Vì sao nhiều người đi họp lớp sợ nhất câu hỏi: “Mua được nhà chưa?”

Bởi với họ, chuyện nhà cửa không chỉ là một cột mốc để kể, mà còn gắn với cả một bài toán tài chính chưa dễ tìm được lời giải.

1. Sau nhiều năm đi làm, mua nhà dễ trở thành thước đo thành công

Ngày còn đi học, mọi người thường được so sánh qua điểm số, thành tích hay trường đại học đã đỗ. Đến khi gặp lại sau nhiều năm, những câu chuyện ấy dần nhường chỗ cho công việc, thu nhập, chuyện kết hôn, sinh con và tài sản đã tích lũy được.

Trong số đó, nhà cửa là điều khá dễ được đem ra hỏi han. Người này vừa mua căn hộ đầu tiên, người kia đang sửa nhà, người khác đã có nhà đất ở thành phố. Những câu chuyện nối tiếp nhau khiến việc sở hữu nhà đôi khi trở thành một cột mốc để mọi người ngầm nhìn lại cuộc sống của mình.

Với người vẫn đang thuê nhà hoặc chưa có kế hoạch mua nhà, cảm giác khó xử có thể xuất hiện ngay cả khi chẳng ai trực tiếp chê bai hay so sánh. Nghe bạn bè kể chuyện mua nhà, họ có thể bất giác tự hỏi sau từng ấy năm đi làm, mình đã tích lũy được gì và liệu bản thân có đang chậm hơn những người cùng tuổi.

Trong khi đó, mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau. Có người được gia đình hỗ trợ tiền mua nhà, có người mua từ sớm khi giá bất động sản còn thấp, cũng có người phải tự lo toàn bộ chi phí sinh hoạt và tích lũy từ đầu. Nhưng những khác biệt ấy không phải lúc nào cũng xuất hiện trong câu chuyện họp lớp. Điều mọi người nhìn thấy thường chỉ là kết quả: người đã có nhà và người chưa có.

2. Không phải không muốn mua, mà là chưa đủ khả năng

Với nhiều người trẻ đi làm tại thành phố lớn, mua nhà không đơn giản là mục tiêu có thể hoàn thành chỉ bằng cách chăm chỉ làm việc và tiết kiệm. Giá nhà cao so với thu nhập khiến quá trình tích lũy tiền trả trước có thể kéo dài nhiều năm, chưa kể các khoản chi tiêu hằng tháng và những trách nhiệm khác.

Một người có công việc ổn định, thu nhập không thấp vẫn có thể chưa mua được nhà nếu phải tự trang trải cuộc sống, hỗ trợ bố mẹ hoặc nuôi con. Người khác có thể đã dành dụm được một khoản đáng kể nhưng vẫn chưa tìm được căn nhà phù hợp với khả năng tài chính. Cũng có người đủ tiền mua một căn hộ nhỏ nhưng chưa sẵn sàng gánh thêm khoản vay kéo dài hàng chục năm.

Bởi vậy, câu trả lời “Chưa mua được” đôi khi đi kèm rất nhiều điều khó giải thích. Nếu nói chưa đủ tiền, họ có thể phải kể thêm mình đang kiếm được bao nhiêu, đã tiết kiệm thế nào, vì sao chưa mua. Nếu nói đang chờ cơ hội phù hợp, câu chuyện có thể tiếp tục bằng những lời khuyên như mua sớm đi, vay ngân hàng cũng được, cứ mua rồi tính.

Những lời khuyên ấy có thể xuất phát từ sự quan tâm thật lòng. Tuy nhiên, với người đang cân nhắc từng khoản chi hoặc chưa muốn vay một số tiền lớn, việc phải giải thích lựa chọn của mình trước nhiều người vẫn có thể khiến họ mệt mỏi. Có những chuyện không phải không muốn chia sẻ, mà là không biết bắt đầu giải thích từ đâu trong một cuộc trò chuyện ngắn.

3. Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng dễ kéo theo cảm giác bị tụt lại

Điều khiến một số người ngại câu hỏi “Mua nhà chưa?” không chỉ nằm ở chuyện tài sản, mà còn ở cảm giác mình đang được đặt cạnh những người bạn cùng trang lứa.

