Tại sao ăn uống kiểu thập niên 80 lại tốt cho sức khỏe hơn? Và cách áp dụng quy tắc "ABCT" để thực hiện điều đó

Thập niên 80 không chỉ có nhạc MTV hay những bộ đồ độn vai cá tính, mà còn là thời kỳ có chế độ ăn uống lành mạnh đến bất ngờ. Đó là nhận định của Jodi Velazquez, tác giả, người đồng dẫn chương trình truyền hình và là một người mẹ đầy tâm huyết. Cuốn sách mới của bà mang tên "Biết rõ kẻ thù: Ngăn ngừa tăng cân, tiểu đường và bệnh tật" đã đưa ra lý do tại sao chúng ta nên hồi sinh thói quen dinh dưỡng cổ điển.

Tờ The Post đã có buổi trò chuyện với Velazquez để tìm hiểu về những bài học từ việc nuôi dạy con gái mắc bệnh tiểu đường, mặt trái của lối văn hóa ăn uống hiện đại và cách để nuôi gia đình bạn như thể đang ở năm 1985.

Những mũi kim và cuộc chiến thực phẩm

Khi con đầu lòng của Velazquez được chẩn đoán mắc tiểu đường tuýp 1 lúc mới 19 tháng tuổi, bà rời bệnh viện với một túi đầy vật tư y tế và sự hoang mang về tương lai.

Những gì diễn ra sau đó là một khóa học cấp tốc về sinh tồn. Velazquez phải trực chiến 24/7, đâm kim vào ngón tay con mình cứ mỗi hai giờ để kiểm tra lượng đường trong máu.

Bà nói: "Đó là lúc tôi thực sự được học về dinh dưỡng, vì tôi có thể tận mắt thấy mọi loại thực phẩm ảnh hưởng đến con bé như thế nào, cũng như tác động của việc tập thể dục hoặc lười vận động".

Đến khi con gái lên 10 tuổi, Velazquez đã thực hiện gần 30.000 lần thử máu đầu ngón tay và tiêm 8.700 mũi insulin. Tất cả diễn ra trong nỗ lực bảo vệ con mình khỏi một nền văn hóa thực phẩm đầy rẫy đường, sự cám dỗ và đồ ăn chế biến sẵn.

Kỷ nguyên của sự "siêu kích cỡ" và lười vận động

Trong cuốn sách, Velazquez chỉ ra những yếu tố khiến vòng eo của người Mỹ ngày càng tăng.

Ở quá khứ (khoảng 40 năm trước), mọi người ít đi ăn ngoài hơn. Nếu có, đó thường là các quán địa phương phục vụ bữa ăn tươi ngon, cân bằng. "Vào những năm 70 và 80, chúng tôi không ăn đồ ăn nhanh hàng ngày hay hàng tuần. Chế độ ăn uống ổn định hơn nhiều", bà nói.

Hiện tại: Nghiên cứu cho thấy nhiều người Mỹ không còn thường xuyên vào bếp. Khái niệm "đi ăn tiệm" đã chuyển từ các nhà hàng gia đình ấm cúng sang những bữa ăn siêu chế biến, nhanh và rẻ.

Sự bùng nổ của các chuỗi thức ăn nhanh là minh chứng rõ nhất. Số lượng chuỗi đồ ăn nhanh tại Mỹ đã tăng 1.000% kể từ năm 1970. Không chỉ số lượng, mà kích thước cũng thay đổi: Một chai nước ngọt những năm 1950 chỉ khoảng 190ml (85 calo), thì đến năm 2014, nó đã vọt lên gần 600ml (250 calo) - gấp ba lần về cả kích cỡ lẫn lượng đường.

Bà giải thích thêm rằng việc ăn uống tùy tiện khiến lượng đường trong máu trồi sụt thất thường. Trẻ em ngày nay cũng đối mặt với quá nhiều cám dỗ từ quà bánh ở trường học hay các bữa tiệc sinh nhật mà cha mẹ đôi khi không kiểm soát hết được.

Hơn nữa, khái niệm "ba bữa chính" đang dần biến mất. Thay vào đó, mọi người có xu hướng "ăn vặt" suốt cả ngày với đồ đóng gói. Velazquez nhấn mạnh: "Bữa sáng, trưa và tối giúp tuyến tụy có thời gian nghỉ ngơi và để insulin hoạt động hiệu quả. Khoảng nghỉ 2-3 tiếng giữa các bữa ăn là khái niệm đã bị nhiều người lãng quên".

Ăn uống kiểu thập niên 80 trong năm 2025

Quay lại với những nguyên tắc cơ bản của "dinh dưỡng cổ điển" là nền tảng để thay đổi chế độ ăn một cách bền vững, Velazquez định nghĩa: "Nuôi gia đình kiểu những năm 1980 có nghĩa là tránh thực phẩm nhiều đường và chất béo xấu, năng vận động, giữ chế độ ăn ổn định và duy trì ba bữa chính với rất ít đồ ăn vặt".

Quy tắc "ABCT" để bảo vệ sức khỏe:

Để giúp mọi người dễ nhớ, bà đã tạo ra từ viết tắt ABCT:

A (Avoid): Tránh thực phẩm không lành mạnh, nhiều chất béo và đường.

B (Be active): Năng vận động, tránh ngồi lì một chỗ, đặc biệt là sau khi ăn.

C (Consistency): Sự nhất quán trong lựa chọn thực phẩm.

T (Timing): Thời điểm ăn uống (ăn đúng bữa, có khoảng nghỉ).

Bà cũng nhắn nhủ các bậc phụ huynh: "Hãy luôn làm gương. Nếu bạn ăn quá nhiều, con cái bạn cũng sẽ làm như vậy". Thay vì nói về cân nặng theo hướng thẩm mỹ, hãy nhắc nhở trẻ rằng giữ cân nặng hợp lý là để cơ thể khỏe mạnh hơn từ bên trong.

Bạn có nghĩ việc quay lại lối sống "chậm" và tự nấu ăn như thời xưa là chìa khóa để giải quyết các bệnh hiện đại không?