Tại sao cửa hàng tiện lợi thường có ánh sáng rất sáng?

Đèn được bật gần như khắp nơi, từ lối đi, kệ hàng, tủ lạnh cho tới quầy thanh toán. Ngay cả những cửa hàng mở xuyên đêm cũng hiếm khi tạo cảm giác tối hoặc mờ như một số cửa hàng khác. Đây không chỉ là chuyện để khách nhìn rõ đường đi. Với cửa hàng tiện lợi, ánh sáng là một phần của cách cửa hàng vận hành và khiến khách cảm nhận không gian ngay từ lúc bước vào.

Cửa hàng càng nhỏ, ánh sáng càng phải làm được nhiều việc

Một cửa hàng tiện lợi thường có diện tích không lớn nhưng lại phải trưng bày rất nhiều sản phẩm. Bánh, snack, đồ uống, mì ly, mỹ phẩm, đồ dùng cá nhân... đều nằm trên những dãy kệ khá sát nhau.

Trong không gian như vậy, ánh sáng giúp khách nhanh chóng nhận ra sản phẩm và đọc được thông tin trên bao bì. Đây là điều đặc biệt quan trọng với mô hình mua sắm nhanh: khách bước vào thường đã có một món cần mua và không muốn mất quá nhiều thời gian để tìm.

Các nghiên cứu về ánh sáng trong môi trường bán lẻ cho thấy ánh sáng là một phần của “store atmosphere”, có thể ảnh hưởng đến cảm nhận của khách hàng về không gian cũng như hành vi tiếp cận sản phẩm. Một nghiên cứu quan sát tại các cửa hàng bán lẻ thậm chí ghi nhận việc bổ sung ánh sáng cho khu vực trưng bày có thể làm tăng thời gian khách dừng lại, số sản phẩm được chạm vào và số sản phẩm được cầm lên.

Nói đơn giản hơn, trong một cửa hàng bán rất nhiều món nhỏ và khách thường quyết định khá nhanh, để khách nhìn thấy hàng hóa rõ ràng đã là một lợi thế kinh doanh.

Ánh sáng cũng khiến cửa hàng trông “mở” hơn vào ban đêm

Có một lý do khác dễ nhận thấy hơn: cửa hàng tiện lợi không chỉ bán hàng, mà còn bán sự tiện lợi của việc có thể ghé vào bất cứ lúc nào. Khi bên trong một cửa hàng sáng rõ vào lúc 11 giờ đêm hay 3 giờ sáng, nó tạo ra một tín hiệu rất trực quan: nơi này đang hoạt động và khách có thể bước vào.

Các tài liệu về thiết kế chiếu sáng cho cửa hàng tiện lợi cũng coi ánh sáng là một phần của bài toán an toàn, khả năng nhận diện cửa hàng và trải nghiệm khách hàng, đặc biệt với những mô hình hoạt động 24/7.

Điều này cũng giải thích vì sao ánh sáng của cửa hàng tiện lợi không chỉ nằm bên trong. Mặt tiền, biển hiệu và khu vực phía trước cửa hàng thường được chiếu sáng để cửa hàng dễ nhận ra từ ngoài đường. Một cửa hàng tối om giữa đêm có thể khiến người đi đường không chắc nó còn mở hay không. Một cửa hàng sáng rõ lại gửi tín hiệu hoàn toàn ngược lại.

Sáng không có nghĩa là cứ càng sáng càng tốt

Đây là điểm thú vị. Ánh sáng trong cửa hàng không chỉ có hai trạng thái “bật” và “tắt”. Màu sắc, nhiệt độ màu, độ sáng, độ tương phản và vị trí chiếu sáng đều có thể thay đổi cảm nhận của khách hàng.

Một nghiên cứu đăng trên Journal of Interior Design cho thấy các đặc điểm của ánh sáng có thể ảnh hưởng đến cảm xúc và ý định hành vi của người tiêu dùng trong môi trường bán lẻ; hiệu ứng cũng thay đổi tùy vào loại ánh sáng và nhóm khách hàng. Một nghiên cứu khác thực hiện tại 57 cửa hàng bán lẻ cũng cho thấy các yếu tố như độ sáng, độ tương phản và độ chói góp phần tạo nên cảm nhận về bầu không khí của cửa hàng.

Vì vậy, mục tiêu của cửa hàng không đơn giản là bật đèn thật mạnh. Họ cần một không gian đủ sáng để khách nhìn rõ sản phẩm, tìm được thứ mình cần và cảm thấy dễ chịu khi mua sắm.

Và ánh sáng có thể tác động đến thứ chúng ta chọn

Ánh sáng còn thú vị hơn khi nhìn từ góc độ hành vi mua hàng.

Một nghiên cứu được công bố trên Journal of Marketing Research đã kiểm tra mối liên hệ giữa độ sáng của môi trường và lựa chọn thực phẩm. Kết quả cho thấy trong các thí nghiệm và một số bối cảnh nhà hàng, ánh sáng mờ có liên quan đến xu hướng chọn những món kém lành mạnh hơn so với ánh sáng sáng; các tác giả cho rằng mức độ sáng có thể ảnh hưởng đến trạng thái tỉnh táo, từ đó tác động đến lựa chọn thực phẩm.

Điều này không có nghĩa cứ bước vào cửa hàng tiện lợi sáng là chúng ta sẽ mua nhiều hơn. Nhưng nó cho thấy ánh sáng không hoàn toàn là phần trang trí đứng ngoài hành vi mua sắm.

Trong bán lẻ, cách khách cảm nhận không gian có thể ảnh hưởng đến cách họ tiếp cận và đánh giá sản phẩm.

Vậy tại sao cửa hàng tiện lợi cứ phải sáng như vậy?

Vì với mô hình này, ánh sáng phải giải quyết nhiều việc cùng lúc.

Nó giúp khách nhìn thấy sản phẩm trong một không gian nhỏ, giúp nhân viên dễ quan sát và vận hành cửa hàng, khiến cửa hàng dễ nhận diện từ bên ngoài, đồng thời tạo cảm giác nơi này đang hoạt động ngay cả vào ban đêm.

Quan trọng hơn, ánh sáng giúp cửa hàng giữ được đúng đặc trưng của một nơi mà khách có thể bước vào, tìm thứ mình cần, mua thật nhanh rồi đi ra.

Có thể chúng ta bước vào một cửa hàng tiện lợi lúc 2 giờ sáng mà không hề để ý đến hệ thống đèn phía trên đầu. Nhưng việc cửa hàng sáng trưng vào thời điểm đó không phải một chi tiết hoàn toàn ngẫu nhiên.

Đằng sau những bóng đèn tưởng như rất bình thường là cả một bài toán: làm sao để khách nhìn thấy cửa hàng, nhìn thấy sản phẩm và cảm thấy đủ thoải mái để bước vào.

Tổng hợp