Nồm ẩm kéo dài: Vì sao bệnh viêm xoang tái phát nhiều hơn?

Hình minh họa: Getty Images

Nhiều cơ sở y tế ghi nhận số người đến khám vì nghẹt mũi, đau nhức vùng trán - má, chảy dịch mũi đục tăng rõ rệt khi độ ẩm không khí duy trì ở mức cao trong nhiều ngày liên tiếp.

Về cơ chế, viêm xoang là tình trạng viêm niêm mạc lót trong các hốc xoang cạnh mũi. Khi độ ẩm môi trường tăng cao, niêm mạc đường hô hấp dễ bị phù nề do thay đổi áp lực và nhiệt độ. Sự phù nề này làm hẹp lỗ thông xoang - vốn có vai trò dẫn lưu dịch tiết ra ngoài. Khi dịch không thoát được, chúng ứ đọng trong hốc xoang, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển, từ đó kích hoạt hoặc làm tái phát đợt viêm.

Bên cạnh đó, môi trường ẩm là điều kiện thuận lợi để nấm mốc sinh sôi trong nhà ở, đặc biệt tại tường thấm nước, điều hòa lâu ngày không vệ sinh, chăn ga ẩm hoặc tủ quần áo bí khí. Theo cảnh báo của World Health Organization (WHO), phơi nhiễm nấm mốc trong không gian kín có liên quan đến gia tăng triệu chứng hô hấp và dị ứng. Các bào tử nấm khi hít phải có thể kích thích phản ứng viêm mạn tính ở người có cơ địa nhạy cảm, làm bệnh viêm xoang kéo dài dai dẳng.

Một số nghiên cứu dịch tễ tại châu Âu, trong đó có nhóm từ University of Copenhagen, cho thấy độ ẩm cao kết hợp nhiệt độ thấp làm tăng phản ứng viêm của niêm mạc mũi xoang theo mùa. Điều này lý giải vì sao nhiều người dù đã điều trị ổn định vẫn xuất hiện lại triệu chứng khi thời tiết chuyển sang giai đoạn nồm ẩm.

Đáng lưu ý, không ít người có thói quen đóng kín cửa để tránh hơi ẩm, nhưng điều này lại khiến không khí trong phòng thiếu lưu thông, làm tăng nồng độ dị nguyên như bụi nhà, lông thú, bào tử nấm. Ngoài ra, việc lạm dụng thuốc co mạch nhỏ mũi khi nghẹt mũi kéo dài có thể gây phù nề hồi ứng, khiến tình trạng tắc nghẽn nặng hơn.

Để hạn chế tái phát viêm xoang trong mùa nồm, chuyên gia khuyến nghị duy trì độ thông thoáng trong nhà, sử dụng máy hút ẩm hoặc điều hòa ở chế độ khô khi cần thiết; vệ sinh định kỳ hệ thống lọc khí; giặt và phơi khô chăn ga dưới ánh nắng; súc rửa mũi bằng dung dịch phù hợp nhằm hỗ trợ dẫn lưu dịch tiết. Người có tiền sử viêm xoang mạn tính cần tuân thủ phác đồ điều trị dự phòng và tái khám khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt, đau đầu tăng, dịch mũi có mùi hôi - những biểu hiện có thể gợi ý biến chứng.

Nồm ẩm là đặc trưng khí hậu của Bắc Bộ giai đoạn cuối đông - đầu xuân. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời gian ẩm kéo dài hơn, việc hiểu rõ cơ chế tái phát viêm xoang và chủ động kiểm soát môi trường sống trở thành yếu tố quan trọng nhằm giảm gánh nặng bệnh hô hấp trong cộng đồng.