Vì sao bạn cảm thấy buồn ngủ sau khi ăn?

Đặc biệt nếu tình trạng mệt mỏi bất thường ảnh hưởng đến hiệu quả công việc, an toàn khi lái xe hoặc cuộc sống hàng ngày, thì đó không chỉ là do ăn quá nhiều; mà có thể là dấu hiệu cảnh báo của 3 vấn đề sức khỏe tiềm ẩn!

Giải mã những lầm tưởng: Không chỉ đơn thuần là máu chảy về dạ dày

Quan niệm truyền thống cho rằng tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn là do máu tập trung ở dạ dày để hỗ trợ tiêu hóa, dẫn đến lượng máu cung cấp cho não không đủ. Tuy nhiên, bác sĩ Cheng Hsiang-ju (bác sĩ chuyên khoa nội tổng quát tại Bệnh viện Đại học Quốc gia Cheng Kung), và bác sĩ Wang Yung-heng, bác sĩ điều trị tại khoa nội tổng quát của Phòng khám Yuanheng thuộc Bệnh viện Đại học Y khoa số 7 (Đài Loan, Trung Quốc), đều chỉ ra rằng lưu lượng máu lên não luôn được ưu tiên và không giảm đáng kể do ăn uống.

Trên thực tế, tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn là một hiện tượng sinh lý phức tạp liên quan đến sự điều hòa phối hợp của quá trình tiêu hóa, trao đổi chất và não bộ. Sau khi ăn, lượng đường trong máu tăng lên, insulin được tiết ra, các hormone được giải phóng từ ruột (như GLP-1 và cholecystokinin) tác động đến hệ thống kích thích của não thông qua "trục ruột-não".

Tại sao ăn carbohydrate lại khiến bạn cảm thấy chóng mặt?

Bác sĩ Fu Chung-jui, chuyên khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Changhua Show Chwan Memorial (Đài Loan, Trung Quốc), giải thích rằng nguyên nhân chính gây ra tình trạng buồn ngủ ngay sau ăn xong nằm ở chính tinh bột. Những thực phẩm này gây ra sự dao động mạnh trong lượng đường trong máu. Khi lượng đường trong máu tăng lên và kích thích tiết insulin, lượng đường trong máu sẽ giảm nhanh chóng, và tình trạng buồn ngủ xảy ra trong quá trình dao động này.

Ngoài ra, hoạt động của orexin, hormone não chịu trách nhiệm duy trì sự tỉnh táo, bị ức chế bởi nồng độ glucose tăng cao. Lượng lớn carbohydrate cũng thúc đẩy sự gia tăng tỷ lệ một loại axit amin gọi là tryptophan, giúp não tổng hợp nhiều serotonin hơn, gây ra mệt mỏi.

Hãy cảnh giác với 3 vấn đề sức khỏe tiềm ẩn: Các vấn đề về gan, tuyến giáp và huyết áp

Bên cạnh các yếu tố dinh dưỡng, tình trạng mệt mỏi kéo dài sau bữa ăn có thể che giấu những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn. Các bác sĩ khuyên, nếu thường xuyên cảm thấy vô cùng mệt mỏi sau bữa trưa, bạn nên xem xét liệu mình có mắc các bệnh về gan như viêm gan cấp tính hoặc các vấn đề về tuyến giáp hay không. Hơn nữa, nếu cơ thể không thể điều hòa sự co mạch kịp thời, một lượng lớn máu chảy đến đường tiêu hóa có thể gây hạ huyết áp, dẫn đến tình trạng thiếu máu tạm thời lên não, gây chóng mặt hoặc giảm khả năng tập trung.

Các chuyên gia cho biết thêm, ăn quá nhiều thực phẩm giàu natri hoặc mặn sẽ khiến insulin kích hoạt bơm natri-kali trên màng tế bào, dẫn đến "hạ kali máu", từ đó gây ra yếu cơ.

Làm thế nào để cải thiện?

Cách đơn giản nhất để giảm buồn ngủ do ăn tinh bột là bắt đầu từ chế độ ăn uống của bạn. Bác sĩ khuyên nên tăng cường chất xơ (như rau xanh) và thực phẩm giàu protein, đồng thời giảm lượng tinh bột để giảm thiểu sự dao động đường huyết.

Nếu tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu tinh bột dẫn đến buồn ngủ đáng kể, bạn nên chọn thực phẩm có hàm lượng protein hoặc chất béo cao hơn một chút và dần dần điều chỉnh cơ thể sang chế độ ăn ít tinh bột.

Nếu tình trạng buồn ngủ sau ăn kéo dài hơn vài tuần, hoặc kèm theo các triệu chứng như khát nước, đi tiểu nhiều, tăng cân, ngáy ngủ hoặc huyết áp cao , bạn nên đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt để tránh trì hoãn thời điểm điều trị tốt nhất cho các bệnh tiềm ẩn.

(Ảnh minh họa: Internet)

(Nguồn: TVBS)