Có năm tôi dậy từ sớm, hòa vào dòng người đứng trước tiệm vàng, tay cầm sẵn tiền chỉ để kịp mua 1 chỉ cho “đúng ngày”. Cảm giác lúc đó rất thật: hồi hộp, háo hức và nhẹ nhõm khi cầm miếng vàng trên tay. Nhưng vài năm sau, tôi không còn xếp hàng nữa. Không phải vì vàng không có giá trị, mà vì tôi nhận ra ngày Thần Tài dạy mình nhiều điều về tiền hơn là bản thân giao dịch đó.
Dưới đây là 6 điều tôi rút ra và đó cũng là lý do tôi thay đổi cách nhìn về ngày này.
Ảnh minh hoạ
Trong 24 giờ cao điểm, giá có thể thay đổi liên tục, chênh lệch mua - bán giãn rộng, và quyết định được đưa ra nhanh hơn bình thường. Điều đó cho thấy tiền bạc không vận hành hoàn toàn bằng lý trí. Tâm lý đám đông, nỗi sợ bỏ lỡ, cảm giác cần “mở hàng đầu năm” có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi chi tiền.
Nếu bạn từng phân vân giữa 1 chỉ và 2 chỉ chỉ vì thấy người đứng cạnh mua nhiều hơn, thì đó là lúc bạn nhìn thấy rõ nhất sức mạnh của tâm lý thị trường.
Nhiều người mua vàng không chỉ để đầu tư, mà để có cảm giác đã làm điều gì đó cho tài chính. Cầm miếng vàng trên tay mang lại sự yên tâm rất cụ thể. Nhưng cảm giác đó không miễn phí. Nó đi kèm với mức giá tại thời điểm mua và khoảng chênh lệch nếu cần bán lại.
Ngày Thần Tài nhắc bạn rằng: đôi khi bạn không mua tài sản, bạn mua sự an tâm. Và mọi cảm xúc tài chính đều có chi phí.
Ảnh minh hoạ
Dù mua hay không, thu nhập tháng của bạn vẫn vậy, các khoản chi vẫn chờ thanh toán, và kế hoạch cả năm vẫn phải tự xây dựng. Một miếng vàng không thể bù đắp cho việc thiếu quỹ dự phòng, cũng không thể thay thế kỷ luật tiết kiệm mỗi tháng.
Tiền không tăng trưởng nhờ một ngày cao điểm. Nó tăng nhờ những thói quen lặp lại suốt 12 tháng: kiểm soát chi tiêu, đầu tư có chiến lược, nâng cao thu nhập.
Xếp hàng dài, mạng xã hội ngập hình hóa đơn, bạn bè rủ nhau đi mua - tất cả tạo ra một môi trường rất dễ “nâng ngân sách”. Bạn định mua 1 chỉ, rồi tự thuyết phục mình lên 2 chỉ cho “tròn”. Đây là bài học rõ ràng về việc ngân sách cá nhân có thể bị thử thách mạnh đến mức nào khi đứng giữa đám đông.
Nếu bạn giữ được số tiền đã định ban đầu, bạn vừa vượt qua một bài test kỷ luật tài chính đầu năm.
Vàng thường được xem là tài sản giữ giá. Nhưng nó không tạo ra thu nhập hàng tháng. Ngày Thần Tài nhắc bạn phân biệt rõ hai khái niệm: giữ giá trị và tạo giá trị. Một tài sản có thể bảo toàn tiền, nhưng để giàu lên, bạn vẫn cần nguồn thu tăng dần theo thời gian.
Hiểu được sự khác biệt này là bước quan trọng để xây dựng danh mục tài chính cân bằng hơn.
Ngày Thần Tài có thể bắt đầu bằng một giao dịch nhỏ. Nhưng điều đáng giá hơn là những câu hỏi bạn tự đặt ra sau đó: mình đang chi tiền vì chiến lược hay vì cảm xúc, mình đã có nền tảng tài chính đủ vững chưa, và mình sẽ làm gì với tiền trong 365 ngày tiếp theo?
Nếu nhìn theo cách đó, đây không chỉ là ngày mua vàng. Đây là ngày bạn nhìn thấy rõ nhất cách mình đối xử với tiền.