Người đàn ông 55 tuổi đột quỵ giữa đêm, bác sĩ cảnh báo: "Trẻ khỏe mấy cũng không làm 4 việc sau bữa tối"

Tiếng bước chân dồn dập cùng tiếng khóc xé lòng vang vọng trước cửa phòng cấp cứu Bệnh viện Tưởng niệm Tôn Trung Sơn (Đài Loan, Trung Quốc). Trên băng ca, ông Chu (55 tuổi) nằm bất động, toàn bộ nửa người bên phải mềm nhũn và buông thõng, cơ mặt sụp xuống, miệng méo xệch và chỉ còn phát ra những tiếng ớ ớ nghẹn đắng trong cổ họng. Cơn đột quỵ nhồi não ác tính ập đến quá nhanh, quật ngã người đàn ông vốn là trụ cột khỏe mạnh nhất gia đình.

Nguời nhà kể lại, buổi tối hôm đó, ăn cơm xong ông Chu nằm dài trên sofa xem tivi rồi ngủ gật. Khoảng 10 giờ tỉnh dậy, ông rít điếu thuốc, nhấp ngụm trà đặc rồi xỏ giày chạy bộ nhanh cho đổ mồ hôi. Trở về nhà mệt nhoài, ông xả ngay vòi nước nóng để tắm. Vừa đặt chân ra sàn gạch, trần nhà chao đảo dữ dội, mắt ông tối sầm, cả cơ thể gục ngã rầm xuống đất.

Người vợ vừa khóc vừa kể hằng ngày ông vẫn leo 5 tầng cầu thang không hụt hơi, chưa từng cao huyết áp. "Không như tôi, cơ thể ông ấy trẻ khỏe hơn tuổi rất nhiều", bà kể. Thế nhưng nghe xong những thói quen buổi tối của ông Chu, bác sĩ phẫu thuật thần kinh của bệnh viện Yan Zhenwen chỉ biết thở dài: "Trẻ khỏe mấy cũng không được làm 4 việc đó ngay sau bữa tối, có khác gì tiếp tay cho đột qụy và nhồi máu cơ tim?".

Vậy cụ thể, 4 việc "đại kỵ" đó là gì?

4 việc làm ngay sau bữa tối "tiếp tay" cho đột quỵ

Bác sĩ Yan Zhenwen phân tích, khoảng 30 phút đến 1 giờ sau bữa ăn là "khoảng trống nguy hiểm" của hệ tuần hoàn. Khi toàn bộ lưu lượng máu dồn về dạ dày và ruột để phục vụ tiêu hóa, lượng máu tưới lên não và tim tự động sụt giảm xuống mức đáy. Việc can thiệp bằng các hoạt động sai lầm lúc này sẽ trực tiếp "bóp nghẹt" các mạch máu não và làm tăng nguy cơ đột quỵ:

1. Nằm dài ngay sau khi buông bát

Nhiều người có thói quen ăn xong là ngả lưng ngay sofa. Khi cơ thể chuyển sang trạng thái nằm ngang lúc bụng đang căng tròn, trọng lực không còn hỗ trợ quá trình lưu thông. Máu dồn đọng ở cơ quan tiêu hóa làm vận tốc dòng chảy trong các động mạch não giảm xuống mức cực thấp, làm tăng độ nhớt của máu lên gấp nhiều lần.

Đối với người trung niên hay cao tuổi, vận tốc máu chậm là môi trường lý tưởng để các tiểu cầu kết dính, hình thành nên các cục máu đông (huyết khối). Huyết khối này trôi theo dòng máu nhỏ hẹp, nhanh chóng gây tắc nghẽn hoàn toàn mạch máu, dẫn đến bộc phát cơn đột quỵ nhồi máu não.

2. Vận động mạnh

Vận động cường độ cao trong vòng 30 phút sau ăn là hành vi cực kỳ rủi ro. Hệ tiêu hóa đang cần một lượng máu lớn để co bóp, nếu ép các cơ bắp phải hoạt động mạnh lúc này, cơ thể sẽ rơi vào cuộc "tranh giành" máu gay gắt. Hậu quả là tim bắt buộc phải đập dồn dập, co bóp dữ dội để bù đắp, khiến huyết áp tâm thu dao động tăng vọt. Sự biến động áp lực đột ngột trên nền mạch máu kém đàn hồi rất dễ gây ra vỡ mảng xơ vữa hoặc gây thiếu máu não cục bộ cấp tính.

Bác sĩ khuyến cáo sau ăn nên nghỉ ngơi 10 - 30 phút rồi mới đi dạo thong dong. Trong thời gian đó, có thể làm việc nhà nhẹ nhàng hoặc đi lại chậm tại chỗ thay vì vận động mạnh.

3. Tắm nước quá nóng hoặc quá lạnh

Theo bác sĩ Yan, bản thân việc đi tắm ngay sau khi ăn xong đa tạo ra nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Sẽ càng nguy hiểm hơn khi bạn dùng nước quá lạnh hoặc quá nóng.

Tắm nước quá nóng khiến toàn bộ mao mạch dưới da giãn nở phình to, hút một lượng máu khổng lồ dồn ra ngoài bề mặt cơ thể, khiến não và tim vốn đang thiếu máu rơi vào trạng thái kiệt hụt oxy nghiêm trọng. Ngược lại, tắm nước quá lạnh lập tức làm các mạch máu co quắp đột ngột, đẩy huyết áp vọt lên mức đỉnh điểm. Cả hai trạng thái co giãn bất thường này đều là nguyên nhân hàng đầu gây ngất xỉu, vỡ mảng xơ vữa và bộc phát nhồi máu não ngay trong nhà tắm.

4. Hút thuốc, uống trà đặc

Sau bữa ăn, dạ dày co bóp mạnh, tốc độ tuần hoàn máu tăng cao khiến độc tố nicotine, hắc ín trong khói thuốc lá được niêm mạc hấp thụ vào máu nhanh và nhiều gấp 10 lần bình thường.

Nicotine tấn công trực tiếp làm trầy xước, tổn thương lớp nội mô mạch máu, tạo cơ hội cho mỡ máu bám chặt hình thành mảng xơ vữa. Đồng thời, hàm lượng theophylline và caffeine dồi dào trong trà đặc sẽ kích thích mạnh hệ thần kinh trung ương, khiến nhịp tim tăng nhanh, ép hệ tim mạch và mạch máu não phải làm việc quá tải trong tình trạng kiệt sức.

Về phần ông Chu, dù may mắn thoát khỏi cửa tử nhờ đến viện kịp thời, cái giá ông Chu phải trả cho những sai lầm vội làm sau bữa ăn là vô cùng đắt. Cơn nhồi máu não tàn khốc khiến ông liệt nửa người, vĩnh viễn mất khả năng vận động và rất khó sử dụng ngôn ngữ nói. Từ một người đàn ông hoạt bát, ưa vận động, ông Chu đành chấp nhận ngồi xe lăn, sống phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của người thân. Đây là một bi kịch, nhưng cũng là lời nhắc nhở cho tất cả chúng ta!

Nguồn và ảnh: Sohu, Good Morning Health