Người đàn ông rách thực quản 5cm vì 1 hành động nhiều người vẫn làm khi ăn uống hàng ngày
Một người đàn ông 76 tuổi tại Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), vừa được các bác sĩ cứu chữa sau khi bị thủng thực quản với vết rách dài tới 5cm. Nguyên nhân được xác định có liên quan đến thói quen ăn uống quen thuộc.
Bệnh nhân họ Lý mắc nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, từng bị nhồi máu não và mắc bệnh Alzheimer. Tình trạng suy giảm nhận thức khiến ông khó tự kiểm soát tốc độ ăn uống. Trong thời gian dài, ông thường ăn rất nhanh, nhai không kỹ, khiến thực quản liên tục phải tiếp xúc với những mảnh thức ăn thô, cứng.
Khoảng nửa tháng trước khi nhập viện, trong lúc ăn, ông tiếp tục nuốt thức ăn một cách vội vàng. Những mảnh thức ăn chưa được nghiền nhỏ có thể đã cọ xát, gây tổn thương và làm rách thành thực quản.
Ngay sau đó, người đàn ông xuất hiện những cơn đau ngực dữ dội, kéo dài liên tục suốt hai giờ mà không thuyên giảm. Nhận thấy tình trạng bất thường, gia đình lập tức đưa ông đến bệnh viện địa phương.
Kết quả chụp CT ngực phát hiện khí bất thường trong trung thất, thành đoạn dưới thực quản dày lên và có thoát vị khe hoành. Kết hợp với triệu chứng lâm sàng, các bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân bị thủng thực quản.
Do tình trạng nguy kịch, tuổi cao và nguy cơ phẫu thuật lớn, gia đình quyết định chuyển ông đến Bệnh viện Trung Tây y kết hợp thành phố Ninh Ba để tiếp tục điều trị.
Sau khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ nhanh chóng tiến hành chụp thực quản có thuốc cản quang và kiểm tra lại bằng CT ngực. Kết quả cho thấy một vết thủng lớn nằm ở thành sau bên phải thực quản, cách cung răng khoảng 29-34cm. Vết rách dài tới 5cm, diện tích tổn thương chiếm khoảng 1/3 chu vi thực quản. Đây là tổn thương nghiêm trọng, có thể gây rò rỉ thức ăn và dịch tiêu hóa ra ngoài lòng thực quản, dẫn đến viêm nhiễm ở các mô xung quanh.
Đáng lo ngại hơn, bên trong vị trí thủng còn có nhiều thức ăn tồn đọng và dịch tiết dạng mủ, cho thấy tình trạng nhiễm trùng đã xuất hiện.
Trước nguy cơ biến chứng nặng, bệnh viện nhanh chóng tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa, với sự tham gia của các bác sĩ ngoại lồng ngực, tim mạch, nội tiết và gây mê hồi sức. Sau can thiệp, bệnh nhân được điều trị chống nhiễm trùng, hỗ trợ dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch và theo dõi sát các chỉ số sức khỏe. Nhờ sự phối hợp của đội ngũ y tế, ông dần hồi phục và đã được xuất viện.
Những thói quen nào có thể làm tăng nguy cơ thủng thực quản?
Theo bác sĩ, thủng thực quản không phải biến chứng thường gặp nhưng có thể diễn tiến rất nhanh, gây nhiễm trùng nghiêm trọng và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tổn thương hoặc thủng thực quản gồm:
1. Ăn quá nhanh, nhai không kỹ
Khi ăn vội, thức ăn chưa được nghiền nhỏ có thể gây ma sát hoặc mắc lại trong thực quản. Những thực phẩm cứng, sắc cạnh như xương, hạt cứng hoặc cơm khô, vón cục có thể làm tổn thương niêm mạc, đặc biệt ở người có bệnh lý thực quản từ trước.
Ngoài ra, ăn quá nhiều trong thời gian ngắn cũng có thể làm tăng nguy cơ nghẹn và mắc thức ăn.
2. Xử lý sai cách khi bị hóc xương, dị vật
Khi bị mắc xương cá, xương động vật hoặc hạt cứng trong cổ họng, nhiều người có thói quen nuốt cơm nắm, bánh mì hoặc uống giấm với hy vọng đẩy dị vật xuống dưới.
Tuy nhiên, những cách làm này rất nguy hiểm. Thức ăn có thể đẩy dị vật cắm sâu hơn vào thành thực quản, khiến niêm mạc bị trầy xước, rách hoặc thậm chí thủng.
Nếu nghi ngờ có dị vật mắc trong họng hoặc thực quản, không nên cố nuốt thêm thức ăn để đẩy xuống mà cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và lấy dị vật đúng cách.
3. Nôn ói hoặc co thắt dữ dội
Những cơn nôn mạnh, kéo dài có thể khiến áp lực bên trong thực quản tăng đột ngột. Trong một số trường hợp, áp lực này làm rách thành thực quản, gây ra tình trạng thủng tự phát.
Đây là biến chứng nguy hiểm, có thể xuất hiện sau những đợt nôn ói dữ dội, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ.
4. Người cao tuổi và người mắc bệnh nền
Tuổi tác có thể khiến chức năng nuốt, khả năng phối hợp các cơ vùng họng và thực quản suy giảm. Một số người cao tuổi còn bị giảm khả năng nhai, dễ nuốt thức ăn khi chưa nghiền kỹ.
Những người mắc tiểu đường, sa sút trí tuệ hoặc bệnh lý đường tiêu hóa cũng cần được chú ý hơn. Họ có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát bữa ăn, nhận biết triệu chứng hoặc phục hồi sau tổn thương.
Tuy nhiên, tuổi cao hay mắc tiểu đường không đồng nghĩa chắc chắn sẽ bị thủng thực quản. Nguy cơ còn phụ thuộc vào tình trạng thực quản, cách ăn uống và các yếu tố bệnh lý đi kèm.
Ăn chậm, nhai kỹ để giảm nguy cơ tổn thương thực quản
Để bảo vệ đường tiêu hóa, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền, bác sĩ khuyến cáo nên điều chỉnh một số thói quen ăn uống:
Ăn chậm, nhai kỹ trước khi nuốt, tránh vừa ăn vừa nói chuyện hoặc ăn trong lúc vội vàng.
Hạn chế những thực phẩm quá cứng, sắc cạnh hoặc khó nhai nếu có vấn đề về răng miệng hay nuốt.
Không ăn thức ăn quá nóng vì có thể gây bỏng niêm mạc đường tiêu hóa.
Chia thức ăn thành miếng nhỏ, lựa chọn độ mềm phù hợp với khả năng nhai nuốt.
Người mắc Alzheimer, sa sút trí tuệ hoặc từng bị đột quỵ cần được giám sát khi ăn nếu có nguy cơ rối loạn nuốt.
Đặc biệt, khi bị hóc xương hoặc dị vật, tuyệt đối không nên cố nuốt cơm, bánh mì hay uống giấm để đẩy dị vật xuống. Nếu dị vật gây đau, cảm giác mắc nghẹn kéo dài hoặc khó nuốt, cần đến bệnh viện để được xử trí.
Nguồn và ảnh: QQ