Sau buổi họp lớp, có người trở về với câu chuyện vừa mua căn hộ đầu tiên, người khác kể về kế hoạch đổi nhà rộng hơn. Nếu bản thân vẫn đang thuê nhà, chưa tích lũy được nhiều hoặc còn phải trả những khoản nợ khác, sự đối lập ấy có thể khiến họ suy nghĩ thêm về tình hình hiện tại.

Cảm giác này càng dễ xuất hiện khi trước đó họ vốn đã lo lắng về chuyện an cư. Một câu hỏi từ bạn cũ có thể vô tình chạm đúng điều đang khiến họ bận tâm. Họ không nhất thiết ghen tị với người đã mua được nhà, nhưng vẫn có thể thấy sốt ruột khi nhìn những người từng học cùng mình lần lượt đạt được một cột mốc mà bản thân chưa chạm tới.

Mạng xã hội cũng khiến những so sánh như vậy dễ kéo dài hơn. Sau buổi gặp, hình ảnh bạn bè nhận nhà mới, khoe căn hộ vừa hoàn thiện hay chia sẻ cuộc sống ở nhà riêng vẫn tiếp tục xuất hiện trên bảng tin. Trong khi đó, những khó khăn phía sau mỗi quyết định mua nhà thường ít được kể đầy đủ.

Thế nên, một người hoàn toàn có thể vui cho bạn bè nhưng vẫn thấy chạnh lòng về hoàn cảnh của mình. Hai cảm xúc này không loại trừ nhau, và cũng không có nghĩa người đó không trân trọng những gì mình đang có.

4. Chưa mua nhà không có nghĩa là không có kế hoạch tài chính

Có người chưa mua nhà vì chưa đủ tiền, nhưng cũng có người chủ động chưa mua ở thời điểm hiện tại. Họ muốn tích lũy thêm, chưa xác định sẽ sống lâu dài ở thành phố nào, chưa tìm được nơi phù hợp hoặc không muốn dành phần lớn thu nhập để trả nợ mua nhà.

Với một số người, thuê nhà giúp họ linh hoạt hơn khi thay đổi công việc hoặc nơi sống. Với người khác, việc giữ một khoản tiền dự phòng quan trọng hơn sở hữu bất động sản ngay lập tức. Những lựa chọn này có thể đúng hoặc chưa phù hợp tùy hoàn cảnh, nhưng không thể chỉ dựa vào việc đã có nhà hay chưa để đánh giá tình hình tài chính của một người.

Ngay cả khi hai người có mức lương tương đương, khả năng mua nhà của họ vẫn có thể rất khác nhau vì khoản tiền tích lũy ban đầu, sự hỗ trợ từ gia đình, chi phí sinh hoạt và trách nhiệm tài chính. Người mua được nhà sớm chưa chắc có cuộc sống nhẹ gánh hơn, còn người chưa mua nhà cũng không đồng nghĩa với việc chưa biết lo cho tương lai.

Có lẽ vì thế, câu hỏi “Mua nhà chưa?” đôi khi khiến người nghe khó trả lời hơn người hỏi tưởng. Với người hỏi, đó có thể chỉ là một cách bắt chuyện. Với người được hỏi, nó lại chạm đến một mục tiêu lớn, một khoản tiền chưa tích lũy đủ hoặc một lựa chọn mà họ vẫn đang cân nhắc.

Sau nhiều năm không gặp, mọi người đều có những câu chuyện riêng để kể. Có người đã mua nhà, có người đang trả góp, có người vẫn thuê nhà và có người chưa muốn nghĩ đến chuyện an cư. Cuộc sống của mỗi người không diễn ra theo cùng một lịch trình, dù họ từng ngồi chung một lớp học.

Vì vậy, đôi khi câu trả lời “Chưa, vẫn đang tính” đã đủ cho một cuộc trò chuyện. Không phải ai cũng muốn biến buổi họp lớp thành dịp kể chi tiết về tài chính của mình, nhất là khi chuyện mua nhà vốn đã là một bài toán không dễ giải trong đời sống hiện tại.