Ba năm trước, vợ chồng Hùng (32 tuổi) và Thuỷ (29 tuổi) quyết định mua một căn hộ chung cư ở khu Tây TP.HCM. Căn hộ rộng 80m², có 3 phòng ngủ, tầng trung, nằm trong một dự án mới bàn giao. Giá lúc đó gần 3 tỷ đồng - một mức giá không rẻ, nhưng căn hộ nằm ở vị trí thuận tiện: cách trung tâm thành phố khoảng 30 phút đi xe, hạ tầng khá ổn, có siêu thị và trường học ngay dưới khuôn viên.
Trong tay hai vợ chồng có khoảng 1,5 tỷ - số tiền tích góp được sau nhiều năm đi làm, cộng thêm tiền phụ giúp từ gia đình. Để đủ tiền nhận nhà, họ buộc phải vay ngân hàng thêm 1,5 tỷ, trả trong vòng 20 năm.
"Lúc ký hợp đồng, chúng mình thật sự háo hức. Nghĩ đến cảnh có căn hộ riêng, không còn cảnh đi thuê trọ chật chội, hai vợ chồng vô cùng phấn khởi. Mình còn nghĩ đơn giản: thu nhập của cả hai khoảng 45 triệu/tháng, trả ngân hàng 15 triệu, còn 30 triệu để chi tiêu, chắc là ổn," Hùng nhớ lại.
Vợ chồng Hùng 1,5 tỷ để mua nhà 3 tỷ. Ảnh minh hoạ
Thế nhưng, đời thực không dễ dàng như những phép tính trên giấy.
Ngay từ những tháng đầu tiên, áp lực trả nợ đã ập đến. Ngoài khoản gốc lãi 15 triệu cố định, vợ chồng Hùng phải lo hàng chục khoản chi khác: điện, nước, internet, tiền gửi xe, phí quản lý chung cư, ăn uống, xăng xe, bảo hiểm… Tất cả cộng lại cũng xấp xỉ 20 triệu.
Đặc biệt, phí quản lý chung cư và gửi xe là điều họ không lường trước. "Hồi ở trọ, chúng mình chỉ tốn tiền điện nước, còn khi lên chung cư, mỗi tháng phải đóng thêm gần 2 triệu cho phí quản lý, gửi xe máy và ô tô. Nhỏ thôi nhưng cộng dồn lại cũng thành gánh nặng" , Hùng kể.
Căng thẳng càng tăng khi hai vợ chồng sinh con đầu lòng. Tiền bỉm sữa, khám bệnh, thuốc men, rồi việc học mầm non sau này… khiến chi phí đội lên rất nhiều. Lúc này, số tiền còn lại sau khi trả ngân hàng gần như không đủ xoay sở, có tháng phải rút tiền tiết kiệm ra bù.
Hùng chia sẻ: "Ở trong căn hộ mới, nhìn thì khang trang, hiện đại, nhưng chúng mình lại không hề thoải mái. Tối nào về nhà cũng phải bàn xem làm sao tiết kiệm, cái gì nên cắt bớt. Có lần mình muốn mua thêm cái máy lọc không khí vì con hay ốm, nhưng vợ bảo thôi, ráng chịu vì tháng đó còn một khoản lãi chưa đủ. Thế là lại thôi. Cảm giác bất lực lắm."
Áp lực kinh tế dần ăn mòn cả tình cảm vợ chồng. Thay vì những buổi tối trò chuyện vui vẻ, họ chỉ quanh quẩn chuyện tiền nong. Có những lúc, chỉ vì một bữa ăn ngoài vài trăm nghìn, hai người cũng cãi nhau. "Mình từng nghĩ, mình mua nhà để hạnh phúc hơn, vậy mà cuối cùng lại thấy mệt mỏi, ngột ngạt hơn rất nhiều", Hùng trải lòng.
Đỉnh điểm là khi lãi suất ngân hàng điều chỉnh tăng. Khoản trả hằng tháng từ 15 triệu nhảy lên hơn 16 triệu, có tháng gần 17 triệu. "Con số không lớn với nhiều người, nhưng với vợ chồng mình, đó là cả một sự chật vật. Thu nhập thì không tăng bao nhiêu, mà chi phí sinh hoạt, học hành của con ngày một cao. Mình thật sự kiệt quệ", Hùng nói.
Họ đã phải bán nhà vì không gồng nổi gánh nặng tài chính. Ảnh minh hoạ
Sau gần 3 năm gồng gánh, họ buộc phải đưa ra quyết định khó khăn: bán căn hộ. Dù tiếc, nhưng đó là cách duy nhất để giải thoát khỏi cảnh sống mà mỗi tháng chỉ xoay quanh hai chữ "ngân hàng".
Họ rao bán căn hộ với giá cao hơn một chút so với lúc mua. Sau khi trừ hết tiền nợ, lãi và phí sang nhượng, số tiền còn lại cũng chẳng dư được bao nhiêu. Nhưng ít nhất, hai vợ chồng đã thoát khỏi gánh nặng kéo dài 20 năm.
"Ngày ký xong giấy bán nhà, mình vừa buồn vừa nhẹ nhõm. Buồn vì công sức, kỳ vọng của mấy năm trời coi như tan biến. Nhưng nhẹ nhõm vì cuối cùng mình không còn phải giật mình mỗi khi ngân hàng nhắn tin nhắc nợ nữa. Tối hôm đó, mình ngủ ngon nhất trong suốt mấy năm qua", Hùng kể lại.
Sau khi bán, họ quay lại thuê một căn hộ nhỏ hơn, chỉ khoảng 60m², tiền thuê hàng tháng chưa đến 10 triệu. "Nhiều người nghĩ thuê nhà là bất an, nhưng thật ra chúng mình lại thấy dễ thở hơn nhiều. Trả 10 triệu xong, phần còn lại của thu nhập đủ để chi tiêu và còn dư để dành cho con. Quan trọng nhất là không còn cảm giác chạy đua với ngân hàng nữa", Hùng nói.
Giờ đây, nhìn lại, cả hai đều nhận ra bài học đắt giá: "An cư" chưa chắc đã "lạc nghiệp" nếu chọn sai thời điểm và vượt quá khả năng tài chính. Một căn nhà, một căn hộ chỉ thực sự mang lại hạnh phúc khi nó không biến thành sợi dây trói buộc cuộc sống.
Hùng thẳng thắn: "Nếu được quay lại, mình sẽ không vội mua căn hộ đó. Mình sẽ chọn thuê thêm vài năm, tập trung tích lũy và đầu tư, đợi khi nào tài chính vững hơn mới mua. Chúng mình đã đánh đổi gần ba năm thanh xuân, làm việc cật lực mà chẳng hưởng thụ gì, chỉ để giữ một căn hộ mà cuối cùng vẫn phải bán đi."
Câu chuyện của vợ chồng Hùng không phải hiếm. Rất nhiều gia đình hiện nay cũng rơi vào cảnh tương tự: nghe lời khuyên "cứ vay rồi từ từ trả", để rồi sau đó sống trong áp lực nợ nần triền miên. Thực tế, "an cư" chỉ có thể dẫn đến "lạc nghiệp" khi bạn thực sự kiểm soát được gánh nặng tài chính. Ngược lại, nó sẽ khiến bạn đánh mất niềm vui, sự bình yên và cả những trải nghiệm đáng quý của tuổi trẻ.