Những ngày qua, mạng xã hội phẫn nộ một clip nam thanh niên say rượu nhảy cầu nhưng một số người chỉ đứng quay clip, cười cợt và không can ngăn.
Trả lời báo chí, lãnh đạo xã biên giới Quang Chiểu, tỉnh Thanh Hóa xác nhận sự việc xảy ra trên địa bàn và sau đó thanh niên này mất tích.
Liên quan đến vấn đề này, luật pháp quy định ra sao khi nhìn thấy người khác nhảy cầu, có ý định tự tử, tự sát nhưng không can ngăn?
Điều 132 Bộ Luật Hình sự 2015 về tội "Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng" quy định:
1. Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Nam thanh niên mất tích sau khi nhảy cầu
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Người không cứu giúp là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ phải cứu giúp.
3. Phạm tội dẫn đến hậu quả 2 người trở lên chết, thì bị phạt tù từ 3 năm đến 7năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làmcông việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Căn cứ nội dung của quy định trên, để bị truy tố về tội này thì điều kiện tiên quyết phải có là có hậu quả chết người. Đồng thời, nếu chứng minh được người không cứu giúp tại thời điểm đó có điều kiện để cứu giúp nhưng bỏ mặc không thực hiện thì người đó có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm tuỳ vào mức độ nghiêm trọngcủa hành vi bỏ mặc.
Nếu chứng minh người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm hoặc có nghề nghiệp hoặc nghĩa vụ phải cứu giúp người khác nhưng bỏ mặc khiến người đó chết thì có thể bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm theo quy định tại Khoản 2 Điều này.
Mặt khác cũng tại Bộ Luật Hình sự 2015 có Điều 131 quy định về tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát.
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt cải tạo không giamgiữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm:
a) Kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác tự tước đoạt tính mạng của họ.
b) Tạo điều kiện vật chất hoặc tinh thần cho người khác tự tước đoạt tính mạng của họ.
2. Phạm tội làm 2 người trở lên tự sát, thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm."Theo quy định tại Điều này người có hành vi kích động, dụ dỗ, thúc đẩy hoặc tạo điều kiện giúp cho người khác tự sát thì thì có thể bị phạt tù nhẹ nhất là từ 6 tháng đến tối đalà 7 năm.
Khác với Điều 132 nêu trên, tội "Xúi giục hoặc giúp người khác tự sát" quy định chỉ cần có hành vi, không nhất thiết phải có hậu quả chết người.
Căn cứ theo phân tích của hai điều trên, đối với trường hợp thấy người nhảy cầu không can ngăn, đứng cười và quay clip, hậu quả người nhảy cầu chết, cần xem xét nếu hành vi cười cợt, có lời nói (nếu có) khiến người nhảy cầu quá khích, kích động, thúc đẩy người này thực hiện việc nhảy cầu (hậu quả có thể chết hoặc không) thì người này sẽ phạm tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát quy định tại Điều 131.
Nếu không chứng minh được các hành vi là yếu tố để thúc đẩy người khác nhảy cầu thì sẽ không đủ yếu tố cấu thành tội này.
Tuy nhiên, có cơ sở để cho rằng người này phạm Tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng tại Điều 132 nếu người nhảy cầu chết vì:
Người quay clip biết rõ người kia đang nguy hiểm đến tính mạng (có thể rõ ràng nhận thấy khi thấy người này có các hành động như leo lên thành cầu, leo ra ngoài hàng rào của thành cầu,…).
Người quay clip có điều kiện cứu giúp, có khả năng can ngăn, báo công an, gọi trợ giúp,… vì có thời gian để quay clip, có thời gian đứng cười nhưng không có hành động hô hoán, can ngăn.