Sự thật về lá đinh lăng

BSCK2 Huỳnh Tấn Vũ , Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), cho biết đinh lăng còn được gọi là cây gỏi cá, nam dương lâm. Cây có tên khoa học là Polyscias fruticosa (L.) Harms, thuộc họ Ngũ gia bì (Araliaceae).

Đây là loại cây thân nhỏ, nhẵn, không có gai, thường cao khoảng 0,8-1,5m. Lá kép, xẻ thành nhiều thùy nhỏ, có mùi thơm đặc trưng. Đinh lăng được trồng phổ biến ở Việt Nam, vừa làm cảnh vừa được sử dụng làm thực phẩm và dược liệu.

Lá không chỉ để ăn

Lá cây đinh lăng được dùng làm rau ăn kèm, trong dân gian, đinh lăng còn được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau.

Lá đinh lăng được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian để hỗ trợ giảm sưng đau, đắp ngoài da hoặc sắc uống. Thân và cành cây cũng xuất hiện trong các bài thuốc dân gian chữa đau lưng, mỏi gối.

Tuy nhiên, đây là những kinh nghiệm sử dụng trong y học cổ truyền, không nên mặc định tất cả đều đã được chứng minh hiệu quả bằng các thử nghiệm lâm sàng hiện đại.

Rễ cây cũng có nhiều hoạt chất có lợi

Theo bác sĩ Vũ, đinh lăng chứa nhiều nhóm hợp chất như: alkaloid, glucoside, saponin, flavonoid, tannin, vitamin nhóm B và các axit amin. Trong đó có một số axit amin thiết yếu như lysine, cysteine và methionine.

Đáng chú ý, rễ đinh lăng chứa các hợp chất saponin triterpenoid. Đây là nhóm chất cũng được tìm thấy trong nhân sâm, góp phần tạo nên sự quan tâm của các nhà khoa học đối với loại cây này.

Đinh lăng từng được các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu từ những năm 1960. Kết quả cho thấy nước sắc rễ đinh lăng có khả năng làm tăng sức dẻo dai của cơ thể trong các thử nghiệm cấp tính trên động vật. Tác dụng này được ghi nhận tương tự một số dược liệu thuộc họ Ngũ gia bì, trong đó có nhân sâm.

Bác sĩ Vũ lưu ý, những kết quả này là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu đinh lăng như một loại dược liệu có tiềm năng bồi bổ sức khỏe . Tuy nhiên, các kết quả thực nghiệm không đồng nghĩa với việc đinh lăng có thể chữa được mọi bệnh hoặc thay thế các phương pháp điều trị y khoa.

Cẩn trọng khi sử dụng đinh lăng

Dù được ví như “nhân sâm của người nghèo”, đinh lăng không phải dược liệu có thể sử dụng tùy tiện hoặc càng dùng nhiều càng tốt.

Bác sĩ Vũ cho biết, các nghiên cứu độc tính cho thấy đinh lăng có thể gây ảnh hưởng đến cơ thể khi sử dụng liều cao hoặc kéo dài. Tài liệu dược liệu cũng cảnh báo việc dùng quá nhiều rễ đinh lăng có thể gây say thuốc, mệt mỏi, buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy.

Vì vậy, người dân không nên tự ý sử dụng thân hoặc lá đinh lăng và rễ với liều lượng lớn để chữa bệnh. Đặc biệt, những người đang mắc bệnh, sử dụng thuốc điều trị, phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ nhỏ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng các chế phẩm từ loại cây này.