Trong khi nhiều người trong chúng ta không muốn đụng tới cây cối trong mùa đông lạnh giá, thì một số người làm vườn đầy nhiệt huyết sẽ ra ngoài giữa gió rét, cắt tỉa cây cối và bụi rậm với hy vọng khuyến khích sự phát triển rực rỡ khi mùa xuân sắp đến.
Nhưng chuyên gia làm vườn Simon Eade cảnh báo rằng việc cắt tỉa nhiều loài cây vào thời điểm này có thể gây ra tổn hại lâu dài.
“Tháng Một là thời điểm hoàn hảo để thực hiện những vết cắt chỉnh sửa trên cây táo và cây lê,” ông nói. “Nhưng đó cũng là giới hạn khi nói đến cây ăn quả, bởi vì tháng Một là thời điểm tệ nhất để cắt bất kỳ loại cây ăn quả nào của bạn.”
Phát biểu trên kênh YouTube Walking Talking Gardeners của mình, Simon giải thích rằng việc cắt tỉa các cây cho quả hạch – chẳng hạn như mận, anh đào, đào – sẽ khiến chúng dễ mắc các bệnh gây còi cọc, cho năng suất kém và, trong một số trường hợp, khiến cây chết.
Ông nhấn mạnh: “Thời điểm để cắt tất cả các cây ăn quả này sẽ là vào giữa mùa hè, vào ngày nóng và khô nhất.”
Theo Simon, việc cắt tỉa cây ăn quả vào tháng Một sẽ khiến chúng đối mặt với nguy cơ mắc hai căn bệnh rất nghiêm trọng: bệnh loét vi khuẩn (bacterial canker) và bệnh lá bạc (silver leaf), cả hai đều rất khó loại bỏ một khi đã bám rễ.
Một nhóm cây khác cũng có thể bị tổn hại nghiêm trọng nếu cắt tỉa sớm, theo Simon, là các loại liễu và sơn thù du. Ông cho biết, mặc dù rất đẹp, nhưng khi những cây này được trồng trong công viên và không gian công cộng, chúng thường bị cắt cụt vào thời điểm này trong năm như một biện pháp tiết kiệm chi phí.
“Đây là những màn trình diễn tuyệt đẹp nếu bạn trồng đúng cách và chăm sóc đúng cách,” Simon nói. “Đừng cắt chúng một cách tùy tiện chỉ vì tiện cho bạn. Hãy để chúng yên.”
Nhóm cây tiếp theo mà chắc chắn không nên cắt giữa mùa đông khắc nghiệt, theo lời Simon, là các cây thường xanh: “Chúng không có nguồn dự trữ năng lượng như các cây rụng lá,” ông nói.
“Nếu bạn cắt chúng bây giờ, điều đó thường khiến chúng yếu đi vào mùa xuân. Và nếu có một giai đoạn thời tiết ôn hòa khiến cây ra chồi non, thì tất cả cũng sẽ bị sương làm hỏng. Vì vậy, đừng làm điều đó!”
Hoa hồng cũng nên được để nguyên trong tháng Một, Simon khuyên, bởi vì cả hoa hồng leo bò và hoa hồng bụi đều ra hoa trên cành của mùa trước. Ông tiếp tục: “Nếu bạn cắt chúng, bạn đang loại bỏ phần cành sẽ tạo nên hoa của mùa này, hãy thật cẩn thận, điều đó rất có hại cho sức khỏe khu vườn của bạn.”
Không nên cắt tỉa hoa hồng trong tháng Một.
Nhóm cây cuối cùng chắc chắn nên để yên, theo Simon, bao gồm một vài loại thảo mộc mà bạn có thể muốn cắt tỉa để nấu ăn.
Các loại cây bụi gỗ vùng Địa Trung Hải, chẳng hạn như hương thảo (rosemary) và cỏ xạ hương (thyme), có thể bị tổn hại nghiêm trọng nếu bị cắt vào thời điểm này trong năm.
“Bất kỳ vết cắt nào bạn tạo ra bây giờ, phần gỗ non đó có thể bị sương giá làm hỏng, và điều đó có thể gây chết ngược vào trong cây.” Simon nói.
Trong trường hợp tệ nhất, “bạn có thể làm chết những cây này khi mùa xuân đến. Chúng sẽ không thể phục hồi được.”
Những loại thảo mộc này, cũng như loại cây được yêu thích trong vườn như oải hương (lavender), có thể bắt đầu trông hơi xơ xác vào thời điểm này trong năm, nhưng Simon khẩn thiết: “Hãy kiềm chế mong muốn cắt tỉa chúng.”