Tin vui cho người không giỏi quản lý tiền: Chỉ cần nhớ 4 con số này là đủ để kiểm soát tài chính gia đình

Nhiều người nghĩ muốn quản lý tài chính tốt phải rất giỏi tính toán. Thực tế, vấn đề lớn nhất của phần đông gia đình không phải không biết cộng trừ, mà là không biết đâu là giới hạn nên dừng lại.

Lương về tài khoản, tiền nhà, tiền học, tiền ăn, bảo hiểm, mua sắm, hiếu hỉ… lần lượt được chi ra. Đến cuối tháng, nhiều người chỉ biết mình “hết tiền”, nhưng không rõ khoản nào đang quá lớn và khoản nào đáng lẽ phải được ưu tiên.

Nếu không thích những bảng ngân sách chi tiết, hãy thử bắt đầu bằng 4 con số sau.

1. 50%: Chi phí thiết yếu nên cố gắng nằm quanh một nửa thu nhập

Hãy cộng tất cả những khoản gia đình gần như bắt buộc phải trả mỗi tháng: tiền thuê nhà hoặc trả góp nhà, điện nước, ăn uống cơ bản, học phí, đi lại, bảo hiểm, thuốc men thường xuyên...

Một nguyên tắc phổ biến là cố gắng giữ tổng chi phí thiết yếu quanh mức 50% thu nhập sau thuế.

Ví dụ, gia đình có thu nhập thực nhận 30 triệu đồng/tháng thì mức tham khảo cho các khoản thiết yếu sẽ vào khoảng 15 triệu đồng.

Không phải gia đình nào cũng có thể giữ đúng 50%. Những nhà đang trả khoản vay mua nhà lớn, nuôi con nhỏ hoặc sống tại thành phố có chi phí cao hoàn toàn có thể vượt con số này. Điều quan trọng là nhìn vào tỷ lệ.

Nếu 70-80% thu nhập đã bị “khóa cứng” vào các khoản bắt buộc, gia đình sẽ rất khó xoay xở khi có sự cố.

Khi đó, vấn đề không còn nằm ở việc bớt vài cốc cà phê hay vài lần mua quần áo. Gia đình cần xem lại những khoản lớn như nhà ở, khoản vay, phương tiện, học phí hoặc các chi phí cố định dài hạn.

2. 20%: Cố gắng dành ít nhất một phần thu nhập cho tương lai

Con số thứ hai đáng nhớ là 20%.

Ngay khi nhận lương, hãy cố gắng chuyển khoảng 20% thu nhập sang một tài khoản riêng dành cho tiết kiệm, trả nợ hoặc đầu tư dài hạn.

Gia đình thu nhập 30 triệu đồng có thể đặt mục tiêu khoảng 6 triệu đồng/tháng.

Nếu hiện tại chưa thể đạt 20%, đừng vì vậy mà bỏ cuộc. Có thể bắt đầu từ 5%, sau đó tăng dần lên 10%, 15% rồi 20%.

Điều quan trọng hơn tỷ lệ ban đầu là hình thành thói quen: tiền cho tương lai phải được tách ra trước khi tiền cho hiện tại được tiêu hết.

Rất nhiều gia đình làm ngược lại: chi tiêu cả tháng rồi cuối tháng mới tiết kiệm phần còn dư. Kết quả thường là chẳng còn bao nhiêu để tiết kiệm.

Một khoản chuyển tự động ngay ngày nhận lương đôi khi hiệu quả hơn rất nhiều kế hoạch tài chính cầu kỳ.

3. 6 tháng: Quỹ dự phòng là thứ giúp gia đình không phải vay tiền khi có biến cố

Một gia đình tưởng rằng mình đang khá ổn cho đến khi xảy ra một sự việc bất ngờ: mất việc, ốm đau, xe hỏng, bố mẹ cần hỗ trợ hoặc phát sinh một khoản chi lớn.

Bởi vậy, con số thứ ba cần nhớ là 3-6 tháng chi phí thiết yếu, trong đó mục tiêu 6 tháng thường tạo ra biên an toàn tốt hơn.

Giả sử gia đình cần tối thiểu 18 triệu đồng mỗi tháng để duy trì cuộc sống. Quỹ dự phòng lý tưởng có thể hướng tới khoảng 108 triệu đồng.

Nghe có vẻ lớn, nhưng không cần phải có ngay.

Có thể chia nhỏ mục tiêu thành từng nấc: đầu tiên tích lũy đủ 10 triệu đồng, sau đó một tháng sinh hoạt phí, rồi ba tháng và cuối cùng là sáu tháng.

Quỹ này không phải tiền mua điện thoại mới, du lịch hay sửa sang nhà cửa. Nó là khoản tiền dành cho những thời điểm thu nhập bị gián đoạn hoặc gia đình buộc phải chi một khoản ngoài kế hoạch.

Chỉ riêng việc có quỹ dự phòng cũng giúp rất nhiều gia đình tránh được vòng xoáy vay tiêu dùng khi có biến cố.

4. 10%: Một khoản chi tăng quá 10% thu nhập nên được xem lại

Con số cuối cùng rất hữu ích với những người không muốn ghi từng khoản nhỏ.

Nếu một khoản chi không thiết yếu bắt đầu thường xuyên chiếm hơn khoảng 10% thu nhập hàng tháng, hãy dừng lại và kiểm tra.

Gia đình thu nhập 30 triệu đồng, 10% tương đương 3 triệu đồng.

Một tháng chi 3 triệu cho mua sắm chưa chắc đã đáng lo. Nhưng nếu tháng nào cũng 3-5 triệu cho quần áo, đồ gia dụng, ăn ngoài, ứng dụng mua sắm hoặc một thú vui nào đó, đây có thể là dấu hiệu ngân sách đang phình lên.

Đặc biệt nguy hiểm là những khoản tăng rất chậm.

Ban đầu chỉ 500.000 đồng, sau đó thành 1 triệu, 2 triệu rồi 4 triệu mỗi tháng. Vì mức tăng diễn ra từ từ nên chúng ta thường không cảm thấy mình đang tiêu quá nhiều.

Quy tắc 10% giống như một chiếc chuông báo: không nhất thiết phải cắt ngay, nhưng khoản chi đó xứng đáng được nhìn lại.

Không cần quản từng đồng, chỉ cần biết tiền đang đi đúng hướng hay chưa

Bốn con số trên không phải tiêu chuẩn bắt buộc. Một gia đình thu nhập 15 triệu đồng chắc chắn có cấu trúc chi tiêu khác gia đình thu nhập 50 triệu đồng. Gia đình đang nuôi hai con cũng không thể áp dụng giống người độc thân.

Nhưng chính vì vậy, các con số nên được dùng như mốc tham khảo thay vì luật cứng.

Bạn chỉ cần nhớ: khoảng 50% cho nhu cầu thiết yếu, hướng tới 20% cho tương lai, xây quỹ dự phòng khoảng 3-6 tháng chi phí và chú ý những khoản không thiết yếu bắt đầu vượt 10% thu nhập.

Nếu bốn con số này vẫn nằm trong vùng kiểm soát, tài chính gia đình thường cũng dễ thở hơn.

Quản lý tiền không nhất thiết phải bắt đầu bằng một bảng tính chi chít con số. Đôi khi, bước đầu tiên chỉ là biết mỗi tháng mình kiếm bao nhiêu, đang phải trả bao nhiêu và đã giữ lại được bao nhiêu cho tương lai.

Và với người vốn tự nhận mình "không giỏi quản lý tiền", như vậy đã là một khởi đầu rất tốt.