Những người không nên uống nước đỗ đen rang

Tác dụng của nước đỗ đen rang

Báo VietNamNet dẫn lời bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ - Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học y dược TPHCM tư vấn, đỗ đen là thực phẩm giàu dinh dưỡng với thành phần hóa học đa dạng. Theo nghiên cứu, 100g đỗ đen chứa 24,2% protein, 1,7% chất béo, 53,3% gluxit, 2,8% tro, cùng các khoáng chất như 56mg canxi, 354mg phốt pho, 6,1mg sắt, 0,06mg caroten, 0,51mg vitamin B, vitamin PP và 3mg vitamin C.

Vỏ đỗ đen chứa anthocyanin - chất chống oxy hóa mạnh. Ngoài ra, đỗ đen giàu axit amin thiết yếu như lysine (0,97g), methionine (0,31g), tryptophan (0,31g), phenylalanine (0,16g), alanine (1,09g), valine (0,97g), leucine (1,26g), isoleucine (1,11g), arginine (1,72g) và histidine (0,75g).

Theo Đông y, đỗ đen vị ngọt, tính mát, tác dụng bổ thận, ích tinh, lợi tiểu và hỗ trợ thanh nhiệt. Nghiên cứu hiện đại cho thấy đỗ đen chứa isoflavone, giúp điều chỉnh chuyển hóa chất béo và anthocyanin tốt cho sức khỏe tim mạch.

Nước đỗ đen rang có khả năng lợi tiểu, hỗ trợ đào thải độc tố, cải thiện chức năng thận và thanh nhiệt cơ thể. Đây là thức uống giải khát lý tưởng, đặc biệt trong mùa hè. Ngoài ra, bài thuốc dân gian kết hợp đỗ đen xanh lòng, nước dừa và gừng được sử dụng để hỗ trợ điều trị gout.

Bạn có thể áp dụng cách làm nước dừa đỗ đen hỗ trợ gout với công thức từ một quả dừa tươi (chọn quả còn nguyên, không gọt sẵn), 20g đỗ đen xanh lòng, 3 lát gừng tươi. Rửa sạch đỗ đen, ngâm 1 giờ. Gọt nắp dừa, cho đỗ đen và gừng vào, đậy nắp, hấp cách thủy 3-4 giờ đến khi đậu chín mềm. Uống nước và ăn đậu, dùng 1 lần/ngày, cách ngày, liên tục trong 1 tháng rồi nghỉ.

Những người không nên uống nước đỗ đen

Nước đỗ đen rang tuy tốt cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng uống được. Báo Sức khỏe & Đời sống dẫn lời BS. Nguyễn Yên Thao cho biết những nhóm người dưới đây không nên uống nước đỗ đen rang:

Người có cơ địa hàn, chân tay lạnh

Nước đỗ đen theo Đông y có tính hàn (mát). Đối với những người vốn đã có cơ địa hàn, biểu hiện qua việc thường xuyên sợ lạnh, chân tay lạnh, hay bị đi ngoài phân lỏng hoặc tiêu chảy, việc uống nước đỗ đen rang sẽ nguy hiểm hơn.

Theo các nghiên cứu về dược lý học cổ truyền, việc nạp quá nhiều thực phẩm tính hàn vào cơ thể đang bị hư hàn sẽ làm tổn thương dương khí của tỳ vị. Điều này khiến hệ tiêu hóa càng thêm đình trệ, gây ra tình trạng đầy bụng, khó tiêu và làm trầm trọng hơn các bệnh lý về đường ruột.

Người đang dùng thuốc chữa bệnh

Đây là sai lầm phổ biến nhất khiến nhiều người rơi vào tình trạng "tiền mất tật mang". Trong đậu đen chứa hàm lượng lớn phytate và các loại protein đặc biệt có khả năng kết tủa với các thành phần hóa học trong thuốc. Khi uống nước đỗ đen gần thời điểm uống thuốc, các hoạt chất trong đậu đen sẽ phản ứng với các thành phần kim loại hoặc hoạt chất của thuốc, làm giảm đáng kể hiệu quả điều trị.

Do đó, nếu đang điều trị bệnh bằng thuốc (đặc biệt là thuốc Tây y), hãy tránh uống nước đỗ đen trong khoảng 4 - 6 tiếng trước và sau khi uống thuốc để đảm bảo dược tính.

Người mắc bệnh thận nặng

Mặc dù đỗ đen tốt cho thận của người bình thường nhưng đối với người đã suy giảm chức năng thận, đây lại là một "gánh nặng" khủng khiếp.

Đỗ đen rất giàu kali và phốt pho. Khi thận bị suy yếu, khả năng đào thải các khoáng chất này giảm mạnh. Sự tích tụ kali trong máu (Hyperkalemia) có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, thậm chí là ngưng tim đột ngột.

Người cao tuổi và trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa yếu

Hàm lượng protein trong đỗ đen rất cao (chiếm khoảng 24%), bao gồm nhiều acid amin thiết yếu. Tuy nhiên, đây lại là "con dao hai lưỡi".

Với trẻ nhỏ, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, khó lòng chuyển hóa hết lượng protein khổng lồ trong đậu đen, dễ dẫn đến biếng ăn, chướng bụng.

Với người cao tuổi, khả năng hấp thụ của đường ruột giảm sút, uống nhiều nước đỗ đen có thể gây áp lực cho hệ thống bài tiết và tiêu hóa, dẫn đến mệt mỏi, khó ngủ.

Người bị viêm loét dạ dày, hành tá tràng

Nước đỗ đen rang chứa nhiều chất xơ hòa tan và các hợp chất phức tạp. Đối với người có niêm mạc dạ dày đang bị tổn thương, những chất này có thể kích thích tiết acid dạ dày nhiều hơn, làm vết loét trở nên trầm trọng và gây đau thắt bụng.

Nhiều người vì muốn giảm cân thần tốc mà uống 2 - 3 lít nước đỗ đen mỗi ngày thay cho nước lọc. Đây là một hành động cực kỳ nguy hiểm.

Phytate trong đỗ đen là chất cản trở hấp thụ khoáng chất (Anti-nutrient). Nếu uống quá nhiều, phytate sẽ gắn kết với canxi, sắt và kẽm trong thực phẩm, khiến cơ thể bị thiếu hụt vi chất trầm trọng, dẫn đến loãng xương và thiếu máu.