình phụng sự đất nước.

Đáng chú ý, hình ảnh đàn chim di trú bay theo đội hình chữ V cũng được sử dụng để gợi về quá trình mở rộng giáo dục trong lịch sử. Cánh chim đầu đàn tượng trưng cho Thái tử Lý Càn Đức - người sau này trở thành vua Lý Nhân Tông, gắn với dấu mốc thành lập Quốc Tử Giám.

Trên nền kiến trúc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, những lớp hình ảnh liên tục chuyển động cùng ánh sáng và âm nhạc. Không gian vốn quen thuộc với những bức tường, mái ngói, bia đá nay trở thành một “màn hình” khổng lồ để câu chuyện lịch sử được mở ra trước mắt người xem.

Đến cuối phim, hình ảnh mặt trống sấm xuất hiện cùng những hồi trống dồn liên tiếp. Sau mỗi hồi trống, những đàn chim lại bay lên và tỏa đi nhiều hướng - như một lời nhắc về hành trình của tri thức: được gieo xuống từ mái trường, rồi tiếp tục theo những thế hệ con người đi xa hơn.

Không chỉ có màn trình chiếu, khu vực Văn Miếu trong những ngày diễn ra Festival còn mở ra nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa, từ không gian thủ công, những câu chuyện về phố phường, phố nghề Thăng Long xưa đến các hoạt động dành cho công chúng. “Nét chữ An Nhiên” cũng đưa thư pháp Hán Nôm, Quốc ngữ kết hợp âm nhạc dân tộc đến gần hơn với người xem.

 Người trẻ xem lịch sử bằng 3D Mapping: “Gần gũi và hiện đại hơn”

Không chỉ tạo nên một đêm trình chiếu mãn nhãn, “Vun đắp hiền tài” còn mở ra một cách tiếp cận lịch sử khác, đặc biệt với những người trẻ.

Bạn Anh Tuấn - sinh viên tại Hà Nội cho biết đây là lần đầu tiên cậu bạn được xem 3D Mapping trong không gian của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Hiện tại vẫn còn rất ấn tượng và đầy hào hứng chia sẻ: “Với cảm nhận của mình thì bộ phim 3D được thể hiện rất chi tiết và sắc nét. Bộ phim đã truyền tải được quá trình từ khi thành lập Văn Miếu - Quốc Tử Giám, phát triển cho đến hiện tại. Mình cảm thấy chương trình khá thu hút giới trẻ vì là phim 3D Mapping, tái hiện rõ và bắt trend, truyền tải đến giới trẻ một cách gần gũi và hiện đại hơn.”

Trong khi đó, bạn Hồng Ánh - học sinh tại Hà Nội - đặc biệt ấn tượng với cách lịch sử được kể bằng công nghệ hiện đại. Được cô giáo đưa đến trải nghiệm, cô bạn cho biết mình cảm thấy may mắn khi có cơ hội tham gia một hoạt động vừa mới lạ, vừa giúp bản thân hiểu thêm về lịch sử Việt Nam.

Với Ánh, những hình ảnh được trình chiếu không chỉ khiến câu chuyện về Quốc Tử Giám trở nên dễ hình dung hơn mà còn giúp bạn hiểu thêm về truyền thống hiếu học, yêu nước.

Ở góc nhìn của người làm trong lĩnh vực truyền thông số, Giám đốc Đối ngoại Trung tâm Thông tin Truyền thông Số - ông Vũ Thành Công cho biết rất ấn tượng với cách Festival Thăng Long - Hà Nội đưa văn hóa đến công chúng theo hướng trẻ trung, hiện đại và gần gũi.

“Sự kiện này thật sự rất ý nghĩa, đặc biệt với các bạn trẻ. Qua những hoạt động như vậy, những giá trị và ký ức văn hóa được truyền tải nhanh hơn, gần hơn đến thế hệ trẻ, nhất là trong dịp kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám. Tôi nghĩ sự hứng khởi của các bạn trẻ khi được tiếp cận những giá trị văn hóa này cũng chính là một dấu ấn rất đẹp của chương trình”, ông chia sẻ.

Từ góc nhìn của một người làm giáo dục, cô Kiều Anh - giáo viên bộ môn Lịch sử tại trường THPT Trương Định, Hà Nội, cũng đặc biệt ấn tượng với cách lịch sử được kể bằng công nghệ hiện đại.

“Tôi rất ấn tượng với cách kể câu chuyện lịch sử như vậy, khiến người xem khó có thể rời mắt khỏi màn hình và khi kết thúc vẫn còn đọng lại rất nhiều cảm xúc. Và tôi cũng nghĩ cách tiếp cận này sẽ khiến học sinh cảm thấy yêu thích hơn bộ môn Lịch sử, mong muốn khám phá các di tích lịch sử nhiều hơn, đồng thời giúp lịch sử đến gần hơn với giới trẻ hiện nay”, cô chia sẻ. Bởi thế, cô Kiều Anh cũng kỳ vọng những hình thức trình chiếu tương tự sẽ tiếp tục được ứng dụng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng như các khu di tích lịch sử khác.

Từ một màn trình chiếu kéo dài khoảng 12 phút, câu chuyện về Quốc Tử Giám vì thế không chỉ dừng lại ở những gì xuất hiện trên mặt tường hay trong ánh sáng của 3D Mapping. Nó tiếp tục đi theo khán giả bằng những câu hỏi, cảm xúc và sự tò mò về một di sản đã tồn tại gần một thiên niên kỷ.

Có người đến để xem một màn trình diễn công nghệ, có người lần đầu được nghe lịch sử theo một cách khác, cũng có những giáo viên nhìn thấy thêm một phương thức để đưa bài học trong sách đến gần học sinh. Và có lẽ, khi những câu chuyện cũ vẫn có thể khiến người trẻ hôm nay đứng lại, chăm chú theo dõi và muốn tìm hiểu thêm, đó cũng là lúc di sản tiếp tục có một đời sống mới trong hiện tại.

Sau khi ra mắt, “Vun đắp hiền tài” tiếp tục được phục vụ trong chương trình Trải nghiệm đêm Văn Miếu, cùng “Tinh hoa đạo học” và “Sử đá lưu danh”, góp phần tạo nên không gian trải nghiệm văn hóa về đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.